Roma İdare Mahkemesine göre sahte çalışma izni belgesiyle vize alınamaz: SIS itirazı sonuca yetmez

Schengen Bilgi Sistemi'ndeki (SIS) bir kaydın hukuka aykırılığı iddia edilse bile, bunun çalışma vizesi için gereken belgelerdeki bağımsız bir eksikliği ortadan kaldırdığı söylenemez. Lazio Bölge İdare Mahkemesi, Roma, Beşinci Quater Dairesi, 14 Temmuz 2026 tarih ve 12911 sayılı kararında, İtalya'ya işçi olarak girmek için sunulan nulla osta belgesinin sahte olduğunun belirlenmesi nedeniyle verilmiş vize ret kararını inceledi ve başvurucunun davasını reddetti.

Uyuşmazlığın başlangıcı

Başvurucu, çalışma vizesi talep ederken kendisine ilişkin çalışma izni belgesini aracı vasıtasıyla sunmuştu. Konsolosluk, ret kararında başvuruda sahte belge bulunduğunu bildirdi. Davacı, kararın gerekçesinin yetersiz olduğunu, savunma hakkının ihlal edildiğini ve SIS kaydının orantısız olduğunu ileri sürdü. Bakanlık ise Bologna Tek Göç Masası'nın resmî sistemlerinde sunulan nulla osta kaydının bulunmadığını doğruladığını bildirdi.

Mahkemenin gerekçesi

Yargıç, konsolosluğun kısa ret gerekçesini dosyadaki resmî inceleme sonuçlarıyla birlikte değerlendirdi. Göç ofisinin yetkili sisteminde kaydı olmayan çalışma izni belgesinin geçerli sayılamayacağı sonucuna varıldı. Bu nedenle, esaslı bir koşul olan gerçek nulla osta bulunmadan çalışma vizesinin verilmesi gerektiği iddiası kabul edilmedi. Ayrıca kararın yargı yolunu belirtirken kullanılan dilin savunma hakkını ihlal ettiği iddiası da kabul görmedi.

Bu dosyada SIS kaydına ilişkin iddia, diğer ret nedenlerinin kendiliğinden ortadan kalkmasına yol açmadı. Schengen kaydının hukuka uygunluğu ayrı bir mesele olabilir, fakat sahte bir belgenin varlığı bağımsız olarak vize başvurusunun sonucunu belirleyebilir. Kararın esas sonucu, konsolosluk ret işleminin iptal edilmemesidir.

Uygulamada yapılması gerekenler

İş bulma aracısı ya da danışman aracılığıyla vize başvurusu yapan kişi, nulla osta belgesinin numarasını, düzenleyen makamını ve geçerliliğini ilgili yetkili kanal üzerinden teyit ettirmelidir. Sadece bir PDF dosyasının veya ekran görüntüsünün varlığı, belgenin resmî olarak düzenlendiğini kanıtlamaz. İşverenin başvurusu, konsolosluk evrakı ve yetkili idare kayıtları birbiriyle uyumlu olmalıdır.

SIS kaydı da bulunuyorsa, bu kayıt hakkında bilgi edinme, düzeltme veya silme başvuruları ayrı usullerde incelenebilir. Fakat SIS itirazı, sahte nulla osta belgesini geçerli hâle getirmez. İdari kararın bildirim tarihi, yargı yolu ve başvuru süresi gecikmeden kontrol edilmelidir.

Sonuç

Mahkeme, bireysel değerlendirme gereğini göz ardı etmeden, çalışma vizesinin maddi koşullarına dikkat çekti. Etkili hukuki koruma yalnızca usul itirazlarından değil, başvurunun dayandığı belgelerin gerçekliğini ortaya koymaktan da geçer.

Karar: TAR Lazio, Roma, Sezione V-quater, 14 Temmuz 2026, n. 12911. Karar metni.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı önünde dava açma ve takip etme yetkisine sahip avukat (Avvocato Cassazionista)
İtalya Temsilciler Meclisinin Göç konusundaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline Göç ve İltica alanında kayıtlı lobici, sicil no. 280782895721-36
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Makale, yapay zekâ araçlarının yardımıyla yazarın yönetimi, kontrolü ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.

Bologna İdare Mahkemesine göre SIS kaydı, iş ilişkisinin yasallaştırılmasını kendiliğinden engellemez

İtalya'da kayıt dışı bir iş ilişkisinin yasallaştırılması için yapılan başvuruda, başka bir Schengen ülkesince eklenmiş bir SIS uyarısı tek başına kesin ret sebebi sayılabilir mi? Emilia-Romagna Bölge İdare Mahkemesi, Bologna, Birinci Daire, 12 Haziran 2026 tarih ve 1114 sayılı kararında bu konuyu değerlendirdi. Mahkeme, Anayasa Mahkemesinin 6/2026 sayılı kararı ışığında, yalnızca kaydın varlığına dayanarak verilen ret kararındaki otomatik yaklaşımı hukuka aykırı buldu.

Somut uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 2020 tarihli ve 34 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 103. maddesi kapsamında kayıt dışı çalışma ilişkisinin düzenlenmesi için başlatılmış bir emersione başvurusuna ilişkindir. Modena Valiliğindeki Tek Göç Masası, polis makamlarının olumsuz görüşü üzerine başvuruyu reddetmişti. Ret, başvurucu hakkında Schengen Bilgi Sistemi'nde (SIS) bulunan kayda dayanıyordu. İşlemin iptali istendi.

Mahkemenin hukuki değerlendirmesi

İtalyan Anayasa Mahkemesinin 22 Ocak 2026 tarihli 6 sayılı kararı, yalnızca başka bir ülkedeki giriş veya kalış kurallarına uyulmaması nedeniyle SIS'e kaydedilen kişilerin yasallaştırma prosedüründen otomatik biçimde dışlanmasını öngören hükmü anayasaya aykırı bulmuştur. Bologna TAR, bu yaklaşımın göç idaresinin somut değerlendirme görevine etkisini inceledi.

