Floransa İdare Mahkemesine göre SIS kaydı, İtalya'daki çalışma affını otomatik olarak engellemez

İtalya'da göçmenlik hukuku üzerine karar incelemesi. Toskana Bölge İdare Mahkemesi (TAR Toscana), Floransa, İkinci Daire, 3 Mart 2025 tarihli ve 330/2025 sayılı kararında, Schengen Bilgi Sistemi'nde (SIS) bulunan bir kaydın çalışma ilişkilerinin yasallaştırılması başvurusuna etkisini değerlendirdi. Kararın pratik sonucu önemlidir: İdare, yalnızca başka bir Schengen ülkesinin kaydını görüp dosyayı kapatamaz; kaydın hangi fiile dayandığını ve somut olayda neden engel oluşturduğunu araştırmalıdır.

Davaya konu olay: Almanya kaynaklı kayıt ve İtalya'daki çalışma başvurusu

Uyuşmazlık, 2020 yılında çıkarılan ve kayıt dışı bazı çalışma ilişkilerinin ortaya çıkarılması ile düzenli hale getirilmesini öngören özel mevzuat kapsamında yapılan bir başvurudan doğdu. Bir işveren, Tunus vatandaşı bir işçiyi tarım sektöründe istihdam etmek amacıyla başvuruda bulunmuştu. İtalya'daki Göçmenlik Tek Masası (Sportello Unico per l'Immigrazione), Almanya tarafından SIS'e işlenmiş ülkeye girişin kabul edilmemesine ilişkin bir uyarı bulunduğu gerekçesiyle talebi reddetti.

Ret işleminin esas dayanağı, söz konusu uyarının varlığıydı. Ancak uyarıya neden olan fiilin ağırlığı, hukuki niteliği veya kamu düzeni bakımından gerçek bir risk yaratıp yaratmadığı somut biçimde açıklanmamıştı. Başvuruyu savunan taraf, bildirimin yalnızca Almanya'da düzensiz bulunma ile bağlantılı olduğunu ileri sürdü. Mahkemenin görevi, bu iddiayı tek başına doğru kabul etmek değil, ret kararını destekleyen idari incelemenin yeterli olup olmadığını denetlemekti.

SIS bildirimi her zaman aynı şeyi ifade etmez

SIS, Schengen ülkelerinin çeşitli amaçlarla kullandığı ortak bilgi sistemidir. Bir uyarının mevcut olması, tek başına kişinin ağır suç işlediği veya kamu güvenliği bakımından tehlikeli olduğu anlamına gelmez. Avrupa Birliği'nin 2018/1861 sayılı Tüzüğü kapsamında girişin veya kalışın reddine ilişkin kayıtlar farklı hukuki ve fiili sebeplere dayanabilir. Bu sebeplerin birbirinden ayrılması, özellikle İtalya'daki bir izin veya özel düzenleme başvurusunun akıbeti açısından gereklidir.

Floransa TAR'ı, eski içtihatlarda görülen otomatik ret yaklaşımı ile somut değerlendirmeyi zorunlu tutan yaklaşımı karşılaştırdı. İkinci yaklaşımı benimsedi: İdare, bildirimle ilgili gerekli bilgileri araştırmalı, kaydın hangi davranıştan kaynaklandığını belirlemeli ve bu davranışın incelenen başvuru bakımından neden önem taşıdığını gerekçelendirmelidir. Böylece farklı hukuki durumlar tek bir veri tabanı işaretine indirgenmemiş olur.

Mahkeme neye karar verdi?

Mahkeme, idari makamların uyarının dayanağını ortaya koymadığını tespit etti. Yargılama sırasında verilen araştırma kararlarına rağmen, Alman makamlarının hangi olgulara dayanarak bildirim yaptığına ilişkin yeterli bilgi sunulmamıştı. Bu nedenle başvurunun yalnızca SIS kaydına dayanılarak reddedilmesi hukuka uygun bulunmadı; dava kabul edildi ve ret işlemi iptal edildi. Karar, işçiye otomatik olarak oturma izni verilmesi anlamına gelmiyordu. Esas sonuç, idarenin hukuka uygun ve gerekçeli bir değerlendirme yapma zorunluluğuydu.

Kararın bir başka önemli ayrıntısı da şudur: Mahkeme, olumsuz polis görüşünün ret işlemiyle birlikte mutlaka ayrıca tebliğ edilmemesini tek başına iptal nedeni saymadı. İlgili kişi, idari belgelere erişim hakkını kullanarak bu görüşün içeriğini talep edebilir. Dolayısıyla kararın belirleyici gerekçesi, belgeye erişimden ziyade SIS kaydının nedenlerini araştırmayan eksik incelemeydi.

2026'daki Anayasa Mahkemesi kararıyla birlikte nasıl okunmalı?

Floransa TAR'ının 2025 tarihli yorumu, daha sonra İtalya Anayasa Mahkemesinin 22 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan 6/2026 sayılı kararıyla anayasal düzeyde de önem kazanan bir tartışmaya temas ediyordu. Anayasa Mahkemesi, 2020'deki özel yasallaştırma düzenlemesinde, yalnızca giriş veya kalış kurallarının ihlali nedeniyle SIS'e kaydedilmiş kişilerin hiçbir bireysel değerlendirme yapılmadan dışlanmasını öngören kısmı Anayasa'nın eşitlik ve makullük ilkelerine aykırı buldu.

Bu sonraki kararın kapsamı doğru anlaşılmalıdır. Anayasa Mahkemesi bütün SIS uyarılarını geçersiz kılmadı; her yabancıya koşulsuz oturma hakkı tanımadı. Özellikle anılan özel 2020 yasallaştırma prosedüründe, salt düzensiz giriş veya kalışa bağlı bildirimlerin otomatik dışlama sebebi yapılamayacağını belirledi. Başka prosedürlerde güvenlik, giriş koşulları veya diğer hukuki engeller somut biçimde incelenmeye devam edebilir.

Başvurusu reddedilen kişi hangi belgeleri toplamalı?

İlk adım, ret kararının ve tebliğ tarihinin saklanmasıdır. Başvurunun yapıldığını gösteren makbuzlar, iş sözleşmesi ya da iş teklifine ilişkin belgeler, önceki izinler ve idareyle yapılan yazışmalar birlikte değerlendirilmelidir. Ret gerekçesinde SIS'e atıf varsa, hangi devletin hangi tür bildirimde bulunduğunun ve bu bildirimin dayandığı somut olayın öğrenilmesi önem taşır. Gerektiğinde İtalyan makamları nezdinde idari belgeye erişim, ilgili ülkenin yetkili makamları nezdinde de kişisel verilere ilişkin erişim veya düzeltme yolları araştırılabilir.

Bir bildirimin yanlış kişiye bağlanması, zaman aşımı veya geçerlilik süresinin sona ermesi ile gerçekten mevcut bir giriş yasağı farklı sorunlardır. Bu durumlar aynı dilekçeyle ve aynı hukuki gerekçeyle çözülemez. Başka bir ülkenin oluşturduğu uyarının silinmesi konusunda da İtalyan idaresinin tek başına her zaman yetkili olduğu varsayılmamalıdır. Kayıt sahibinin hakları, bildirimi yapan devlet ve ilgili veri koruma kuralları birlikte incelenmelidir.

Vize, oturma izni ve ülkeye giriş bakımından kararın sınırları

İncelenen dava, doğrudan bir vize davası değil, 2020 yasallaştırma mekanizmasına ilişkin bir davaydı. Bu nedenle karardan bütün vize retlerinin veya bütün SIS kayıtlarının kendiliğinden geçersiz olduğu sonucu çıkarılamaz. Bununla birlikte karar, idarenin veriyi doğru kişiye ve doğru hukuki sebebe bağlamasını; gerekçeyi somut olayla ilişkilendirmesini; ilgili kişinin de hukuki itiraz imkânını etkin kullanabilmesini sağlayan önemli bir yöntem gösterir.

