İtalyan Mahkemesinden Önemli Karar: Bir Yabancı İşçi, İdarenin On Sekiz Aylık Gecikmesinin Bedelini Ödeyemez
İtalya’da göç hukuku alanında dikkat çekici bir karar verildi. Puglia Bölge İdare Mahkemesi, mevsimlik çalışma amacıyla oturma izni talebinin reddedilmesine ilişkin bir kararı iptal ederek, kamu idaresinin kendi gecikmesinden kaynaklanan sonuçların yabancı bir çalışanın aleyhine kullanılamayacağını hükme bağladı.
9 Haziran 2026 tarihinde yayımlanan karar, genel dava kayıt numarası 648/2026 olan bir dosyaya ilişkindir. Dava, mevsimlik çalışma izni ve buna bağlı giriş vizesi ile İtalya’ya yasal olarak giriş yapan yabancı bir işçiyi ilgilendiriyordu.
İşçi, İtalya’ya geldikten sonra yasal olarak gerekli olan ikamet sözleşmesini imzalamış ve mevsimlik çalışma için oturma izni başvurusunu süresi içinde yapmıştı. Ancak başvuru, idare tarafından yaklaşık on sekiz ay boyunca sonuçlandırılmadı.
Bari Emniyet Müdürlüğü dosyayı nihayet Temmuz 2025’te incelediğinde, başvuruyu reddetti. Gerekçe olarak mevsimlik kalış süresinin sona ermiş olması ve başvuru sahibinin oturma iznini başka bir statüye dönüştürmek için başvuruda bulunmamış olması gösterildi.
Mahkeme bu gerekçeleri kabul etmedi.
Hakimlere göre, idarenin dayandığı nedenler doğrudan doğruya kendi gecikmesinin sonucuydu. Kararda özellikle şu husus vurgulandı: Bir kişiden, hiç verilmemiş bir oturma iznini başka bir statüye dönüştürmesinin beklenmesi mantıklı değildir. Eğer belge idarenin hareketsizliği nedeniyle düzenlenmemişse, bunun sonuçlarından başvuru sahibi sorumlu tutulamaz.
Mahkeme ayrıca, başvuru sahibinin başvuru tarihinde oturma iznini elde etmek için gerekli tüm yasal şartları yerine getirdiğini belirtti. Bu nedenle, yalnızca idarenin gecikmesinden kaynaklanan zaman kaybı, kişinin daha önce kazanmış olduğu bir hakkı ortadan kaldıramaz.
Kararın önemi yalnızca bu bireysel davayla sınırlı değildir. İtalya’nın göç sisteminde bir oturma iznine sahip olmak, çoğu zaman iznin yenilenmesi veya başka bir statüye dönüştürülmesi gibi sonraki işlemler için temel şarttır. İdarenin gecikmesi, yabancıların hukuki durumunu ciddi biçimde etkileyebilmektedir.
Bu nedenle Puglia Bölge İdare Mahkemesi, idare hukukunun temel ilkelerinden birini yeniden teyit etti: Kamu idaresi kendi ihmali veya hareketsizliğinden yararlanamaz. Usule ilişkin gecikmelerin sonuçları, bu gecikmelere neden olan makam tarafından üstlenilmeli; yasal yükümlülüklerini yerine getiren kişi tarafından değil.
Mahkeme ayrıca, idarenin kullandığı bilişim sistemlerinde veya teknik altyapıda yaşanan sorunların hak ihlallerini haklı gösteremeyeceğini belirtti. Organizasyonel veya teknolojik güçlükler, hukuk düzeni tarafından tanınan hakların ortadan kaldırılması için gerekçe oluşturamaz.
Avrupa genelinde göçmenlerin karşılaştığı en önemli sorunlardan biri olan idari gecikmeler dikkate alındığında, bu kararın gelecekte benzer davalarda önemli bir emsal oluşturması beklenmektedir. Karar, göçmen işçilerin haklarının korunması ve kamu idaresinin sorumluluğunun sınırlarının belirlenmesi açısından dikkat çekici bir örnek olarak değerlendirilmektedir.
Av. Fabio Loscerbo