Bir Schengen uyarısı, neden düzenlendiği araştırılmadan kişiye doğrudan kamu düzeni tehdidi isnat edilmesi anlamına gelemez. Uyarının dayanağı, geçmiş koşullar ve güncel risk araştırılmalıdır. Bununla birlikte karar, kamu güvenliğiyle ilgili her durumda izin verileceğini söylemez; somut ve kanunen geçerli engeller bulunduğunda idare bunları değerlendirebilir.

Başvurucular ne yapmalı?

Olumsuz kararın ve polis görüşünün kopyalarını almak, SIS kaydını oluşturan ülkeyi ve olayları araştırmak, çalışma ilişkisine dair kayıtları ve başvuru sürecini belgelemek gerekir. Ret kararında kişisel durumun gerçekten incelenip incelenmediği denetlenmelidir. Dosyada kamu güvenliğine ilişkin iddialar varsa bunlara somut belgelerle karşılık vermek önemlidir.

SIS kaydını sildirmek veya düzeltmek ayrı bir hukuki yoldur. İtalyan ret kararının iptali başka devletin kaydını kendiliğinden silmez. Veri yanlışsa düzeltme, hukuka aykırıysa silme, kayıt hakkında bilgi edinme ve mahkemeye başvurma yolları ilgili AB ve ulusal kurallara göre değerlendirilmelidir.

Sonuç

Göç yönetiminde güvenlik değerlendirmesi gereklidir; fakat tek bir bilgisayar kaydının bireysel inceleme yerine kullanılması yargısal denetimden geçmeyebilir. Bu karar, yasallaştırma taleplerinde gerekçenin ve idari araştırmanın belirleyici olduğunu gösteriyor.

Karar: TAR Emilia-Romagna, Bologna, Sezione I, 12 Haziran 2026, n. 1114. Kararın yayımlanan metni.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı önünde dava takip etme yetkisine sahip avukat (Avvocato Cassazionista)
İtalya Temsilciler Meclisinin Göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline Göç ve İltica alanında kayıtlı lobici, kayıt numarası 280782895721-36
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu makale, yapay zekâ araçları yardımıyla, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.

Milano İdare Mahkemesine göre işverenin mali gücü yalnızca net gelirle ölçülmez: göç kotalarında somut değerlendirme

İtalya'ya çalışma amacıyla yabancı işçi getirmek isteyen bir şirketin ekonomik yeterliliği nasıl denetlenir? Lombardiya Bölge İdare Mahkemesi, Dördüncü Daire, 9 Ocak 2026 tarihli 102 sayılı kararında işverenin ekonomik durumunun tek bir rakama indirgenemeyeceğini açıkladı. Ancak bu ilke, her başvurunun mutlaka kabul edilmesi anlamına gelmiyor: somut dosyada işverenin açtığı dava reddedildi.

Uyuşmazlığın ortaya çıkışı

Milano Valiliği, 2020 yılına ilişkin göç kotaları kapsamında bir şirketin beş yabancı işçi için yaptığı çalışma izni başvurularını reddetmişti. Şirket, net geliri esas alan bir yaklaşımın yetersiz olduğunu; ticari hacim, alınan siparişler ve iş hacminin de göz önünde tutulması gerektiğini ileri sürdü. Ayrıca idarenin süresinde işlem yapmamasına dayanarak kararların geçersiz olduğunu savundu.

Mahkemenin gerekçesi

Mahkeme, 394/1999 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 30-bis maddesi uyarınca işverenin gelecekteki ücret ve sigorta yükümlülüklerini karşılayabilmesinin incelenmesi gerektiğini hatırlattı. Girişimci işveren bakımından ekonomik kapasite yalnızca net kâra bakılarak değil, ciro, siparişler, işletmenin sağlamlığı ve diğer kanıtlarla birlikte değerlendirilir. Bununla birlikte yargıç, somut olayda idarenin gerçekten kapsamlı bir değerlendirme yaptığına ve kararın yeterli gerekçeye dayandığına hükmetti. Bu nedenle itirazın ilgili bölümü kabul edilmedi.

Şirketin ileri sürdüğü süre aşımı da tek başına kararın hükümsüzlüğünü doğurmadı: açık bir kanuni düzenleme bulunmadıkça, idarenin geç karar vermesi onun karar verme yetkisini kendiliğinden sona erdirmez. Böylece mahkeme hem idarenin değerlendirme ölçütlerini belirledi hem de başvurucunun otomatik hak iddiasını reddetti.

İşveren ve çalışan için uygulama

Çalışma amaçlı nulla osta başvurusu öncesinde şirketin bilançosu, siparişleri, faaliyet süresi, işgücü ihtiyacı, sözleşme yükümlülükleri ve ücretleri ödeyebilecek kaynakları düzenli biçimde belgelenmelidir. Ret kararı alınırsa yalnızca ciroya değil, idarenin hangi belgeleri fiilen incelediğine de bakılmalıdır. Ayrıca başvurunun incelenmesinde gecikme olmasıyla ret kararının hukuka aykırı olması birbirinden farklı sorulardır.

Sonuç

Bu karar, işveren lehine sınırsız bir takdir muafiyeti yaratmıyor. Şirketin ekonomik kapasitesinin çok yönlü incelenmesini zorunlu tutarken idarenin bu incelemeyi gerçekten yaptığı durumda ret kararının ayakta kalabileceğini gösteriyor. Yabancı çalışan için de sonuç önemlidir: çalışma izni, işverenin sunacağı somut belgeler ve idarenin gerekçeli değerlendirmesiyle yakından bağlantılıdır.

Karar: TAR Lombardia, Milano, Sezione IV, 9 Ocak 2026, n. 102. Tam karar metni.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı nezdinde dava takip etme yetkisine sahip avukat (Avvocato Cassazionista)
İtalya Temsilciler Meclisinin Göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline Göç ve İltica alanında kayıtlı lobici, kayıt no. 280782895721-36
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu makale, yapay zekâ araçlarının yardımıyla, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.