Bir vize veya oturma izni reddinde hangi yargı yolunun ve hangi sürenin geçerli olduğu, işlemin türüne ve tebliğ edilen karara göre belirlenir. Bu sebeple işlemin hukuki dayanağı ve tebliğ bilgileri görülmeden kesin süre veya olumlu sonuç vaat edilmesi doğru değildir. Gerektiğinde idari makamdan yeniden inceleme talep edilmesi ile mahkemeye başvuru imkânları birlikte ve zaman kaybetmeden değerlendirilmelidir.

Sonuç: veri tabanı kaydı, gerekçeli kararın yerine geçemez

Floransa TAR'ının 330/2025 sayılı kararından çıkarılacak temel ders, bir SIS kaydının varlığı ile o kaydın belirli bir göçmenlik prosedürünü hukuken engellemesi arasında zorunlu bir eşitlik bulunmadığıdır. Kamu güvenliği korunmalıdır; ancak idarenin güvenlik değerlendirmesi de belgelere, bireysel koşullara ve hukuken ilgili sebeplere dayanmalıdır. Başvuru sahibi bakımından etkili savunma, önce kaydın türünü ve kaynağını doğru belirlemekle başlar.

Doğrulanabilir karar ve kaynaklar: TAR Toscana, Firenze, Sezione II, 3 Mart 2025, n. 330/2025, R.G. 555/2023, tam karar metni: Doctrine üzerinden karar. İtalya Anayasa Mahkemesi, 22 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan 6/2026 sayılı karar: resmî mahkeme kaynağı.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı ve yüksek yargı mercileri nezdinde dava takip etme yetkisine sahip avukat (Avvocato Cassazionista)
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline Göç ve İltica alanında 280782895721-36 numarasıyla kayıtlı lobici
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu makale, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında yapay zekâ araçlarının desteğiyle hazırlanmıştır.

Bologna İdare Mahkemesine göre eğitim oturumunun yenilenmesinde doğru başvuru ve belgeler belirleyicidir

İtalya'da eğitim için verilen oturma izninin yenilenmesi ile çalışma amaçlı izne dönüştürülmesi birbirinden farklı işlemlerdir. Bu ayrım, Emilia-Romagna Bölge İdare Mahkemesinin (TAR Bologna, Birinci Daire) 13 Şubat 2026 tarihli, 254 sayılı kararının merkezindedir. Mahkeme, başvuran kişinin sonradan çalışmaya başlamasının, daha önce yapılmış bir eğitim izni yenileme başvurusunu kendiliğinden çalışma iznine dönüştürmediğini ortaya koyan somut bir uyuşmazlığı ele aldı.

Uyuşmazlık nasıl doğdu?

Davacı İtalya'ya öğrenim amacıyla giriş yapmış, eğitim programına katıldığını fakat sınav veremediğini açıklamıştı. Daha sonra iş bulduğunu, buna rağmen Questura'nın izni çalışma amacıyla dönüştürmek yerine reddettiğini ileri sürdü. İleri sürülen iddialar arasında kararın yalnızca İtalyanca düzenlenmesi, bir başka izin türünün değerlendirilmemesi ve ölçülülük ilkesinin ihlali de vardı.

Mahkeme önce dosyanın içeriğini başvuranın anlatımıyla karşılaştırdı. 26 Nisan 2024 tarihinde bir çalışma iznine dönüşüm başvurusu yapıldığı kanıtlanmamıştı. Dosyada “başvuru” diye gösterilen belge, ilgili harcın ödendiğine ilişkin bir makbuzdan ibaretti. Questura'nın ret öncesi bildirimi (preavviso di rigetto) ile nihai işlemi ise süresi biten öğrenci oturma izninin yenilenmesi hakkındaydı. İşe başlamanın ise ancak 10 Eylül 2025 tarihinde gerçekleştiği belirtilmişti. Mahkemenin değerlendirdiği başvurunun konusu bu nedenle çalışma iznine dönüşüm değil, öğrenim izninin yenilenmesiydi.

Mahkemenin hükmü: ret kararını onadı

TAR, yenileme kararına karşı açılan davayı reddetti. İzin türünün dönüşümüne ilişkin iddiaların, dönüşüm başvurusu gerçekten yapılmış olduğu gösterilmediği için uyuşmazlığın konusu dışında kaldığını belirtti. Başvurucu, ret öncesi bildirim üzerine başka bir izin türü bakımından hangi koşulları taşıdığını da somut bilgi ve belgelerle ortaya koymamıştı. İdarenin, hiç başvurulmamış alternatif bir statüyü kendiliğinden araştırmak zorunda olduğu varsayılamaz.

Mahkeme ayrıca, ret kararının başvuranın anlayabildiği bir dile yazılı olarak çevrilmemesinin tek başına işlemi geçersiz kılmadığı yönündeki içtihadı uyguladı. Somut olayda karar süresi içinde dava edilmiş, savunma imkânı fiilen kullanılmış ve tebliğ tutanağına göre içerik tercüman aracılığıyla sözlü olarak aktarılmıştı. Bu, yabancı dilde bilgilendirmenin önemsiz olduğu anlamına gelmez: hukuki itiraz açısından asıl incelenen konulardan biri, tercüme eksikliğinin savunma hakkını gerçekten etkileyip etkilemediğidir.

Davada ayrıca bir sınır dışı etme işlemi söz konusuydu. TAR bu işlemi esastan değerlendirmedi; sınır dışı kararına karşı yetkili yargı kolunun adli yargı olduğunu belirtti. Böylece iki ayrı idari tedbirin farklı usullerle yargısal denetime tabi olabileceğini de hatırlattı.

Öğrenciler için somut dersler

İlk ders, işlemin tam adını ve kanıtını saklamaktır. Oturma izninin yenilenmesi için verilen bir ödeme dekontu, çalışma iznine dönüşüm talebinin sunulduğunu tek başına göstermez. Posta kiti, elektronik başvuru kaydı, Questura alındısı, protokol numarası ve verilen talebin kopyası bir arada muhafaza edilmelidir. Hangi iznin istendiği açıkça yazılmalıdır.

İkinci ders, çalışma fırsatının hangi tarihte ortaya çıktığıdır. İzin süresi bittikten veya ilgili başvuru değerlendirildikten çok sonra başlayan işin, önceden yapılmış bir başvurudaki eksik koşulları otomatik biçimde tamamladığı düşünülmemelidir. Yürürlükteki dönüşüm koşulları, başvuru tarihleri ve somut sözleşme değerlendirilmelidir. Bu kararda mahkemenin reddettiği husus, genel olarak öğrencilerin hiçbir zaman çalışma iznine geçemeyeceği düşüncesi değil, dosyadaki gerçek başvuru ile davada ileri sürülen talebin uyuşmamasıydı.

Üçüncü ders, ret öncesi bildirimin cevapsız bırakılmamasıdır. Preavviso di rigetto gelirse öğrenim belgeleri, sınav kayıtları, ders devam çizelgeleri, varsa iş sözleşmesi ve ilgili başka oturma izni bakımından dayanılan belgeler açıklayıcı bir dilekçeyle sunulmalıdır. Yetkili makamın bunları değerlendirebilmesi için yalnızca “İtalya'da çalışıyorum” demek yeterli olmayabilir.

Dördüncü ders, ret ve sınır dışı kararlarının karıştırılmamasıdır. Belgeler birlikte tebliğ edilmiş olsa bile itiraz merci, süre ve hukuki koruma yolları farklı olabilir. Tebliğ tarihi, tebliğ edilen metinler ve bunların anlaşılabilir dilde açıklanıp açıklanmadığı dikkatle incelenmelidir. Özellikle olumsuz karar sonrasında gecikmeden hukuki yardım alınmalıdır; bu yazı somut dosya için başvuru süresi belirlemez.

Kararın kapsamı ve kaynağı

Yargı kararı: Tribunale Amministrativo Regionale per l'Emilia-Romagna, Bologna, Sezione I, 13 Şubat 2026 tarih ve 254 sayılı karar. Dava reddedilmiştir; sınır dışı işlemine ilişkin bölümde idare mahkemesinin görevli olmadığı belirtilmiştir. Kararın tam metni: EIUS – TAR Emilia-Romagna, 254/2026; ayrıca karar metninin yayımlandığı hukuk veritabanı.

Bu karar, her öğrenci izninin mutlaka reddedileceğini göstermez. Tam tersine, başvurunun hukuki türünü, zamanını ve dayanak belgelerini doğru belirlemenin, etkili bir idari başvuru ve olası yargılamanın temel şartı olduğunu somutlaştırır.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı nezdinde dava takip etme yetkisine sahip avukat (Avvocato Cassazionista)
İtalya Temsilciler Meclisinin göç konusunda çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline göç ve iltica alanında 280782895721-36 numarasıyla kayıtlı lobici
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu makale, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında yapay zekâ araçlarının desteğiyle hazırlanmıştır.

Roma İdare Mahkemesine göre Yunanistan kaynaklı SIS kaydı, İstanbul'daki öğrenim vizesinin otomatik reddini haklı kılamaz

İtalya'da üniversite eğitimi almak isteyen bir kişi, başka bir Schengen ülkesinin Sisteme koyduğu giriş yasağı kaydı yüzünden İtalyan konsolosluğundan ret alabilir. Ancak bu kayıt her durumda başvurunun otomatik olarak reddedilmesine izin verir mi? Roma'daki Lazio Bölge İdare Mahkemesi (TAR Lazio), İkinci Bis Dairesi, 6 Mayıs 2026 tarihli ve 8379 sayılı kararında bunun mümkün olmadığını açıklığa kavuşturdu: Konsolosluk, Schengen Bilgi Sistemi'ndeki (SIS) uyarının dayandığı olayları ve kişinin somut durumunu değerlendirmeden yalnızca kaydın varlığına dayanamaz.

Olay: İstanbul'da öğrenim vizesi, Yunanistan'dan gelen SIS uyarısı

Kararda incelenen olayda başvurucu, İtalya'da eğitim görmek amacıyla vize istemişti. İtalya'nın İstanbul'daki başkonsolosluk makamı 22 Aralık 2025 tarihli işlemle talebi reddetti. Gerekçe, Yunanistan tarafından başvurucu hakkında Schengen Bilgi Sistemi'ne girişin ve ikametin reddine yönelik bir uyarı eklenmiş olmasıydı. Başvurucu ret işlemine karşı idari yargıya başvurdu. Mahkeme, 6 Mayıs 2026 tarihli kararıyla davayı kabul ederek ret işlemini iptal etti.

Burada özellikle iki ayrı işlemi ayırmak gerekir: SIS uyarısını sisteme giren ülkenin işlemi ve İtalya'nın vize hakkında verdiği karar. Mahkemenin doğrudan iptal ettiği işlem, İtalyan makamının öğrenim vizesine ilişkin ret kararıdır. Karar, başvurucuya kendiliğinden vize verilmesi ya da SIS kaydının mahkeme hükmüyle doğrudan silinmesi anlamına gelmez.

Mahkemenin gerekçesi: Bir veri kaydı, bireysel değerlendirmenin yerine geçemez

TAR Lazio, Anayasa Mahkemesinin 22 Ocak 2026 tarihli ve 6 sayılı kararında vurgulanan yaklaşımı, öğrenim vizesi uyuşmazlığına da uyguladı. Bu yaklaşım uyarınca başka bir üye devletin girdiği SIS kaydı, İtalya'nın oturma izni veya uzun süreli vize konusunda karar verme yetkisini her koşulda ortadan kaldırmaz. İlgili idare, uyarının neden konulduğunu, kişinin bireysel durumunu ve kamu düzeni ya da kamu güvenliği açısından somut bir tehdit bulunup bulunmadığını incelemelidir.

Mahkemenin esas aldığı önemli düzenlemelerden biri (AB) 2018/1861 sayılı Tüzüğün 27. maddesidir. Başka bir üye devlet tarafından giriş ve ikamet reddi amacıyla SIS'e kaydedilen üçüncü ülke vatandaşına uzun süreli vize veya oturma izni verilmesi değerlendirilirken, ilgili devletlerin ek bilgi alışverişi yoluyla birbirlerine danışmaları öngörülür. Uyarıyı koyan devlete kural olarak on takvim günü yanıt süresi tanınır; süresinde yanıt verilmemesi, bu özel danışma usulünde itiraz bulunmadığı sonucunu doğurur. Nihai izin veya uzun süreli vize kararı yine başvuruyu inceleyen devlete aittir.

TAR, İtalyan konsolosluğunun yalnızca SIS kaydına dayanarak verdiği ret kararında yeterli somut inceleme bulunmadığına karar verdi. Dolayısıyla sorun, SIS verilerinin dikkate alınmasının yasak olması değil, bu verilerin idari gerekçenin tümünün yerine geçirilmesidir.

Bu karar Türkiye'den başvuranlar için ne ifade ediyor?

Öğrenim amacıyla İtalya'ya gitmeyi planlayan ve daha önce başka bir Schengen ülkesinde giriş, kalış veya sınır kontrolüyle ilgili sorun yaşayan kişiler için bu kararın pratik önemi büyüktür. İtalya'nın bir SIS uyarısını görmezden gelmesi gerektiği söylenemez. Fakat uyarının varlığı, tek başına ve gerekçesiz bir biçimde, her uzun süreli vize başvurusunun sona erdirilmesini de haklı kılmaz.

Ret işlemiyle karşılaşan kişi, öncelikle yazılı kararın tam bir örneğini, kararın bildirildiği tarihi ve varsa SIS kaydına ilişkin belirtilen ülke ile hukuki nedeni muhafaza etmelidir. Başvurusunun koşullarını gösteren üniversite kabul yazısı, eğitim planı, mali kaynak ve diğer ilgili belgeler düzenli biçimde bir araya getirilmelidir. Özellikle kaydın çok eski olması, farklı bir kimlikle karışıklık bulunması veya uyarının güncelliğinin tartışılması gibi durumlar somut olarak belgelendirilmelidir.

SIS kaydının silinmesi veya düzeltilmesi ayrı bir meseledir

SIS'te kendisi hakkında veri bulunduğunu düşünen kişi, uygulanabilir Avrupa ve ulusal kurallar uyarınca verilerine erişme, yanlış verilerin düzeltilmesini ve hukuka aykırı verilerin silinmesini isteme yollarını değerlendirebilir. Ancak bir İtalyan vize reddinin iptali, başka devletin koyduğu uyarıyı otomatik olarak kaldırmaz. Kaydın hangi makam tarafından girildiğinin tespiti, uyarının dayandığı kararın araştırılması ve ilgili düzeltme veya silme prosedürünün başlatılması ayrıca gerekebilir.

Öte yandan 2018/1861 sayılı Tüzüğün 27. maddesi, belirli durumlarda İtalya'nın uzun süreli vize veya oturma izni vermesiyle bağlantılı olarak uyarıyı giren devlete bildirim yapılmasını ve giriş/ikamet reddi uyarısının kaldırılmasını da düzenler. Bu mekanizma, her kısa süreli Schengen vizesi veya her SIS kaydı için aynı şekilde uygulanacak basit bir otomatik silme kuralı olarak yorumlanmamalıdır.

İtiraz nasıl hazırlanmalı?

İtiraz hazırlanırken sadece “SIS kaydı tek başına yeterli değildir” demekle yetinilmemelidir. Ret kararının gerekçesi, vizenin türü, uyarıyı giren devlet, kişinin geçmiş seyahatleri ve kamu düzenine ilişkin olası iddialar birlikte ele alınmalıdır. İdarenin gerekli danışmayı ve bireysel değerlendirmeyi yapıp yapmadığı somut evraktan anlaşılmaya çalışılmalıdır. Yetkili yargı mercii ve başvuru süreleri, kararın türüne ve bildirimin özelliklerine göre gecikmeden kontrol edilmelidir.

8379/2026 sayılı kararda mahkeme, ret işlemini iptal etmekle birlikte konsolosluğun yeni bir değerlendirme yapma yetkisini saklı tuttu. Bu ayrım son derece önemlidir: kazanılan dava, işlemdeki hukuka aykırılığı giderir; yeni değerlendirmede her koşulda olumlu sonuç alınacağını garanti etmez.

Sonuç

İstanbul'daki konsolosluk işlemi hakkındaki bu karar, Schengen alanındaki bilgi paylaşımının bireysel hak ve usul güvencelerini ortadan kaldırmadığını gösteriyor. SIS, karar vermeye yarayan ciddi bir bilgi kaynağıdır; fakat yargısal denetime tabi, gerekçeli ve somut bir idari değerlendirmenin yerine geçemez.

İncelenen karar: TAR Lazio, Roma, Sezione Seconda Bis, 6 Mayıs 2026, n. 8379 (R.G. 3984/2026). Kararın tam metni.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı önünde dava takip etme yetkisine sahip avukat (Avvocato Cassazionista)
İtalya Temsilciler Meclisinin Göç alanındaki Menfaat Temsilcileri Siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline Göç ve İltica alanında kayıtlı lobici, sicil numarası: 280782895721-36
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu makale, yapay zekâ araçlarının yardımıyla; yazarın yönlendirmesi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.

Milano İdare Mahkemesine göre: Çalışma izninde başka işveren bulmak, ilk nulla osta'nın şartlarını otomatik olarak karşılamaz

İtalya'ya belirli bir işverenin aldığı çalışma izniyle giren yabancı işçi, o işveren kendisini işe almazsa başka bir işverenle yaptığı sözleşmeye dayanarak doğrudan oturma izni alabilir mi? Lombardiya Bölge İdare Mahkemesi Milano Üçüncü Dairesinin 27 Ocak 2026 tarihli, 387 sayılı kararı bu soruya ilişkin önemli bir sınırlama ortaya koyuyor. Mahkeme, somut olayda asıl işverenle hiç kurulmamış bir istihdam ilişkisini başka bir iş sözleşmesiyle ikame etmenin yeterli olmadığını, kanunun öngördüğü koşullar bulunmadığında attesa occupazione (iş bekleme) izninin de verilemeyeceğini belirtti.

Olay: Giriş vizesi vardı, ancak başvuruyu yapan işveren işe almadı

Yabancı işçi, 4 Eylül 2023 ile 29 Aralık 2023 tarihleri arasında geçerli bir çalışma vizesiyle İtalya'ya girmişti. Girişi için gerekli nulla osta al lavoro subordinato, belirli bir işverenin talebine dayanıyordu. Ancak İtalya'ya geldikten sonra bu işverenle iş sözleşmesi ve ikamet sözleşmesi süreci tamamlanmadı; işverenin işe alım konusunda hazır bulunmadığı anlaşıldı. İşçi başka bir işverenle çalışmaya başladı ve 8 Mart 2025'te çalışma amaçlı oturma izni başvurusunda bulundu.

Milano Questura'sı, 27 Temmuz 2025 tarihli kararla bu başvuruyu kabul edilemez bularak ilgili posta başvuru evrakının geri alınmasına karar verdi. Gerekçe, fiilen istihdam sağlayan işverenin İtalya'ya giriş için nulla osta başvurusunda bulunan işveren olmamasıydı. İşçi bu işlemi TAR Milano önünde dava konusu yaptı.

Dava sırasında mahkeme geçici koruma talebini ilk aşamada kabul etmişti. Fakat 9 Ocak 2026 tarihli duruşmadan sonra verilen esasa ilişkin nihai kararda işçinin iddiaları kabul edilmedi. Bu ayrım önemlidir: geçici bir mahkeme kararının işçi lehine olması, esas hakkındaki davanın mutlaka kazanıldığı anlamına gelmez.

İşçinin savunması ve mahkemenin değerlendirmesi

Davacı, ilk işverenle sözleşmenin kurulamamasına rağmen başka bir işverenle gerçek bir iş ilişkisi başlatmış olduğunu, bunun oturma izninin verilmesi için yeterli sayılması gerektiğini ileri sürdü. Alternatif olarak da, işsiz kalmış yabancılar için düzenlenen permesso di soggiorno per attesa occupazione kapsamında bir izin alabileceğini savundu.

Mahkeme, geçmişte bazı ilk derece mahkemelerinin bu meseleye daha esnek yaklaştığını kabul etti. Buna karşılık Danıştayın (Consiglio di Stato) Üçüncü Dairesinin 11 Nisan 2025 tarih ve 3158 sayılı kararındaki yaklaşımı benimsedi: sonradan ortaya çıkan imkânsızlık veya olağanüstü sebepler kanıtlanmadıkça, giriş için alınan çalışma iznine esas olan işe alımın izin talebinde adı geçen işveren tarafından gerçekleştirilmesi gerekir.

İlk işverenle hiçbir istihdam ilişkisinin kurulmadığı bir durumda işçinin sonraki dönemde başka bir işveren bulması, başvurunun şartlarını kendiliğinden geçmişe dönük olarak yerine getirmez. Bu yaklaşım, çalışma vizesinin tüm amaçlarını anlamsız kılmak için değil, vize ve ilk işe alım sürecindeki belirli işveren bağlantısının hukuki önemini vurgulamak için benimsenmiştir.

Neden iş bekleme izni de verilmedi?

İtalyan Göç Kanunu'nun, yani 25 Temmuz 1998 tarihli ve 286 sayılı Yasama Kararnamesinin 22. maddesinin 11. fıkrasına göre, iş bekleme izni esas itibarıyla İtalya'da mevcut bir bağımlı çalışma ilişkisinin sona ermesi üzerine gündeme gelebilir. Hüküm, istihdamın kaybedilmesinin tek başına oturma izninin kaybına yol açmaması ilkesini düzenler. Ancak bu mekanizma, henüz hiç kurulmamış ilk iş ilişkisinin yerine otomatik bir ilk oturma izni alma yolu değildir.

Mahkemenin vurguladığı esas ayrım da buydu: işini kaybeden kişiyle, ilk işveren tarafından hiç işe alınmamış kişi aynı hukuki durumda değildir. Somut olayda davacının ilk işveren nezdinde kurulmuş ve sonradan sona ermiş bir iş ilişkisi bulunmuyordu. Bu nedenle mahkeme, iş bekleme izni için gerekli koşulların da gerçekleşmediğine hükmetti.

Ret ön bildiriminin bulunmaması sonucu değiştirdi mi?

Davacı açısından ayrıca idari işlem öncesinde savunma imkânı meselesi gündeme geldi. İtalyan idare hukukunda 241/1990 sayılı Kanunun 10-bis maddesi, uygun işlemlerde ret gerekçelerinin önceden bildirilerek ilgilinin açıklama ve belge sunabilmesini güvence altına alır. Mahkeme ise olayda, hukuki çerçeve ve tespit edilen olgular karşısında böyle bir bildirim yapılsa bile nihai kararın farklı olamayacağı değerlendirmesinde bulundu.

Bu, ret ön bildiriminin bütün göç işlemlerinde gereksiz olduğu şeklinde genellenemez. Mahkemenin değerlendirmesi, bu dosyada esas alınan belirli hukuki koşullar ve farklı işverenle yapılan iş sözleşmesinin sonucu değiştirmeyeceği görüşüyle sınırlıdır.

Kararın sonucu: başvurunun reddi teyit edildi

TAR Lombardia, Milano, Üçüncü Daire, davayı reddetti ve Questura'nın kararını geçerli buldu. Önceki içtihatlarda farklı yaklaşımlar bulunduğunu dikkate alarak yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına karar verdi. Mahkeme, yabancı işçinin yeni işverenine karşı iş hukukundan doğabilecek hakları hakkında karar vermedi; uyuşmazlık, ilk giriş iznine dayalı oturma izni başvurusunun kabul edilebilirliğiyle ilgiliydi.

İtalya'ya çalışma vizesiyle gelenler nasıl hareket etmeli?

1. İlk işe alımın belgelerini koruyun. Nulla osta, vize, işverenin adı, giriş tarihi, Prefettura ve Sportello unico çağrıları, ikamet sözleşmesi taslakları ve yazışmalar her zaman saklanmalıdır. İdare ve mahkeme, hangi işverenin giriş iznini aldığını ve sonradan hangi işlemlerin gerçekleştiğini karşılaştırır.

