İtalyan bir vatandaşla evli olmak, İtalyan vatandaşlığının otomatik olarak kazanıldığı anlamına gelmez. 2026 yılında da vatandaşlık, 5 Şubat 1992 tarihli ve 91 sayılı Kanunun 5. maddesine göre başvuru üzerine ve belirli süre, dil, medeni durum ve güvenlik şartlarının birlikte sağlanması halinde verilir. Türkiye’de yaşayan başvuru sahipleri açısından İstanbul Başkonsolosluğu tarafından yayımlanan güncel prosedür, özellikle evliliğin İtalya’da tescili, B1 düzeyi İtalyanca, Türk belgelerinin şekli ve elektronik başvuru süreci bakımından dikkatle takip edilmelidir.
İtalya’da yaşayanlar ile Türkiye’de yaşayanlar için süreler farklıdır
İtalyan vatandaşıyla evli yabancı kişi İtalya’da yasal olarak ikamet ediyorsa, genel kural olarak evlilikten sonra iki yıllık yasal ikamet süresinin dolması gerekir. Eşlerin ortak doğmuş veya evlat edinilmiş çocukları varsa bu süre yarıya iner ve bir yıl olur.
Başvuru sahibi Türkiye’de veya başka bir ülkede ikamet ediyorsa, kural olarak evlilik tarihinden itibaren üç yıl geçmesi gerekir. Ortak çocuk bulunması halinde bu süre bir buçuk yıla düşer. İtalyan eş vatandaşlığı evlilikten sonra sonradan kazanmışsa, süre evlilik tarihinden değil, eşin İtalyan vatandaşlığını kazandığı tarihten itibaren hesaplanır.
Türkiye’de yapılan evlilik önce İtalya’da tescil edilmiş olmalıdır
Türkiye’de yapılan evliliğin vatandaşlık başvurusuna dayanak oluşturabilmesi için evlilik kaydının yetkili İtalyan belediyesinin medeni hal kayıtlarına aktarılmış olması gerekir. Başvuru aşamasında İtalya’daki belediyeden alınan evlilik kayıt örneği istenir. Bu nedenle yalnızca Türk makamlarınca düzenlenmiş evlilik belgesine sahip olmak yeterli değildir; evlilik bağının İtalyan hukuk düzeninde de usulüne uygun biçimde kayıtlı olması gerekir.
Türkiye’de yaşayan çiftler bakımından İtalyan eşin, yetkili konsolosluk bölgesinde AIRE kaydının düzenli olması ve kural olarak başvuru sahibi eşle aynı adreste yaşaması beklenir. İş, çocukların eğitimi, sağlık tedavisi veya benzeri nedenlerle farklı adreslerde ikamet ediliyorsa, bu durumun her iki eş tarafından belgeyle açıklanması gerekir.
Evlilik bağı karar tarihine kadar devam etmelidir
Vatandaşlık başvurusunun yapılmış olması tek başına hakkın kesinleştiği anlamına gelmez. Evlilik veya kayıtlı birliktelik, vatandaşlığın verilmesine ilişkin kararın kabul edildiği tarihe kadar geçerli ve fiilen devam ediyor olmalıdır. Bu aşamadan önce boşanma, evliliğin iptali veya hukuken geçerli bir ayrılık kararı ortaya çıkarsa başvurunun olumlu sonuçlanması mümkün olmayabilir.
Buna karşılık İtalyan eşin, vatandaşlık başvurusu yapıldıktan sonra vefat etmesi başvurunun kendiliğinden düşmesine yol açmaz. Bu ayrım uygulamada önemlidir.
B1 düzeyinde İtalyanca şartı
Başvuru sahibi, genel olarak Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesine göre en az B1 seviyesinde İtalyanca bildiğini belgelemelidir. İstanbul Başkonsolosluğunun 2026 yılında yayımladığı bilgilerde kabul edilen sertifikalar arasında PLIDA, CertIt, CILS, CELI ve Reggio Calabria Yabancılar Üniversitesi tarafından verilen Co.L belgeleri yer almaktadır.
Bununla birlikte bazı kişiler ayrıca B1 sertifikası sunmak zorunda değildir. İtalya tarafından verilmiş uzun süreli AB oturum izni sahipleri, entegrasyon anlaşmasını imzalamış olanlar ve İtalyan makamlarınca tanınan uygun bir eğitim kurumundan öğrenim belgesi bulunan kişiler bakımından mevzuatta istisnalar öngörülmektedir. Her durumda, eldeki belgenin gerçekten muafiyet sağlayıp sağlamadığı başvurudan önce somut olarak kontrol edilmelidir.
Türk belgelerinde özellikle nelere dikkat edilmeli?
Türkiye’de doğmuş başvuru sahipleri açısından önemli bir kolaylık vardır. Doğum belgesi olarak çok dilli Formül A sunulabilir ve İstanbul Başkonsolosluğunun güncel talimatlarına göre bu belge için apostil aranmaz.