Floransa İdare Mahkemesine göre SIS kaydı, İtalya'daki çalışma affını otomatik olarak engellemez

İtalya'da göçmenlik hukuku üzerine karar incelemesi. Toskana Bölge İdare Mahkemesi (TAR Toscana), Floransa, İkinci Daire, 3 Mart 2025 tarihli ve 330/2025 sayılı kararında, Schengen Bilgi Sistemi'nde (SIS) bulunan bir kaydın çalışma ilişkilerinin yasallaştırılması başvurusuna etkisini değerlendirdi. Kararın pratik sonucu önemlidir: İdare, yalnızca başka bir Schengen ülkesinin kaydını görüp dosyayı kapatamaz; kaydın hangi fiile dayandığını ve somut olayda neden engel oluşturduğunu araştırmalıdır.

Davaya konu olay: Almanya kaynaklı kayıt ve İtalya'daki çalışma başvurusu

Uyuşmazlık, 2020 yılında çıkarılan ve kayıt dışı bazı çalışma ilişkilerinin ortaya çıkarılması ile düzenli hale getirilmesini öngören özel mevzuat kapsamında yapılan bir başvurudan doğdu. Bir işveren, Tunus vatandaşı bir işçiyi tarım sektöründe istihdam etmek amacıyla başvuruda bulunmuştu. İtalya'daki Göçmenlik Tek Masası (Sportello Unico per l'Immigrazione), Almanya tarafından SIS'e işlenmiş ülkeye girişin kabul edilmemesine ilişkin bir uyarı bulunduğu gerekçesiyle talebi reddetti.

Ret işleminin esas dayanağı, söz konusu uyarının varlığıydı. Ancak uyarıya neden olan fiilin ağırlığı, hukuki niteliği veya kamu düzeni bakımından gerçek bir risk yaratıp yaratmadığı somut biçimde açıklanmamıştı. Başvuruyu savunan taraf, bildirimin yalnızca Almanya'da düzensiz bulunma ile bağlantılı olduğunu ileri sürdü. Mahkemenin görevi, bu iddiayı tek başına doğru kabul etmek değil, ret kararını destekleyen idari incelemenin yeterli olup olmadığını denetlemekti.

SIS bildirimi her zaman aynı şeyi ifade etmez

SIS, Schengen ülkelerinin çeşitli amaçlarla kullandığı ortak bilgi sistemidir. Bir uyarının mevcut olması, tek başına kişinin ağır suç işlediği veya kamu güvenliği bakımından tehlikeli olduğu anlamına gelmez. Avrupa Birliği'nin 2018/1861 sayılı Tüzüğü kapsamında girişin veya kalışın reddine ilişkin kayıtlar farklı hukuki ve fiili sebeplere dayanabilir. Bu sebeplerin birbirinden ayrılması, özellikle İtalya'daki bir izin veya özel düzenleme başvurusunun akıbeti açısından gereklidir.

Floransa TAR'ı, eski içtihatlarda görülen otomatik ret yaklaşımı ile somut değerlendirmeyi zorunlu tutan yaklaşımı karşılaştırdı. İkinci yaklaşımı benimsedi: İdare, bildirimle ilgili gerekli bilgileri araştırmalı, kaydın hangi davranıştan kaynaklandığını belirlemeli ve bu davranışın incelenen başvuru bakımından neden önem taşıdığını gerekçelendirmelidir. Böylece farklı hukuki durumlar tek bir veri tabanı işaretine indirgenmemiş olur.

Mahkeme neye karar verdi?

Mahkeme, idari makamların uyarının dayanağını ortaya koymadığını tespit etti. Yargılama sırasında verilen araştırma kararlarına rağmen, Alman makamlarının hangi olgulara dayanarak bildirim yaptığına ilişkin yeterli bilgi sunulmamıştı. Bu nedenle başvurunun yalnızca SIS kaydına dayanılarak reddedilmesi hukuka uygun bulunmadı; dava kabul edildi ve ret işlemi iptal edildi. Karar, işçiye otomatik olarak oturma izni verilmesi anlamına gelmiyordu. Esas sonuç, idarenin hukuka uygun ve gerekçeli bir değerlendirme yapma zorunluluğuydu.

Kararın bir başka önemli ayrıntısı da şudur: Mahkeme, olumsuz polis görüşünün ret işlemiyle birlikte mutlaka ayrıca tebliğ edilmemesini tek başına iptal nedeni saymadı. İlgili kişi, idari belgelere erişim hakkını kullanarak bu görüşün içeriğini talep edebilir. Dolayısıyla kararın belirleyici gerekçesi, belgeye erişimden ziyade SIS kaydının nedenlerini araştırmayan eksik incelemeydi.

2026'daki Anayasa Mahkemesi kararıyla birlikte nasıl okunmalı?

Floransa TAR'ının 2025 tarihli yorumu, daha sonra İtalya Anayasa Mahkemesinin 22 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan 6/2026 sayılı kararıyla anayasal düzeyde de önem kazanan bir tartışmaya temas ediyordu. Anayasa Mahkemesi, 2020'deki özel yasallaştırma düzenlemesinde, yalnızca giriş veya kalış kurallarının ihlali nedeniyle SIS'e kaydedilmiş kişilerin hiçbir bireysel değerlendirme yapılmadan dışlanmasını öngören kısmı Anayasa'nın eşitlik ve makullük ilkelerine aykırı buldu.

Bu sonraki kararın kapsamı doğru anlaşılmalıdır. Anayasa Mahkemesi bütün SIS uyarılarını geçersiz kılmadı; her yabancıya koşulsuz oturma hakkı tanımadı. Özellikle anılan özel 2020 yasallaştırma prosedüründe, salt düzensiz giriş veya kalışa bağlı bildirimlerin otomatik dışlama sebebi yapılamayacağını belirledi. Başka prosedürlerde güvenlik, giriş koşulları veya diğer hukuki engeller somut biçimde incelenmeye devam edebilir.

Başvurusu reddedilen kişi hangi belgeleri toplamalı?