2. İşveren ortadan kaybolursa durumu yazılı bildirin. İşçi, vaat edilen işe alım gerçekleşmiyorsa, ilgili Sportello unico'ya ve koşullara göre Questura'ya başvurarak durumun resmen kayda geçirilmesini isteyebilir. İşverenin ulaşılamaz olması, işe alımı reddetmesi, işletmenin kapanması veya başka bir objektif engelin bulunması ayrı ayrı incelenmelidir. Bu olguların belgelendirilmesi, mahkemenin de vurguladığı istisnai hallerin değerlendirilmesi açısından önem taşıyabilir.

3. İkinci bir işverenle yapılan sözleşmeyi tek başına yeterli saymayın. Gerçekten çalışmak ve maaş almak hukuken önemlidir. Fakat yeni iş sözleşmesi, ilk giriş için düzenlenen nulla osta ile ilgili idari aşamayı her durumda otomatik olarak tamamlamaz. Gerekli başvuru türünü ve yeni ilişkinin hukuki etkisini uzman incelemesiyle doğrulamak gerekir.

4. İş bekleme izni için önceki iş ilişkisini ortaya koyun. Attesa occupazione başvurusunun koşulları incelenirken iş sözleşmesinin kurulma tarihi, sona erme şekli, işe giriş ve çıkış bildirimleri ile diğer kanıtlar önemlidir. İlk iş ilişkisi hiç kurulmamışsa durum farklıdır.

5. Tebliğ edilen karara göre yargı yolunu ve süreyi belirleyin. Nulla osta işlemi, Questura'nın oturma izni kararı, giriş vizesi ve bir sınır dışı kararı farklı yetkili makamlar ve başvuru yollarıyla ilgili olabilir. Yanlış işlem türüne karşı hazırlanmış bir itiraz, hak kaybına yol açabilir. İdareye genel bir dilekçe gönderilmesi her zaman dava açma süresini durdurmaz.

Bugünün kuralları bakımından sınır

Karar, 2023 tarihli giriş ve 2025 tarihli idari karar bakımından verilen bir yargı kararıdır. Göç ve çalışma mevzuatı, decreto flussi uygulamaları ve işe alınmayan işçinin durumuna ilişkin kurallar zaman içinde değişebilmektedir. Bu yüzden 387/2026 sayılı kararı, kanunun istisna tanıdığı hiçbir durumda başka işverene geçilemeyeceği biçiminde okumak doğru değildir. Somut tarihler, ilk işverenle durum ve yürürlükteki istisnalar ayrı incelenmelidir.

Mahkemenin verdiği temel ders şudur: İtalya'ya çalışma amacıyla giriş hakkı ile sonradan farklı işveren yanında çalışmanın sonuçları, belgeler ve hukuki şartlar üzerinden değerlendirilmelidir. İyi niyetli bir işçinin bile yanlış idari yola başvurması, sonradan telafisi güç sorunlar yaratabilir.

Doğrulanmış yargı kaynağı

TAR Lombardia, Milano, Üçüncü Daire, 27 Ocak 2026 tarih ve 387/2026 sayılı karar, dosya no. 2683/2025. Kararın yayımlanmış tam metni. Mahkemenin dayandığı önemli içtihat: Consiglio di Stato, Üçüncü Daire, 11 Nisan 2025, no. 3158; ilgili hüküm: 286/1998 sayılı Yasama Kararnamesi, m. 22, fıkra 11.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı (Corte di Cassazione) önünde dava takip etmeye yetkili avukat.
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlıdır.
Avrupa Birliği Şeffaflık Sicilinde göç ve iltica alanında kayıtlı çıkar temsilcisi; sicil numarası: 280782895721-36.
ORCID: 0009-0004-7030-0428.
Bu makale yapay zekâ araçlarının yardımıyla, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.

Bologna İdare Mahkemesine göre: Öğrenci oturum iznini çalışma iznine çevirmek için başvurunun niteliği ve belgeler belirleyicidir

İtalya'da öğrenciyken iş bulmak, tek başına öğrenci oturum izninin çalışma iznine dönüştürüldüğünü göstermez. Öğrencinin hangi idari başvuruyu yaptığı, bunu hangi belgelerle ispatladığı ve iş ilişkisinin ne zaman başladığı belirleyicidir. Emilia-Romagna Bölge İdare Mahkemesinin (TAR Emilia-Romagna, Bologna), Birinci Dairesinin 13 Şubat 2026 tarih ve 254 sayılı kararı, çalışma ve öğrenim arasında geçiş yapmaya çalışan yabancılar bakımından bu farkı açık biçimde ortaya koymaktadır.

Olay: İtalya'ya eğitim için giriş, sonra iş bulma

Davacı, öğrenci vizesiyle İtalya'ya girdiğini, derslere devam ettiğini, ancak İtalyan eğitim sistemine uyumda güçlük çektiği için hiçbir sınava giremediğini anlatmıştır. Buna karşılık iş de bulduğunu ileri sürmüş, mevcut öğrenci ikamet izninin süresi dolarken çalışma amaçlı ikamet iznine dönüşüm başvurusu yaptığını savunmuştur.

Ancak idari dosya, mahkemeye aktarılan anlatımı doğrulamıyordu. Mahkemeye göre 26 Nisan 2024'te çalışma iznine dönüşüm başvurusu yapıldığı ispatlanmamıştı. Dönüşüm başvurusu diye sunulan evrak, gerçekte ikamet izni için kamuya ödenen harca ilişkin bir makbuzdan ibaretti. İdarenin daha önce gönderdiği olumsuz karar ön bildirimi ve uyuşmazlık konusu karar da çalışmaya dönüşüm değil, öğrenci ikamet izninin yenilenmesi hakkındaydı.

Dosyada bulunan işveren açıklamasına göre, ilk işe giriş ancak 10 Eylül 2025'te gerçekleşmişti. Bu tarih, 26 Nisan 2024'te yapıldığı iddia edilen dönüşüm başvurusundan oldukça sonraydı. Mahkeme, henüz o tarihte mevcut olmayan bir iş ilişkisine dayanılarak geçmişe dönük olarak farklı türde bir başvurunun yapılmış sayılmasının mümkün olmadığını belirtti.

Mahkeme hangi işlemi inceledi?

Bu ayrım usul bakımından da önemliydi. Mahkeme, uyuşmazlık konusu işlemin 31 Mart 2024'te süresi dolan öğrenci ikamet izninin 26 Nisan 2024'te talep edilen yenilenmesinin reddi olduğunu saptadı. Davacı aynı zamanda hakkında verilen sınır dışı etme kararına da değinmişti; fakat TAR, sınır dışı kararlarının yargısal denetiminin genel olarak adli yargının görevinde olduğunu belirterek o işlem bakımından kendi yargı yetkisi bulunmadığını açıkladı.

Bu nedenle öğrencilik izinlerinin yenilenmesine ilişkin uyuşmazlık ile sınır dışı etme işlemine karşı başvuruyu birbirine karıştırmamak gerekir. Birden fazla olumsuz işlem aynı kişiyi ilgilendiriyor olsa bile, her işlem için ayrı görevli mahkeme ve başvuru usulü söz konusu olabilir.

İtalyanca yazılmış ret kararı mutlaka geçersiz midir?

Davacının itirazlarından biri, ikamet izni hakkında verilen ret kararının kendi anlayabileceği dilde değil yalnızca İtalyanca düzenlenmiş olmasıydı. TAR, savunma hakkının somut olayda zarar görmediğini belirtti. Davacı, ret kararına süresi içinde itiraz etmiş ve iddialarını kapsamlı biçimde sunabilmişti. Ayrıca tebliğ tutanağına göre kararın içeriği, avukatının da huzurunda bir tercüman tarafından kendisinin anlayacağı dilde sözlü olarak aktarılmıştı.

Mahkeme, bu olgular karşısında kararın yazılı çevirisinin eksikliğinin işlemi iptal etmeye yetmediği sonucuna ulaştı. Buradan her idari işlemde çevirinin gereksiz olduğu sonucu çıkarılamaz. Esas mesele, mevzuatın o işleme ilişkin güvenceleri ile eksikliğin kişinin etkili ve zamanında hukuki savunma yapmasını gerçekten engelleyip engellemediğidir. Mahkeme bu somut dosyada savunmanın fiilen kullanılabildiğini tespit etti.

Questura başka bir ikamet iznini kendiliğinden değerlendirmek zorunda mı?

Davacı ayrıca, idarenin kendisine başka tür bir ikamet izni verme olasılığını değerlendirmediğini ileri sürdü. Ancak hangi alternatif ikamet koşullarının mevcut olduğunu belirten somut açıklama ve kanıt sunmamıştı. TAR, hiçbir başvuru yapılmamış ve ilgili koşullar ortaya konmamışken Questura'nın olası bütün diğer ikamet izni türlerini kendiliğinden inceleme zorunluluğunun bulunmadığına işaret etti.

Bu değerlendirme, kişinin özel durumu gereği kanundan doğabilecek farklı koruma yükümlülüklerini ortadan kaldıran genel bir hüküm gibi yorumlanmamalıdır. Kararın somut sonucu, başvuru ve dosyadaki deliller bağlamında yapılmıştır. Önemli olan, ne talep edildiğinin idareye açıkça bildirilmesi ve maddi koşulların uygun belgelerle ortaya konulmasıdır.

Kararın sonucu

Mahkeme, ileri sürülen nedenleri kabul etmedi ve davayı reddetti. Davacı aleyhine idare lehine 2.000 avro yargılama giderine hükmetti; varsa yasal eklerin de uygulanacağını belirtti. Dolayısıyla bu karar, öğrencilikten çalışma iznine dönüşümün genel olarak yasaklandığı yönünde bir karar değildir. Somut dosyada dönüşüm talebinin yapıldığı kanıtlanmamış, incelenen işlem öğrenci oturum izninin yenilenmesinin reddi olarak ortaya çıkmıştır.

Öğrencilikten işe geçmek isteyenler için somut öneriler

Birinci adım: başvurunun türünü açıkça belirleyin. Öğrenci izninin yenilenmesi ile çalışma amaçlı izne dönüşüm aynı talep değildir. İlgili form, başvuru kanalı, sunulan belgeler ve başvurunun alındığını gösteren kayıtlar birlikte saklanmalıdır. Harç ödeme makbuzu tek başına başvurunun türünü veya yapıldığını ispatlamayabilir.

İkinci adım: çalışma ilişkinizi tarihlerle belgeleyin. İş sözleşmesi, işe giriş bildirimi (UNILAV), maaş bordroları ve varsa işveren yazışmaları önem taşır. Özellikle ikamet başvurusu tarihiyle işe başlama tarihinin karşılaştırılması gerekir. Sonradan ortaya çıkan bir iş olanağı, önceki başvurunun içeriğini kendiliğinden değiştirmez.

Üçüncü adım: öğrencilik koşullarını ayrı değerlendirin. Kayıt yenileme, eğitimde ilerleme, sınavlar ve mevzuatın öngördüğü diğer şartlara ilişkin belgeler toplanmalıdır. İş bulmak, öğrenci izninin yenilenmesi için gerekli şartları kendiliğinden karşılamaz; bunun gibi öğrencilik izninin yenilenmesine ilişkin ret de çalışma iznine dönüşüm talebinin hiç incelenmeyeceği anlamına gelmez. Her talep kendi hukuki şartlarıyla değerlendirilir.

Dördüncü adım: olumsuz kararın gerekçesini ve tebliğini okuyun. İtalya'daki idari kararın tam metni, olası ret ön bildirimi, tercüme veya sözlü açıklama tutanağı ve tebliğ tarihi muhafaza edilmelidir. Kararın yazılı çevirisine ilişkin sorun varsa, sadece dil farklılığı değil, hangi savunma imkânının gerçekten zarar gördüğü de açıklanmalıdır.

Beşinci adım: doğru yargı yolunu belirleyin. İkamet izniyle ilgili Questura kararı, sınır dışı kararı ve farklı bir başvurunun reddi her zaman aynı mahkemede incelenmez. Başvuru süreleri işlemin türüne göre değişebilir; bu nedenle bir karara itiraz etmek, diğerine ilişkin sürenin duracağı varsayımına dayanmamalıdır.

Bu kararın öğrettiği temel ilke

Mahkemeler, yalnızca kişinin hangi sonuca ulaşmak istediğine değil, idareye gerçekte hangi isteği ilettiğine ve dosyada nelerin kanıtlandığına da bakar. Öğrencilikten çalışmaya geçiş için izlenecek yasal yol ve gerekli belgeler önceden kontrol edilmeli, gönderilen dosyanın bir kopyası tutulmalı ve idarenin verdiği cevap başvurulan izin türüyle karşılaştırılmalıdır.

Doğrulanabilir karar metni

TAR Emilia-Romagna, Bologna, Birinci Daire, 13 Şubat 2026, karar no. 254; Başkan Carpentieri, raportör Bertagnolli. Tam karar metni. Mahkemenin ele aldığı düzenlemeler arasında İtalyan Göç Kanunu (25 Temmuz 1998 tarihli ve 286 sayılı Kanun Hükmünde Kararname) m. 2, m. 5 ve m. 6 bulunmaktadır.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı (Corte di Cassazione) önünde dava takip etmeye yetkili avukat.
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlıdır.
Avrupa Birliği Şeffaflık Sicilinde göç ve iltica alanında kayıtlı çıkar temsilcisi; sicil numarası: 280782895721-36.
ORCID: 0009-0004-7030-0428.
Bu makale yapay zekâ araçlarının yardımıyla, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.

Milano İdare Mahkemesine göre: SIS kaydı varken verilen çalışma vizesi, sınırda otomatik olarak iptal edilemez

İtalya'ya çalışma vizesiyle yasal olarak giren bir yabancı, ülkesine kısa süreliğine gidip döndüğünde Schengen Bilgi Sistemi'ndeki (SIS) eski bir kayıt nedeniyle sınırdan geri çevrilebilir mi? İtalyan idaresinin böyle bir durumda hangi araştırmayı yapması gerektiği, Lombardiya Bölge İdare Mahkemesinin (TAR Lombardia, Milano), Üçüncü Dairesinin 30 Haziran 2026 tarihli ve 3479 sayılı kararında ele alındı. Mahkeme, somut olayda hem sınırdan geri çevirme kararını hem de vizenin geri alınması işlemini iptal etti. Ancak karar, SIS kayıtlarının bütün koşullarda etkisiz olduğu anlamına gelmiyor.

İşçi önce vizeyi aldı, ardından İtalya'da çalışmaya başladı

Olaydaki Mısır vatandaşı, 2023 yılı işçi kabul kotaları kapsamında 23 Ekim 2024 tarihinde İtalyan konsolosluğundan bağımlı çalışma vizesi aldı. Vizesi 10 Kasım 2025'e kadar geçerliydi. 21 Kasım 2024'te İtalya'ya giriş yaptı; dört gün sonra Prefettura nezdinde işvereniyle oturum sözleşmesi işlemlerini yürüttü. Questura, çalışma amaçlı oturma izni için fotoğraf ve parmak izi işlemlerini 22 Ağustos 2025'e planlamıştı.

İşçi 3 Temmuz 2025'te yaz tatili için Mısır'a gitti. 19 Ağustos 2025'te İtalya'ya yeniden dönerken havaalanı sınır polisinin kararıyla geri çevrildi ve giriş vizesinin de geri alındığı bildirildi. Gerekçe, SIS'te girişin reddi amacıyla hakkında bir uyarı bulunmasıydı.

Mahkemenin istediği belgeler ortaya koydu ki uyarı İtalya'dan değil, Almanya'dan kaynaklanıyordu. Alman Federal Polisi, 5 Ekim 2024'te yaptığı kontrolde kişinin geçerli pasaporta fakat süresi Nisan 2022'de dolmuş eski bir Schengen vizesine sahip olduğunu tespit etmişti. SIS uyarısı, İtalya'nın 23 Ekim 2024'te yeni çalışma vizesini vermesinden önce zaten mevcuttu.

