İtalya’da çalışma izniyle serbest meslek yapmak: her zaman yeni bir oturum izni gerekir mi?
İtalya’da bağımlı çalışma amacıyla oturum izni bulunan yabancılar zaman zaman kendi işlerini kurmak veya serbest meslek faaliyetinde bulunmak ister. Bu durumda iş faaliyetinin türü ve mevcut iznin hukuki etkisi ayrı ayrı incelenmelidir. Fiziksel kartın üzerinde “lavoro subordinato” yazması, her durumda başka bir iş faaliyetine geçmeden önce yeni bir kart alınması gerektiği anlamına gelmez.
Temel hukuki kural
31 Ağustos 1999 tarihli ve 394 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 14. maddesi, bağımlı çalışma, serbest çalışma ve aile nedenleriyle verilen belirli oturum izinlerinin geçerlilik süreleri boyunca diğer izin verilen faaliyetlerde de kullanılmasına ilişkin hükümler içerir. Özellikle mevsimlik olmayan bağımlı çalışma izni, gerekli mesleki yetki veya ruhsatlar ile diğer kanuni koşullar sağlanmak şartıyla serbest çalışma faaliyetinin yürütülmesine imkân verebilir.
Oturum hakkı ile iş kurma koşullarını karıştırmayın
Bir oturum izninin belli bir faaliyete izin vermesi, o faaliyetin ruhsatsız yürütülebileceği anlamına gelmez. Vergi kaydı, ticaret sicili, meslek odası üyeliği, belediye bildirimleri veya mesleğe özgü izinler, seçilen faaliyete göre ayrıca gerekebilir. Bazı meslekler belirli diploma, denklik veya yeterlilik şartlarına tabidir.
Başvuru öncesinde nelere bakılmalı?
Önce mevcut oturum izninin kategorisi ve süresi kontrol edilmelidir. Mevsimlik çalışma veya özel amaçlı izinler, olağan bağımlı çalışma izniyle aynı kurallara tabi olmayabilir. Sonra yapılacak işin ne olduğu, bunun için hangi idarî işlemlerin gerektiği ve izin yenileme zamanında hangi belgelerin sunulacağı belirlenmelidir.
Yenileme sırasında
İş durumunda meydana gelen değişiklikler yenileme sürecinde önem kazanabilir. Serbest çalışma gelirlerinin belgelenmesi, faaliyetin hukuka uygun yürütüldüğünün ispatlanması ve gerekli kayıtların güncel olması gerekir. Bir iş faaliyetine başlanmış olması tek başına bütün yenileme şartlarının yerine getirildiğini göstermez.
Pratik kontrol listesi
- Pasaport ve mevcut oturum kartı;
- Faaliyetin niteliği ve gerekli ruhsatların listesi;
- Vergi, ticaret veya meslek kayıtları;
- Gelir ve faaliyet belgeleri;
- Questura ile yazışmalar ve varsa yenileme makbuzu.
Sonuç: Çalışma izni ile serbest meslek faaliyeti arasındaki ilişki, otomatik bir yasak veya otomatik bir yetki olarak değerlendirilmemelidir. İzin türü ile faaliyet koşullarının birlikte incelenmesi gerekir.
Resmî hukuk kaynakları
D.P.R. 394/1999, madde 14; D.lgs. 286/1998.
Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı önünde dava takip etme yetkisine sahip avukat
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Göç ve iltica alanında Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline 280782895721-36 numarasıyla kayıtlı lobici
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu makale, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında yapay zekâ araçlarının yardımıyla hazırlanmıştır.