İlk adım, ret kararının ve tebliğ tarihinin saklanmasıdır. Başvurunun yapıldığını gösteren makbuzlar, iş sözleşmesi ya da iş teklifine ilişkin belgeler, önceki izinler ve idareyle yapılan yazışmalar birlikte değerlendirilmelidir. Ret gerekçesinde SIS'e atıf varsa, hangi devletin hangi tür bildirimde bulunduğunun ve bu bildirimin dayandığı somut olayın öğrenilmesi önem taşır. Gerektiğinde İtalyan makamları nezdinde idari belgeye erişim, ilgili ülkenin yetkili makamları nezdinde de kişisel verilere ilişkin erişim veya düzeltme yolları araştırılabilir.

Bir bildirimin yanlış kişiye bağlanması, zaman aşımı veya geçerlilik süresinin sona ermesi ile gerçekten mevcut bir giriş yasağı farklı sorunlardır. Bu durumlar aynı dilekçeyle ve aynı hukuki gerekçeyle çözülemez. Başka bir ülkenin oluşturduğu uyarının silinmesi konusunda da İtalyan idaresinin tek başına her zaman yetkili olduğu varsayılmamalıdır. Kayıt sahibinin hakları, bildirimi yapan devlet ve ilgili veri koruma kuralları birlikte incelenmelidir.

Vize, oturma izni ve ülkeye giriş bakımından kararın sınırları

İncelenen dava, doğrudan bir vize davası değil, 2020 yasallaştırma mekanizmasına ilişkin bir davaydı. Bu nedenle karardan bütün vize retlerinin veya bütün SIS kayıtlarının kendiliğinden geçersiz olduğu sonucu çıkarılamaz. Bununla birlikte karar, idarenin veriyi doğru kişiye ve doğru hukuki sebebe bağlamasını; gerekçeyi somut olayla ilişkilendirmesini; ilgili kişinin de hukuki itiraz imkânını etkin kullanabilmesini sağlayan önemli bir yöntem gösterir.

Bir vize veya oturma izni reddinde hangi yargı yolunun ve hangi sürenin geçerli olduğu, işlemin türüne ve tebliğ edilen karara göre belirlenir. Bu sebeple işlemin hukuki dayanağı ve tebliğ bilgileri görülmeden kesin süre veya olumlu sonuç vaat edilmesi doğru değildir. Gerektiğinde idari makamdan yeniden inceleme talep edilmesi ile mahkemeye başvuru imkânları birlikte ve zaman kaybetmeden değerlendirilmelidir.

Sonuç: veri tabanı kaydı, gerekçeli kararın yerine geçemez

Floransa TAR'ının 330/2025 sayılı kararından çıkarılacak temel ders, bir SIS kaydının varlığı ile o kaydın belirli bir göçmenlik prosedürünü hukuken engellemesi arasında zorunlu bir eşitlik bulunmadığıdır. Kamu güvenliği korunmalıdır; ancak idarenin güvenlik değerlendirmesi de belgelere, bireysel koşullara ve hukuken ilgili sebeplere dayanmalıdır. Başvuru sahibi bakımından etkili savunma, önce kaydın türünü ve kaynağını doğru belirlemekle başlar.

Doğrulanabilir karar ve kaynaklar: TAR Toscana, Firenze, Sezione II, 3 Mart 2025, n. 330/2025, R.G. 555/2023, tam karar metni: Doctrine üzerinden karar. İtalya Anayasa Mahkemesi, 22 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan 6/2026 sayılı karar: resmî mahkeme kaynağı.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı ve yüksek yargı mercileri nezdinde dava takip etme yetkisine sahip avukat (Avvocato Cassazionista)
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline Göç ve İltica alanında 280782895721-36 numarasıyla kayıtlı lobici
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu makale, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında yapay zekâ araçlarının desteğiyle hazırlanmıştır.

Bologna İdare Mahkemesine göre eğitim oturumunun yenilenmesinde doğru başvuru ve belgeler belirleyicidir

İtalya'da eğitim için verilen oturma izninin yenilenmesi ile çalışma amaçlı izne dönüştürülmesi birbirinden farklı işlemlerdir. Bu ayrım, Emilia-Romagna Bölge İdare Mahkemesinin (TAR Bologna, Birinci Daire) 13 Şubat 2026 tarihli, 254 sayılı kararının merkezindedir. Mahkeme, başvuran kişinin sonradan çalışmaya başlamasının, daha önce yapılmış bir eğitim izni yenileme başvurusunu kendiliğinden çalışma iznine dönüştürmediğini ortaya koyan somut bir uyuşmazlığı ele aldı.

Uyuşmazlık nasıl doğdu?

Davacı İtalya'ya öğrenim amacıyla giriş yapmış, eğitim programına katıldığını fakat sınav veremediğini açıklamıştı. Daha sonra iş bulduğunu, buna rağmen Questura'nın izni çalışma amacıyla dönüştürmek yerine reddettiğini ileri sürdü. İleri sürülen iddialar arasında kararın yalnızca İtalyanca düzenlenmesi, bir başka izin türünün değerlendirilmemesi ve ölçülülük ilkesinin ihlali de vardı.

Mahkeme önce dosyanın içeriğini başvuranın anlatımıyla karşılaştırdı. 26 Nisan 2024 tarihinde bir çalışma iznine dönüşüm başvurusu yapıldığı kanıtlanmamıştı. Dosyada “başvuru” diye gösterilen belge, ilgili harcın ödendiğine ilişkin bir makbuzdan ibaretti. Questura'nın ret öncesi bildirimi (preavviso di rigetto) ile nihai işlemi ise süresi biten öğrenci oturma izninin yenilenmesi hakkındaydı. İşe başlamanın ise ancak 10 Eylül 2025 tarihinde gerçekleştiği belirtilmişti. Mahkemenin değerlendirdiği başvurunun konusu bu nedenle çalışma iznine dönüşüm değil, öğrenim izninin yenilenmesiydi.

Mahkemenin hükmü: ret kararını onadı

TAR, yenileme kararına karşı açılan davayı reddetti. İzin türünün dönüşümüne ilişkin iddiaların, dönüşüm başvurusu gerçekten yapılmış olduğu gösterilmediği için uyuşmazlığın konusu dışında kaldığını belirtti. Başvurucu, ret öncesi bildirim üzerine başka bir izin türü bakımından hangi koşulları taşıdığını da somut bilgi ve belgelerle ortaya koymamıştı. İdarenin, hiç başvurulmamış alternatif bir statüyü kendiliğinden araştırmak zorunda olduğu varsayılamaz.

Mahkeme ayrıca, ret kararının başvuranın anlayabildiği bir dile yazılı olarak çevrilmemesinin tek başına işlemi geçersiz kılmadığı yönündeki içtihadı uyguladı. Somut olayda karar süresi içinde dava edilmiş, savunma imkânı fiilen kullanılmış ve tebliğ tutanağına göre içerik tercüman aracılığıyla sözlü olarak aktarılmıştı. Bu, yabancı dilde bilgilendirmenin önemsiz olduğu anlamına gelmez: hukuki itiraz açısından asıl incelenen konulardan biri, tercüme eksikliğinin savunma hakkını gerçekten etkileyip etkilemediğidir.

Davada ayrıca bir sınır dışı etme işlemi söz konusuydu. TAR bu işlemi esastan değerlendirmedi; sınır dışı kararına karşı yetkili yargı kolunun adli yargı olduğunu belirtti. Böylece iki ayrı idari tedbirin farklı usullerle yargısal denetime tabi olabileceğini de hatırlattı.

Öğrenciler için somut dersler

İlk ders, işlemin tam adını ve kanıtını saklamaktır. Oturma izninin yenilenmesi için verilen bir ödeme dekontu, çalışma iznine dönüşüm talebinin sunulduğunu tek başına göstermez. Posta kiti, elektronik başvuru kaydı, Questura alındısı, protokol numarası ve verilen talebin kopyası bir arada muhafaza edilmelidir. Hangi iznin istendiği açıkça yazılmalıdır.

İkinci ders, çalışma fırsatının hangi tarihte ortaya çıktığıdır. İzin süresi bittikten veya ilgili başvuru değerlendirildikten çok sonra başlayan işin, önceden yapılmış bir başvurudaki eksik koşulları otomatik biçimde tamamladığı düşünülmemelidir. Yürürlükteki dönüşüm koşulları, başvuru tarihleri ve somut sözleşme değerlendirilmelidir. Bu kararda mahkemenin reddettiği husus, genel olarak öğrencilerin hiçbir zaman çalışma iznine geçemeyeceği düşüncesi değil, dosyadaki gerçek başvuru ile davada ileri sürülen talebin uyuşmamasıydı.

Üçüncü ders, ret öncesi bildirimin cevapsız bırakılmamasıdır. Preavviso di rigetto gelirse öğrenim belgeleri, sınav kayıtları, ders devam çizelgeleri, varsa iş sözleşmesi ve ilgili başka oturma izni bakımından dayanılan belgeler açıklayıcı bir dilekçeyle sunulmalıdır. Yetkili makamın bunları değerlendirebilmesi için yalnızca “İtalya'da çalışıyorum” demek yeterli olmayabilir.

Dördüncü ders, ret ve sınır dışı kararlarının karıştırılmamasıdır. Belgeler birlikte tebliğ edilmiş olsa bile itiraz merci, süre ve hukuki koruma yolları farklı olabilir. Tebliğ tarihi, tebliğ edilen metinler ve bunların anlaşılabilir dilde açıklanıp açıklanmadığı dikkatle incelenmelidir. Özellikle olumsuz karar sonrasında gecikmeden hukuki yardım alınmalıdır; bu yazı somut dosya için başvuru süresi belirlemez.

Kararın kapsamı ve kaynağı

Yargı kararı: Tribunale Amministrativo Regionale per l'Emilia-Romagna, Bologna, Sezione I, 13 Şubat 2026 tarih ve 254 sayılı karar. Dava reddedilmiştir; sınır dışı işlemine ilişkin bölümde idare mahkemesinin görevli olmadığı belirtilmiştir. Kararın tam metni: EIUS – TAR Emilia-Romagna, 254/2026; ayrıca karar metninin yayımlandığı hukuk veritabanı.

Bu karar, her öğrenci izninin mutlaka reddedileceğini göstermez. Tam tersine, başvurunun hukuki türünü, zamanını ve dayanak belgelerini doğru belirlemenin, etkili bir idari başvuru ve olası yargılamanın temel şartı olduğunu somutlaştırır.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı nezdinde dava takip etme yetkisine sahip avukat (Avvocato Cassazionista)
İtalya Temsilciler Meclisinin göç konusunda çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline göç ve iltica alanında 280782895721-36 numarasıyla kayıtlı lobici
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu makale, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında yapay zekâ araçlarının desteğiyle hazırlanmıştır.

Roma İdare Mahkemesine göre Yunanistan kaynaklı SIS kaydı, İstanbul'daki öğrenim vizesinin otomatik reddini haklı kılamaz

İtalya'da üniversite eğitimi almak isteyen bir kişi, başka bir Schengen ülkesinin Sisteme koyduğu giriş yasağı kaydı yüzünden İtalyan konsolosluğundan ret alabilir. Ancak bu kayıt her durumda başvurunun otomatik olarak reddedilmesine izin verir mi? Roma'daki Lazio Bölge İdare Mahkemesi (TAR Lazio), İkinci Bis Dairesi, 6 Mayıs 2026 tarihli ve 8379 sayılı kararında bunun mümkün olmadığını açıklığa kavuşturdu: Konsolosluk, Schengen Bilgi Sistemi'ndeki (SIS) uyarının dayandığı olayları ve kişinin somut durumunu değerlendirmeden yalnızca kaydın varlığına dayanamaz.