Adli sicil belgelerinde ise kurallar daha sıkıdır. Başvuru sahibinin vatandaşlığını taşıdığı ülkelerden ve on dört yaşından itibaren ikamet etmiş olduğu yabancı ülkelerden alınması gereken adli sicil belgeleri, kural olarak başvurudan önceki altı ay içinde düzenlenmiş olmalı, gerekli apostil veya yasallaştırma işlemleri yapılmalı ve İtalyancaya uygun biçimde tercüme edilmelidir. İtalya için ayrıca yabancı ülke adli sicil belgesi sunulması istenmez.
Belgelerde ad, soyad, evlilik öncesi soyadı, doğum yeri veya doğum tarihi gibi bilgilerin pasaport ve medeni hal kayıtlarıyla uyumlu olması da önemlidir. Özellikle Türkiye’de evlilik sonrası soyadı değişiklikleri nedeniyle oluşan farklılıklar, ek belgeyle açıklanmadığında başvuru sürecini yavaşlatabilir.
Başvuru elektronik ortamda yapılır
Türkiye’de ikamet eden kişi başvurusunu İçişleri Bakanlığının vatandaşlık portalı üzerinden elektronik olarak yapar. Yurt dışında yaşayan başvuru sahipleri portal kayıt işlemini SPID kullanmadan, kendi e-posta adresleriyle gerçekleştirebilir.
Burada kullanılan e-posta adresi yalnızca iletişim aracı değildir; resmi bildirimlerin yöneltildiği elektronik adres niteliğindedir. Belge tamamlama talepleri, konsolosluk çağrıları, başvurunun kabulü veya reddi ve vatandaşlık kararıyla ilgili bildirimler elektronik kanaldan yapılabildiği için portal ve e-posta hesabının düzenli kontrol edilmesi gerekir.
Konsolosluk ilk incelemeden sonra başvuruyu kabul edebilir veya eksiklikler nedeniyle reddedebilir. Ret halinde eksiklikler giderilerek yeniden başvuru mümkündür. İstanbul Başkonsolosluğu, belirli durumlarda yeni başvurunun bir yıl içinde yapılması halinde daha önce yapılan ödemelerin yeniden kullanılabileceğini de belirtmektedir.
İşlem süresi 24 ay, gerektiğinde 36 aya kadar uzayabilir
Vatandaşlık başvurusunun değerlendirilmesi İçişleri Bakanlığının yetkisindedir. Güncel mevzuata göre işlemin normal sonuçlandırma süresi 24 aydır ve gerekli hallerde en fazla 36 aya kadar uzatılabilir. Bu nedenle başvurunun uzun süre beklemede kalması tek başına reddedildiği anlamına gelmez; ancak yasal sürenin aşılması halinde idari ve yargısal başvuru yollarının ayrıca değerlendirilmesi mümkündür.
Karar çıktıktan sonra süreç bitmiş sayılmaz
Olumlu karar verildiğinde başvuru sahibinden evlilik bağının hâlen devam ettiğini gösteren güncel belgeler yeniden istenebilir. Konsolosluk, örneğin İtalya’daki belediyeden alınmış tam evlilik kaydı ile başvuru sahibinin güncel ikamet ülkesine ait yeni adli sicil belgesini talep edebilir.
Vatandaşlık kararının bildirilmesinden sonra yemin için altı aylık kesin süre vardır. Bu süre içinde Cumhuriyete ve kanunlarına bağlılık yemini edilmezse vatandaşlığın kazanılması hakkı kaybedilebilir. Vatandaşlık, yemin tarihinin ertesi gününden itibaren hüküm doğurur.
250 avroluk katkı payı ve konsolosluk masrafları
Başvuru sırasında İçişleri Bakanlığı lehine 250 avroluk katkı payı ödenir. Bunun yanında imza tasdiki, belge suretlerinin onaylanması, tercüme uygunluk işlemleri ve diğer konsolosluk hizmetleri için ayrıca tarifeye göre ücretler uygulanabilir.
Sonuç olarak, İtalyan vatandaşıyla evlilik yoluyla vatandaşlık, yalnızca evlilik süresinin dolmasına bağlı bir işlem değildir. Evliliğin İtalya’da tescili, doğru ikamet süresinin hesaplanması, evlilik bağının karar tarihine kadar sürmesi, dil şartı, Türk belgelerinin doğru hazırlanması ve elektronik bildirimlerin düzenli izlenmesi birlikte önem taşır. Özellikle Türkiye ile İtalya arasında yaşayan ailelerde adres, AIRE kaydı, soyadı farklılıkları ve yabancı ülke adli sicil belgeleri başvuru öncesinde dikkatle kontrol edilmelidir.
Avv. Fabio Loscerbo – Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento