Salerno Bölge İdare Mahkemesine göre SIS kaydı, çalışma amaçlı oturma izninin otomatik reddi için yeterli değildir
İtalya'da ikamet iznine başvuran bir yabancı hakkında Schengen Bilgi Sistemi'nde (SIS) uyarı bulunması, başvurunun sonucunu ciddi şekilde etkileyebilir. Ancak her uyarı aynı anlama gelmez. Salerno Bölge İdare Mahkemesinin (TAR Campania, Salerno Şubesi, Üçüncü Daire) 12 Haziran 2026 tarihli, 1123/2026 sayılı kararı, idarenin yalnızca SIS kaydını göstermekle yetinemeyeceği durumlara ilişkin önemli bir örnektir.
Mahkemenin incelediği olay
Olayda yabancı uyruklu kişi, 2020 yılında düzensiz çalışmanın kayıt altına alınmasına ilişkin özel düzenleme çerçevesinde çalışma amaçlı oturma izni talep etmişti. Salerno Emniyet Müdürlüğü (Questura), Avusturya makamlarının ilgili kişiyi Schengen Bilgi Sistemi'ne giriş ve kalışın reddi amacıyla kaydettiğini belirterek başvuruyu reddetti. Ret işleminde ayrıca 34/2020 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 103. maddesinin 10. fıkrasının (b) bendine dayanıldı.
Başvuru sahibi ise SIS kaydının gerçekten mevcut olup olmadığını tartıştı. İtalyan makamlarına yaptığı ilk bilgi edinme başvurusunda, belirtilen kimlik bilgileriyle bir kayıt bulunmadığı yanıtını almıştı. Yargılama sırasında Questura, kişiye özgü Codice Unico di Identificazione (C.U.I.) üzerinden sorgulama yaparak uyarının mevcut olduğunu bildirdi. Mahkeme, bu ikinci sorgulama yöntemini yalnızca isim ve diğer kimlik bilgileriyle yapılan aramaya göre daha güvenilir kabul etti.
Dolayısıyla kararın gerekçesi, SIS uyarısının hiç bulunmadığı düşüncesi değildir. Aksine mahkeme, uyarının varlığına rağmen bu kaydın hukuki anlamının ve kişinin somut durumunun yeterince araştırılmadığını tespit etti.
1123/2026 sayılı kararın asıl ilkesi
Mahkeme, 22 Ocak 2026'da yayımlanan İtalya Anayasa Mahkemesinin 6/2026 sayılı kararını da dikkate aldı. Anayasa Mahkemesi, yalnızca başka bir Schengen devletinde giriş veya kalış kurallarına uyulmaması nedeniyle oluşturulmuş SIS uyarısının, 2020 yılındaki özel kayıt altına alma usulüne katılımı hiçbir bireysel inceleme olmadan engellemesini Anayasa'nın 3. maddesiyle bağdaşmaz bulmuştu.
Salerno Mahkemesi, somut uyuşmazlıkta idarenin karar verebilmesi için gerekli bilgileri toplamamış olmasına, gerektiğinde ilgili devletle danışma mekanizmasını işletmemesine ve kamu güvenliği ile kişinin özel ve aile hayatını tartan somut bir gerekçe ortaya koymamasına önem verdi. Bu nedenle davayı kabul ederek ret işlemini iptal etti.
Önemli sınır şudur: Mahkeme yabancıya otomatik biçimde oturma izni verilmesine hükmetmedi; SIS uyarısını da silmedi. Questura'nın, kararın gereklerine uygun yeni bir inceleme yaparak kişinin durumunu ve olası tehlikelilik değerlendirmesini somut biçimde ele alması gerektiğini belirtti. Her SIS uyarısının hukuka aykırı olduğunu söylemek de kararın kapsamını aşar.