Olay: İstanbul'da öğrenim vizesi, Yunanistan'dan gelen SIS uyarısı

Kararda incelenen olayda başvurucu, İtalya'da eğitim görmek amacıyla vize istemişti. İtalya'nın İstanbul'daki başkonsolosluk makamı 22 Aralık 2025 tarihli işlemle talebi reddetti. Gerekçe, Yunanistan tarafından başvurucu hakkında Schengen Bilgi Sistemi'ne girişin ve ikametin reddine yönelik bir uyarı eklenmiş olmasıydı. Başvurucu ret işlemine karşı idari yargıya başvurdu. Mahkeme, 6 Mayıs 2026 tarihli kararıyla davayı kabul ederek ret işlemini iptal etti.

Burada özellikle iki ayrı işlemi ayırmak gerekir: SIS uyarısını sisteme giren ülkenin işlemi ve İtalya'nın vize hakkında verdiği karar. Mahkemenin doğrudan iptal ettiği işlem, İtalyan makamının öğrenim vizesine ilişkin ret kararıdır. Karar, başvurucuya kendiliğinden vize verilmesi ya da SIS kaydının mahkeme hükmüyle doğrudan silinmesi anlamına gelmez.

Mahkemenin gerekçesi: Bir veri kaydı, bireysel değerlendirmenin yerine geçemez

TAR Lazio, Anayasa Mahkemesinin 22 Ocak 2026 tarihli ve 6 sayılı kararında vurgulanan yaklaşımı, öğrenim vizesi uyuşmazlığına da uyguladı. Bu yaklaşım uyarınca başka bir üye devletin girdiği SIS kaydı, İtalya'nın oturma izni veya uzun süreli vize konusunda karar verme yetkisini her koşulda ortadan kaldırmaz. İlgili idare, uyarının neden konulduğunu, kişinin bireysel durumunu ve kamu düzeni ya da kamu güvenliği açısından somut bir tehdit bulunup bulunmadığını incelemelidir.

Mahkemenin esas aldığı önemli düzenlemelerden biri (AB) 2018/1861 sayılı Tüzüğün 27. maddesidir. Başka bir üye devlet tarafından giriş ve ikamet reddi amacıyla SIS'e kaydedilen üçüncü ülke vatandaşına uzun süreli vize veya oturma izni verilmesi değerlendirilirken, ilgili devletlerin ek bilgi alışverişi yoluyla birbirlerine danışmaları öngörülür. Uyarıyı koyan devlete kural olarak on takvim günü yanıt süresi tanınır; süresinde yanıt verilmemesi, bu özel danışma usulünde itiraz bulunmadığı sonucunu doğurur. Nihai izin veya uzun süreli vize kararı yine başvuruyu inceleyen devlete aittir.

TAR, İtalyan konsolosluğunun yalnızca SIS kaydına dayanarak verdiği ret kararında yeterli somut inceleme bulunmadığına karar verdi. Dolayısıyla sorun, SIS verilerinin dikkate alınmasının yasak olması değil, bu verilerin idari gerekçenin tümünün yerine geçirilmesidir.

Bu karar Türkiye'den başvuranlar için ne ifade ediyor?

Öğrenim amacıyla İtalya'ya gitmeyi planlayan ve daha önce başka bir Schengen ülkesinde giriş, kalış veya sınır kontrolüyle ilgili sorun yaşayan kişiler için bu kararın pratik önemi büyüktür. İtalya'nın bir SIS uyarısını görmezden gelmesi gerektiği söylenemez. Fakat uyarının varlığı, tek başına ve gerekçesiz bir biçimde, her uzun süreli vize başvurusunun sona erdirilmesini de haklı kılmaz.

Ret işlemiyle karşılaşan kişi, öncelikle yazılı kararın tam bir örneğini, kararın bildirildiği tarihi ve varsa SIS kaydına ilişkin belirtilen ülke ile hukuki nedeni muhafaza etmelidir. Başvurusunun koşullarını gösteren üniversite kabul yazısı, eğitim planı, mali kaynak ve diğer ilgili belgeler düzenli biçimde bir araya getirilmelidir. Özellikle kaydın çok eski olması, farklı bir kimlikle karışıklık bulunması veya uyarının güncelliğinin tartışılması gibi durumlar somut olarak belgelendirilmelidir.

SIS kaydının silinmesi veya düzeltilmesi ayrı bir meseledir

SIS'te kendisi hakkında veri bulunduğunu düşünen kişi, uygulanabilir Avrupa ve ulusal kurallar uyarınca verilerine erişme, yanlış verilerin düzeltilmesini ve hukuka aykırı verilerin silinmesini isteme yollarını değerlendirebilir. Ancak bir İtalyan vize reddinin iptali, başka devletin koyduğu uyarıyı otomatik olarak kaldırmaz. Kaydın hangi makam tarafından girildiğinin tespiti, uyarının dayandığı kararın araştırılması ve ilgili düzeltme veya silme prosedürünün başlatılması ayrıca gerekebilir.

Öte yandan 2018/1861 sayılı Tüzüğün 27. maddesi, belirli durumlarda İtalya'nın uzun süreli vize veya oturma izni vermesiyle bağlantılı olarak uyarıyı giren devlete bildirim yapılmasını ve giriş/ikamet reddi uyarısının kaldırılmasını da düzenler. Bu mekanizma, her kısa süreli Schengen vizesi veya her SIS kaydı için aynı şekilde uygulanacak basit bir otomatik silme kuralı olarak yorumlanmamalıdır.

İtiraz nasıl hazırlanmalı?

İtiraz hazırlanırken sadece “SIS kaydı tek başına yeterli değildir” demekle yetinilmemelidir. Ret kararının gerekçesi, vizenin türü, uyarıyı giren devlet, kişinin geçmiş seyahatleri ve kamu düzenine ilişkin olası iddialar birlikte ele alınmalıdır. İdarenin gerekli danışmayı ve bireysel değerlendirmeyi yapıp yapmadığı somut evraktan anlaşılmaya çalışılmalıdır. Yetkili yargı mercii ve başvuru süreleri, kararın türüne ve bildirimin özelliklerine göre gecikmeden kontrol edilmelidir.

8379/2026 sayılı kararda mahkeme, ret işlemini iptal etmekle birlikte konsolosluğun yeni bir değerlendirme yapma yetkisini saklı tuttu. Bu ayrım son derece önemlidir: kazanılan dava, işlemdeki hukuka aykırılığı giderir; yeni değerlendirmede her koşulda olumlu sonuç alınacağını garanti etmez.