Mahkemenin değerlendirmesi: Bilginin kendisi kadar nedeni ve tarihi de önemli

TAR, sınır polisinin yalnızca bilgisayar sisteminde bir uyarı bulunduğuna işaret etmekle yetinmesini yeterli bulmadı. Uyarının arkasındaki olayların araştırılması ve bunların halen girişe engel olup olmadığının değerlendirilmesi gerekiyordu. Üstelik İtalyan konsolosluğu aynı uyarının sisteme girilmesinden sonra çalışma vizesi vermişti. Sonradan ortaya çıkan yeni bir engel açıklanmadan kişinin yalnızca eski SIS uyarısı nedeniyle geri çevrilmesi, idari işlemin gerekçesi ve tutarlılığı bakımından sakıncalıydı.

Mahkeme, Anayasa Mahkemesinin 22 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan 6 sayılı kararından hareketle, Schengen uyarılarının diğer üye devletleri her durumda otomatik olarak bağlamadığına ve özellikle oturum hakkını ilgilendiren işlemlerde kişiye özgü değerlendirme yapılması gerektiğine işaret etti. Bununla birlikte söz konusu anayasal kararın doğrudan 2020 yılındaki çalışma ilişkilerinin kayıt altına alınması düzenlemesiyle ilgili olduğu unutulmamalıdır. Milano TAR'ı oradaki ilkelerin önündeki sınır uyuşmazlığı açısından da önem taşıdığını değerlendirdi.

Kararın ikinci önemli gerekçesi işlemi yapmaya yetkili makam konusundaydı. Mahkeme, olayda uygulanabilir bulduğu 810/2009 sayılı AB Tüzüğü'nün 34. maddesi, İtalyan Göç Kanunu'nun 4. maddesi ve 394/1999 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ilgili hükümleri çerçevesinde, verilmiş vizeyi geri alma yetkisinin vizeyi düzenleyen diplomatik veya konsolosluk makamına ait olduğu sonucuna vardı; sınır polisinin bu vakada vizeyi geri alma işlemini hukuka uygun görmedi. Bu, kararın somut hukuki gerekçesidir; her tür sınır işlemi veya her vize kategorisi için aynı sonucun kesin olarak ortaya çıkacağını iddia etmek doğru değildir.

Dava nasıl sonuçlandı?

Mahkeme, İtalyan idaresinin eksik inceleme ve çelişkili işlemine ilişkin itirazları kabul ederek 19 Ağustos 2025 tarihli sınırdan geri çevirme ile vizeyi geri alma kararlarını iptal etti. Tarafların yargılama giderlerini kendi üzerlerinde bırakmasına karar verdi. SIS kaydının Alman makamlarının sisteminden otomatik olarak silindiğine veya başvurucuya koşulsuz oturma izni verildiğine karar verilmedi. Bu fark, benzer durumlarda başvurulabilecek hukuki yolları anlamak için önemlidir.

Türkiye'den veya başka bir ülkeden çalışma vizesi alanlar için uygulamadaki sonuçlar

Birinci olarak, geçmişte herhangi bir Schengen ülkesinden sınır dışı etme, giriş yasağı ya da geri dönüş kararı almış olan kişiler, geçerli İtalyan vizesine güvenerek seyahat planlamadan önce bu kararların ve olası SIS kayıtlarının mevcut durumunu inceletmelidir. Vize, her türlü sınır kontrolüne karşı mutlak garanti değildir.

İkinci olarak, yeni vizenin tarihi ile eski SIS kaydının tarihini karşılaştırmak gerekir. Milano kararında bu kronoloji, işlemin neden eksik incelemeye dayandığını gösteren merkezi unsurdu. Çalışma vizesi, nulla osta, iş sözleşmesi, Prefettura görüşmesi, Questura randevusu ve sınır polisinin yazılı kararları birlikte saklanmalıdır. Sınırdan geri çevirme halinde sadece sözlü açıklamayla yetinilmemeli, verilen karar ve tebliğ belgeleri korunmalıdır.

Üçüncü olarak, SIS veri kaydıyla ilgili haklar ve sınırdaki işleme karşı yargısal başvuru birbirinden ayrı değerlendirilmelidir. Uyarı hatalıysa, yanlış kişiye aitse veya hukuken artık saklanmaması gerekiyorsa veriye erişme, düzeltme ve silme hakları kullanılabilir. Bu başvuru sınır kararını kendiliğinden iptal etmez; kararın niteliğine göre uygun yargı yolu ve süresi ayrıca belirlenmelidir.

İtalya Veri Koruma Kurumu (Garante per la protezione dei dati personali), SIS haklarının kullanılmasına ilişkin resmi rehberinde başvuruların İçişleri Bakanlığı, Kamu Güvenliği Dairesi, Merkezi Kriminal Polis Müdürlüğü, V. Bölüm N.SIS, Via Torre di Mezzavia 9, 00173 Roma adresine veya PEC kullananlar için dipps009.1005@pecps.interno.it adresine yöneltilebileceğini açıklamaktadır. Cevap verilmemesi ya da eksik cevap verilmesi halinde veri koruma makamına şikâyet de gündeme gelebilir. Kayıt başka bir üye devlet tarafından girilmişse, o devletin yetkileri ve Avrupa işbirliği usulleri ayrıca dikkate alınır.

Bu karardan çıkarılması gereken sınır

SIS sisteminin amacı güvenliğin korunması ve Schengen devletleri arasında bilgi paylaşımıdır. Mahkeme bu amacı ortadan kaldırmadı. Karar, sınır işleminin bir veri tabanı kaydına dayanması halinde dahi hukuka uygun inceleme, yetki ve gerekçe gerekliliklerinin geçerli olduğunu hatırlatıyor. İtalyan makamlarının daha önce verdiği bir vizeyle çelişen yeni işlemler gerekçeli ve bireysel olarak değerlendirilebilmelidir.

Doğrulanabilir kaynaklar

TAR Lombardia, Milano, Üçüncü Daire, 30 Haziran 2026, karar no. 3479/2026, esas no. 4691/2025: İtalyan idari yargısının resmi sitesinde kararın tam metni. İlgili anayasal içtihat: İtalyan Anayasa Mahkemesi, karar 6/2026. SIS veri hakları: İtalya Veri Koruma Kurumunun resmi açıklaması.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı (Corte di Cassazione) önünde dava takip etmeye yetkili avukat.
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlıdır.
Avrupa Birliği Şeffaflık Sicilinde göç ve iltica alanında kayıtlı çıkar temsilcisi; sicil numarası: 280782895721-36.
ORCID: 0009-0004-7030-0428.
Bu makale yapay zekâ araçlarının yardımıyla, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.

Parma İdare Mahkemesine göre evlilik yoluyla İtalyan vatandaşlığında ret kararına karşı hangi mahkemeye gidilir?

İtalya göç ve vatandaşlık hukuku — 8 Kasım 2026. Bir İtalyan vatandaşıyla evli yabancı, vatandaşlık başvurusu sırasında kimlik belgelerinde farklı ad veya soyad bilgileri bulunduğu gerekçesiyle olumsuz karar alırsa, itirazını hangi mahkemeye yapmalıdır? İdarenin karar vermiş olması, davanın mutlaka idare mahkemesinde açılacağı anlamına gelmez. Emilia-Romagna Bölge İdare Mahkemesinin Parma şubesi, Birinci Dairesi, 4 Haziran 2026 tarihli ve 309 sayılı kararı, özellikle evlilik yoluyla vatandaşlıkta idari yargı ile genel mahkemeler arasındaki görev ayrımını açıklıyor.

Somut olay: başvuru, belgelerdeki farklılıklar ve kabul edilemezlik kararı

Yabancı bir kadın, Ocak 2018'de Reggio Emilia Valiliğine (Prefettura) 5 Şubat 1992 tarihli ve 91 sayılı Vatandaşlık Kanununun 5. maddesi uyarınca evlilik yoluyla İtalyan vatandaşlığı başvurusunda bulundu. Dosyanın incelenmesi sırasında idare, başvuruya eklenen kimlik ve nüfus belgelerinde uyumsuzluklar bulunduğunu tespit etti.