Oturma izni ve vize işlemleri bakımından sonuçları
SIS sistemi, Schengen ülkeleri arasında belirli uyarıların paylaşılmasını sağlar. Bir kaydın giriş yasağına mı, geri dönüş kararına mı, başka bir idari veya adli sebebe mi dayandığı önemlidir. İtalya'da oturma izni, yenileme veya vize başvurusunda karşılaşılan olumsuz işlemi değerlendirirken ilk adım, uyarının türünü, hangi devletçe girildiğini, yürürlük durumunu ve ret kararında hangi mevzuat hükmünün uygulandığını belirlemektir. Yetkili idarenin bilgi edinme ve gerekçe yükümlülükleri, somut işlem ve uygulanabilir Avrupa Birliği mevzuatı çerçevesinde incelenmelidir.
1123/2026 sayılı karar, özellikle 2020'de başlatılmış kayıt altına alma işlemleriyle bağlantılıdır. Bu özel düzenleme bugün yeni bir genel af veya sürekli açık başvuru yolu olarak değerlendirilmemelidir. Ayrıca başka tür SIS kayıtları, özellikle kamu düzeni ve güvenliğiyle ilgili ciddi olgular, farklı sonuçlar doğurabilir.
SIS kaydının düzeltilmesi veya silinmesi nasıl istenir?
İlgili kişinin verilerine erişme, hatalı verilerin düzeltilmesini ve hukuka aykırı şekilde tutulan verilerin silinmesini isteme hakkı bulunmaktadır. İtalya'da başvuru, İçişleri Bakanlığı Kamu Güvenliği Dairesi bünyesindeki N.SIS yetkili birimine yöneltilebilir. İtalya Veri Koruma Kurumu (Garante per la protezione dei dati personali), resmi internet sitesinde erişim, düzeltme ve silme için formları ve iletişim yöntemlerini yayımlamaktadır. Başvuruya cevap verilmez veya talep tamamen ya da kısmen reddedilirse veri koruma denetim makamına başvuru ve ilgili hukuki yollar değerlendirilebilir.
Burada ayrıca iki işlemi ayırmak gerekir: oturma izni veya vize reddine karşı açılacak dava ile SIS verisinin düzeltilmesi ya da silinmesi talebi aynı işlem değildir. Kaydı oluşturan devletin yetkileri de önem taşır: (AB) 2018/1861 sayılı Tüzüğün 44. maddesi uyarınca sisteme kayıt giren devlet, o kaydı değiştirme veya silme konusunda yetkilidir. Başka bir devlete yapılan veri koruma başvurusu, bu devletler arası koordinasyon kurallarını ortadan kaldırmaz.
Pratik olarak kişi; Questura veya konsolosluğun ret yazısını, tebligat tarihini, pasaport ve kimlik kayıtlarını, SIS hakkında alınmış yanıtları, aile ve çalışma durumuna ilişkin belgeleri saklamalıdır. Ret kararına karşı dava açılması gerekiyorsa uygulanacak yargı yolu ve süre, işlemin niteliğine göre zamanında değerlendirilmelidir. Bir veri erişim başvurusu yapmış olmak, her durumda ret kararına karşı başvuru süresini kendiliğinden durdurmaz.
Kararın verdiği ders
Schengen bilgi paylaşımı meşru bir sınır ve güvenlik aracıdır; fakat veritabanında kayıt bulunması ile bireysel hukuki değerlendirme aynı şey değildir. Salerno Bölge İdare Mahkemesinin kararı, kayıtların doğruluğunu araştırmanın, gerekçeyi kişiselleştirmenin ve kararın ilgili yasal çerçevede verilmesinin önemini gösterir. Doğru savunma, ne SIS kaydını görmezden gelmek ne de onu tartışılmaz bir sonuç saymaktır.
Karar ve resmi kaynaklar: TAR Campania, Salerno Şubesi, III. Daire, 12.06.2026, no. 1123/2026 (karar kaydı ve metni); İtalya Anayasa Mahkemesi, no. 6/2026 (resmi karar); İtalya Veri Koruma Kurumunun SIS hakları rehberi; (AB) 2018/1861 sayılı Tüzük, md. 44, 53 ve 54.
Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı (Corte di Cassazione) nezdinde dava takip etme yetkisine sahip avukat
İtalya Temsilciler Meclisinin Göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline Göç ve İltica alanında kayıtlı lobici, kayıt no. 280782895721-36
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu makale, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında yapay zekâ araçlarının yardımıyla hazırlanmıştır.