Sonuç

İstanbul'daki konsolosluk işlemi hakkındaki bu karar, Schengen alanındaki bilgi paylaşımının bireysel hak ve usul güvencelerini ortadan kaldırmadığını gösteriyor. SIS, karar vermeye yarayan ciddi bir bilgi kaynağıdır; fakat yargısal denetime tabi, gerekçeli ve somut bir idari değerlendirmenin yerine geçemez.

İncelenen karar: TAR Lazio, Roma, Sezione Seconda Bis, 6 Mayıs 2026, n. 8379 (R.G. 3984/2026). Kararın tam metni.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı önünde dava takip etme yetkisine sahip avukat (Avvocato Cassazionista)
İtalya Temsilciler Meclisinin Göç alanındaki Menfaat Temsilcileri Siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline Göç ve İltica alanında kayıtlı lobici, sicil numarası: 280782895721-36
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu makale, yapay zekâ araçlarının yardımıyla; yazarın yönlendirmesi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.

Milano İdare Mahkemesine göre: Çalışma izninde başka işveren bulmak, ilk nulla osta'nın şartlarını otomatik olarak karşılamaz

İtalya'ya belirli bir işverenin aldığı çalışma izniyle giren yabancı işçi, o işveren kendisini işe almazsa başka bir işverenle yaptığı sözleşmeye dayanarak doğrudan oturma izni alabilir mi? Lombardiya Bölge İdare Mahkemesi Milano Üçüncü Dairesinin 27 Ocak 2026 tarihli, 387 sayılı kararı bu soruya ilişkin önemli bir sınırlama ortaya koyuyor. Mahkeme, somut olayda asıl işverenle hiç kurulmamış bir istihdam ilişkisini başka bir iş sözleşmesiyle ikame etmenin yeterli olmadığını, kanunun öngördüğü koşullar bulunmadığında attesa occupazione (iş bekleme) izninin de verilemeyeceğini belirtti.

Olay: Giriş vizesi vardı, ancak başvuruyu yapan işveren işe almadı

Yabancı işçi, 4 Eylül 2023 ile 29 Aralık 2023 tarihleri arasında geçerli bir çalışma vizesiyle İtalya'ya girmişti. Girişi için gerekli nulla osta al lavoro subordinato, belirli bir işverenin talebine dayanıyordu. Ancak İtalya'ya geldikten sonra bu işverenle iş sözleşmesi ve ikamet sözleşmesi süreci tamamlanmadı; işverenin işe alım konusunda hazır bulunmadığı anlaşıldı. İşçi başka bir işverenle çalışmaya başladı ve 8 Mart 2025'te çalışma amaçlı oturma izni başvurusunda bulundu.

Milano Questura'sı, 27 Temmuz 2025 tarihli kararla bu başvuruyu kabul edilemez bularak ilgili posta başvuru evrakının geri alınmasına karar verdi. Gerekçe, fiilen istihdam sağlayan işverenin İtalya'ya giriş için nulla osta başvurusunda bulunan işveren olmamasıydı. İşçi bu işlemi TAR Milano önünde dava konusu yaptı.

Dava sırasında mahkeme geçici koruma talebini ilk aşamada kabul etmişti. Fakat 9 Ocak 2026 tarihli duruşmadan sonra verilen esasa ilişkin nihai kararda işçinin iddiaları kabul edilmedi. Bu ayrım önemlidir: geçici bir mahkeme kararının işçi lehine olması, esas hakkındaki davanın mutlaka kazanıldığı anlamına gelmez.

İşçinin savunması ve mahkemenin değerlendirmesi

Davacı, ilk işverenle sözleşmenin kurulamamasına rağmen başka bir işverenle gerçek bir iş ilişkisi başlatmış olduğunu, bunun oturma izninin verilmesi için yeterli sayılması gerektiğini ileri sürdü. Alternatif olarak da, işsiz kalmış yabancılar için düzenlenen permesso di soggiorno per attesa occupazione kapsamında bir izin alabileceğini savundu.

Mahkeme, geçmişte bazı ilk derece mahkemelerinin bu meseleye daha esnek yaklaştığını kabul etti. Buna karşılık Danıştayın (Consiglio di Stato) Üçüncü Dairesinin 11 Nisan 2025 tarih ve 3158 sayılı kararındaki yaklaşımı benimsedi: sonradan ortaya çıkan imkânsızlık veya olağanüstü sebepler kanıtlanmadıkça, giriş için alınan çalışma iznine esas olan işe alımın izin talebinde adı geçen işveren tarafından gerçekleştirilmesi gerekir.

İlk işverenle hiçbir istihdam ilişkisinin kurulmadığı bir durumda işçinin sonraki dönemde başka bir işveren bulması, başvurunun şartlarını kendiliğinden geçmişe dönük olarak yerine getirmez. Bu yaklaşım, çalışma vizesinin tüm amaçlarını anlamsız kılmak için değil, vize ve ilk işe alım sürecindeki belirli işveren bağlantısının hukuki önemini vurgulamak için benimsenmiştir.

Neden iş bekleme izni de verilmedi?

İtalyan Göç Kanunu'nun, yani 25 Temmuz 1998 tarihli ve 286 sayılı Yasama Kararnamesinin 22. maddesinin 11. fıkrasına göre, iş bekleme izni esas itibarıyla İtalya'da mevcut bir bağımlı çalışma ilişkisinin sona ermesi üzerine gündeme gelebilir. Hüküm, istihdamın kaybedilmesinin tek başına oturma izninin kaybına yol açmaması ilkesini düzenler. Ancak bu mekanizma, henüz hiç kurulmamış ilk iş ilişkisinin yerine otomatik bir ilk oturma izni alma yolu değildir.