28 Ekim 2022'de idare, başvurucuya olumsuz karar verilmeden önce bu sorunları gidermesi için bildirim gönderdi. Bildirimde, farklı belgelerdeki adların aynı kişiye ait olduğunu teyit eden, kişinin uyruğunda bulunduğu devletin diplomatik veya konsolosluk makamınca düzenlenmiş ve istenen şekilde tasdik edilmiş bir belgenin otuz gün içinde sunulması istendi. Dosyada bu eksikliği giderecek yeterli belge bulunmadığı gerekçesiyle 12 Aralık 2022'de başvuru kabul edilemez ilan edildi; karar 19 Ocak 2023'te tebliğ edildi.

Başvurucu, kararın yetersiz incelendiğini ve gerekçelendirildiğini ileri sürerek 17 Mart 2023'te idare mahkemesine başvurdu. İtalya'daki uzun süreli ikametini, aile bağlarını, çalışma durumunu, uzun dönem oturum belgesini ve sabıka kaydının bulunmadığını da ileri sürdü. Bunlar başvurucunun savunma iddialarıydı; mahkemenin kararının temelinde, bu belgelerin vatandaşlık hakkını kanıtlayıp kanıtlamadığına ilişkin esastan değerlendirme bulunmuyordu.

Mahkeme ne karar verdi?

TAR Parma, davayı görev yönünden kabul edilemez buldu. Mahkeme, evlilik yoluyla vatandaşlık hakkının varlığına ve kanunun gerektirdiği belgelere ilişkin uyuşmazlığın, bu olayda, idari yargıda değil genel yargı düzenindeki yetkili mahkemede incelenmesi gerektiğini belirtti. Tarafların yargılama giderlerinin karşılıklı olarak üzerinde bırakılmasına hükmetti.

Dolayısıyla mahkeme valiliğin belge değerlendirmesinin kesinlikle doğru olduğunu söylemedi. Vatandaşlık başvurusunun esası üzerinde olumsuz bir hüküm de kurmadı. Kararın sonucu usulîdir: İdari mahkeme kendisini görevli görmemiş ve yetkili yargı düzeninin genel mahkemeler olduğunu belirtmiştir.

Neden evlilik yoluyla vatandaşlık farklı değerlendiriliyor?

İtalyan Vatandaşlık Kanununun 5. maddesi, bir İtalyan vatandaşıyla evli yabancı veya vatansız kişinin kanunun öngördüğü koşullar altında vatandaşlık kazanmasına ilişkindir. Bu tür başvurular, kanuni şartların gerçekleşmesine dayanan hak durumuyla ilgilidir. İdare kural olarak başvurucunun gerekli koşulları sağlayıp sağlamadığını değerlendirir; vatandaşlığı genel uygunluk veya takdir tercihine göre vermekle görevli değildir.

TAR Parma, yerleşik yargı içtihadı doğrultusunda evlilik yoluyla vatandaşlıkta kural olarak bir diritto soggettivo, yani sübjektif hak söz konusu olduğunu vurguladı. Bu nedenle kişisel kayıtların doğruluğu, gerekli belgeler veya diğer kanuni şartlar konusundaki uyuşmazlıklar genel mahkemenin görev alanındadır.

Ancak önemli bir istisna vardır. 91/1992 sayılı Kanunun 6. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesinde Cumhuriyetin güvenliğine ilişkin kanıtlanmış nedenlere dayanılarak takdirî yetki kullanılmışsa, yargı yolu farklı değerlendirilir. İlgili dosyada valilik güvenlik gerekçesi ileri sürmemiş, yalnızca kimlik belgelerinde uyumsuzluk bulunduğunu belirtmişti.

İdari işlemin şekli neden belirleyici değil?

Bir karar valilik tarafından verilmiş, resmî bir idari belge biçiminde düzenlenmiş ve gerekçesinde idari usul kurallarına yer verilmiş olabilir. Ancak görevli mahkeme yalnızca işlemin dış biçimine göre belirlenmez. Mahkemenin öncelikle uyuşmazlığın gerçek konusunu ve korunmak istenen hukuki menfaati incelemesi gerekir.

Bu olayda başvurucu idari incelemenin yetersizliğini ve ön bildirimle ilgili ihlalleri ileri sürdü. Fakat tüm bu iddialar, evlilik yoluyla vatandaşlığın kanuni şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğinin tespitine bağlıydı. İdari usule dair şikâyetler, bu hakkın niteliğini değiştirip idari mahkemeye kendiliğinden görev vermez.

Belgelerde ad farklılığı bulunan kişi ne yapmalı?

İtalyan makamları bir kişiye ait farklı belgelerde isim, soyadı, doğum tarihi veya doğum yeri bakımından çelişkiler tespit ederse bu farklılıklar ciddiye alınmalıdır. Aynı kişinin belgeleri olduğunun açıklanması, kayıtların düzeltilmesi veya yetkili konsolosluk makamından gerekli resmî belgenin temin edilmesi gerekebilir. Hangi belgenin geçerli olduğu, belgenin yabancı ülkede düzenlenme şekli ve tercüme ile tasdik şartları somut olaya göre incelenmelidir.

Ön bildirim geldiyse cevap süresi kaçırılmamalıdır. Gerekli belgenin temini zaman alıyorsa başvurucu durumu belgelerle açıklamalı ve usulen mümkünse uygun süre veya değerlendirme talebini izlenebilir yolla iletmelidir. İdareye sunulan belgelerin kopyaları, gönderim ve teslim teyitleri saklanmalıdır. Uzun yıllardır İtalya'da yaşamak, eksik kimlik belgesinin yerine tek başına geçmez.

Ret veya kabul edilemezlik kararına karşı yargı yolu

İlk olarak kararın tam metni, tebliğ tarihi ve gerekçe incelenmelidir. Kararın sebebi kimlik veya evlilik belgelerinin yetersizliği mi, başka bir kanuni koşulun yokluğu mu, yoksa Cumhuriyetin güvenliğine ilişkin bir takdir değerlendirmesi mi? Bu ayrım görevli mahkemenin belirlenmesi açısından önemlidir.

Evlilik yoluyla vatandaşlığa ilişkin hak değerlendirmesinde genel mahkeme görevliyse, idari mahkemeye dava açılması zaman ve masraf kaybına neden olabilir. Parma kararında, İtalyan İdari Yargılama Kanununun 11. maddesi uyarınca davanın görevli yargı düzeninde mevzuatın öngördüğü süre ve şartlarla yeniden açılabileceği açıklandı. Bu imkânın kendiliğinden işleyeceği veya tüm süreleri sınırsız koruyacağı varsayılmamalıdır.

Yine de bu karar, vatandaşlık hakkının her başvuruda kesin olarak var olduğunu söylemez. Kimlik bilgileri, evliliğin geçerliliği, aile durumuna ilişkin diğer unsurlar ve geçerli kanuni koşullar incelenmelidir. Görevli mahkeme, somut dosyada belgelerin ve idarenin kararının hukuken yeterli olup olmadığını değerlendirecektir.

Pratik sonuç

Parma İdare Mahkemesinin 309/2026 sayılı kararı, vatandaşlık uyuşmazlıklarında doğru mahkemeye başvurmanın en az dava gerekçeleri kadar önemli olduğunu gösteriyor. Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu belgelerdeki kimlik farklılıkları nedeniyle reddedildiğinde, konu idarenin serbest takdirinden çok kanuni şartlara dayalı bir hakkın tespitine ilişkindir. Başvurucu doğru belgeleri toplamalı, resmi bildirimlere zamanında cevap vermeli ve dava yolunu kararın gerçek gerekçesine göre seçmelidir.

İncelenen karar: TAR Emilia-Romagna, Parma şubesi, Birinci Daire, 4 Haziran 2026, no. 309; Başkan Modica de Mohac di Grisì, raportör Bardino. İtalyanca tam karar metni.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Temyiz Mahkemesi (Corte di Cassazione) önünde temsil yetkisine sahip avukat
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki menfaat temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Sicilinde göç ve iltica alanında 280782895721-36 numarasıyla kayıtlı menfaat temsilcisi
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Bu makale yapay zekâ araçlarının yardımıyla, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.