Mahkemenin vurguladığı esas ayrım da buydu: işini kaybeden kişiyle, ilk işveren tarafından hiç işe alınmamış kişi aynı hukuki durumda değildir. Somut olayda davacının ilk işveren nezdinde kurulmuş ve sonradan sona ermiş bir iş ilişkisi bulunmuyordu. Bu nedenle mahkeme, iş bekleme izni için gerekli koşulların da gerçekleşmediğine hükmetti.

Ret ön bildiriminin bulunmaması sonucu değiştirdi mi?

Davacı açısından ayrıca idari işlem öncesinde savunma imkânı meselesi gündeme geldi. İtalyan idare hukukunda 241/1990 sayılı Kanunun 10-bis maddesi, uygun işlemlerde ret gerekçelerinin önceden bildirilerek ilgilinin açıklama ve belge sunabilmesini güvence altına alır. Mahkeme ise olayda, hukuki çerçeve ve tespit edilen olgular karşısında böyle bir bildirim yapılsa bile nihai kararın farklı olamayacağı değerlendirmesinde bulundu.

Bu, ret ön bildiriminin bütün göç işlemlerinde gereksiz olduğu şeklinde genellenemez. Mahkemenin değerlendirmesi, bu dosyada esas alınan belirli hukuki koşullar ve farklı işverenle yapılan iş sözleşmesinin sonucu değiştirmeyeceği görüşüyle sınırlıdır.

Kararın sonucu: başvurunun reddi teyit edildi

TAR Lombardia, Milano, Üçüncü Daire, davayı reddetti ve Questura'nın kararını geçerli buldu. Önceki içtihatlarda farklı yaklaşımlar bulunduğunu dikkate alarak yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına karar verdi. Mahkeme, yabancı işçinin yeni işverenine karşı iş hukukundan doğabilecek hakları hakkında karar vermedi; uyuşmazlık, ilk giriş iznine dayalı oturma izni başvurusunun kabul edilebilirliğiyle ilgiliydi.

İtalya'ya çalışma vizesiyle gelenler nasıl hareket etmeli?

1. İlk işe alımın belgelerini koruyun. Nulla osta, vize, işverenin adı, giriş tarihi, Prefettura ve Sportello unico çağrıları, ikamet sözleşmesi taslakları ve yazışmalar her zaman saklanmalıdır. İdare ve mahkeme, hangi işverenin giriş iznini aldığını ve sonradan hangi işlemlerin gerçekleştiğini karşılaştırır.

2. İşveren ortadan kaybolursa durumu yazılı bildirin. İşçi, vaat edilen işe alım gerçekleşmiyorsa, ilgili Sportello unico'ya ve koşullara göre Questura'ya başvurarak durumun resmen kayda geçirilmesini isteyebilir. İşverenin ulaşılamaz olması, işe alımı reddetmesi, işletmenin kapanması veya başka bir objektif engelin bulunması ayrı ayrı incelenmelidir. Bu olguların belgelendirilmesi, mahkemenin de vurguladığı istisnai hallerin değerlendirilmesi açısından önem taşıyabilir.

3. İkinci bir işverenle yapılan sözleşmeyi tek başına yeterli saymayın. Gerçekten çalışmak ve maaş almak hukuken önemlidir. Fakat yeni iş sözleşmesi, ilk giriş için düzenlenen nulla osta ile ilgili idari aşamayı her durumda otomatik olarak tamamlamaz. Gerekli başvuru türünü ve yeni ilişkinin hukuki etkisini uzman incelemesiyle doğrulamak gerekir.

4. İş bekleme izni için önceki iş ilişkisini ortaya koyun. Attesa occupazione başvurusunun koşulları incelenirken iş sözleşmesinin kurulma tarihi, sona erme şekli, işe giriş ve çıkış bildirimleri ile diğer kanıtlar önemlidir. İlk iş ilişkisi hiç kurulmamışsa durum farklıdır.

5. Tebliğ edilen karara göre yargı yolunu ve süreyi belirleyin. Nulla osta işlemi, Questura'nın oturma izni kararı, giriş vizesi ve bir sınır dışı kararı farklı yetkili makamlar ve başvuru yollarıyla ilgili olabilir. Yanlış işlem türüne karşı hazırlanmış bir itiraz, hak kaybına yol açabilir. İdareye genel bir dilekçe gönderilmesi her zaman dava açma süresini durdurmaz.

Bugünün kuralları bakımından sınır

Karar, 2023 tarihli giriş ve 2025 tarihli idari karar bakımından verilen bir yargı kararıdır. Göç ve çalışma mevzuatı, decreto flussi uygulamaları ve işe alınmayan işçinin durumuna ilişkin kurallar zaman içinde değişebilmektedir. Bu yüzden 387/2026 sayılı kararı, kanunun istisna tanıdığı hiçbir durumda başka işverene geçilemeyeceği biçiminde okumak doğru değildir. Somut tarihler, ilk işverenle durum ve yürürlükteki istisnalar ayrı incelenmelidir.

Mahkemenin verdiği temel ders şudur: İtalya'ya çalışma amacıyla giriş hakkı ile sonradan farklı işveren yanında çalışmanın sonuçları, belgeler ve hukuki şartlar üzerinden değerlendirilmelidir. İyi niyetli bir işçinin bile yanlış idari yola başvurması, sonradan telafisi güç sorunlar yaratabilir.

Doğrulanmış yargı kaynağı

TAR Lombardia, Milano, Üçüncü Daire, 27 Ocak 2026 tarih ve 387/2026 sayılı karar, dosya no. 2683/2025. Kararın yayımlanmış tam metni. Mahkemenin dayandığı önemli içtihat: Consiglio di Stato, Üçüncü Daire, 11 Nisan 2025, no. 3158; ilgili hüküm: 286/1998 sayılı Yasama Kararnamesi, m. 22, fıkra 11.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı (Corte di Cassazione) önünde dava takip etmeye yetkili avukat.
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlıdır.
Avrupa Birliği Şeffaflık Sicilinde göç ve iltica alanında kayıtlı çıkar temsilcisi; sicil numarası: 280782895721-36.
ORCID: 0009-0004-7030-0428.
Bu makale yapay zekâ araçlarının yardımıyla, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.