Roma İdare Mahkemesine göre İtalyan vatandaşı annesiyle aile birleşimi vizesinde doğru mahkeme önemlidir

İtalya'da yaşayan İtalyan vatandaşı bir aile üyesine katılmak isteyen yabancı, konsolosluğun vize ret kararına hangi mahkemede itiraz etmelidir? Lazio Bölge İdare Mahkemesi (TAR Lazio), Beşinci-quater Daire, 11 Haziran 2026 tarihli 10848 sayılı kararıyla bu soruya cevap verdi. Karar, vize verilmesinin şartlarını değil, aile hayatının korunmasına ilişkin davanın hangi yargı düzeninde görülmesi gerektiğini açıklamaktadır.

Olayın özeti

Kosova vatandaşı bir kişi, İtalya'nın Priştine Büyükelçiliğine ailevi nedenlerle vize başvurusu yaptı. Başvurunun amacı, İtalyan vatandaşı olan annesiyle ve İtalya'da yaşayan diğer aile üyeleriyle bir araya gelmekti. Büyükelçilik 5 Nisan 2026'da başvuruyu reddetti. Başvurucu, İtalyan hukukunda aile birliğini koruyan hükümlere dayanarak işlemi TAR Lazio önünde dava konusu yaptı.

Ancak idare, davanın idari yargının görev alanında bulunmadığını ileri sürdü. Böylece mahkeme, vize koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediğinden önce, davaya bakma yetkisinin hangi mahkemede olduğunu incelemek durumunda kaldı.

Mahkemenin kararı

TAR Lazio, davada idari yargının görevli olmadığına karar verdi. 286/1998 sayılı Göç Kanunu'nun 30. maddesinin altıncı fıkrası, aile birliği hakkına ilişkin belirli idari kararlara karşı olağan yargı merciine başvurulmasını öngörür. 30/2007 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8. maddesi de Avrupa Birliği vatandaşının aile üyesi olmaktan kaynaklanan haklarla ilgili uyuşmazlıkları olağan yargının görev alanına yerleştirir.

Bu nedenle mahkeme başvurucunun ailevi vize hakkını esastan kabul veya reddetmedi; davanın olağan mahkemede görülmesi gerektiğini belirtti. İdari yargı usul kanununun 11. maddesi kapsamında, süresinde uygun mahkemeye geçilirse ilk dava açılışının belirli maddi ve usuli etkilerinin korunabileceğine işaret etti.

Ret yazısındaki yanlış mahkeme bilgisi

İlginç biçimde büyükelçiliğin kararında yanlışlıkla idari mahkemeye itiraz edilebileceği belirtilmişti. Mahkeme bu yanlış bilgilendirmeyi yargılama masraflarının taraflar üzerinde bırakılmasında dikkate aldı. Ancak idarenin ret yazısındaki bilgi, kanunla belirlenen görevli mahkemeyi değiştirmez.

Başvuranlar açısından pratik sonuçlar

Her aile ziyareti aynı hukuki statüye sahip değildir. Kısa süreli ziyaret vizesi, İtalyan veya AB vatandaşı aile üyesiyle aile birliği hakkına dayanan vizeyle karıştırılmamalıdır. Hangi aile bağının ileri sürüldüğü, başvurucu ve İtalya'daki aile üyesinin statüsü, başvuru sahibinin yaşı ve ilgili koşullar ayrı ayrı değerlendirilmelidir.

Ret halinde kararın tamamını, tebliğ tarihini, başvurunun dayandığı hukuki nedeni, doğum ve medeni hal belgelerini ve konsolosluk yazışmalarını saklamak gerekir. Avukatla birlikte ilk aşamada doğru yargı yolu belirlenmelidir. Yanlış mahkemede dava açılması, dava esasına girilmemesine ve zaman kaybına neden olabilir. Başvuru formundaki hukuki yol açıklaması dahi gerektiğinde yürürlükteki kanunla karşılaştırılmalıdır.

Kararın sınırları

10848/2026 sayılı karar başvurucuya vize verilmesini emretmemiştir. Ayrıca İtalyan vatandaşı bir kişinin her yabancı akrabasına kendiliğinden giriş hakkı tanındığını söylemez. Mahkeme yalnızca aile birliği hakkı temelinde ileri sürülen bu uyuşmazlık bakımından görevli yargı merciini belirlemiştir.

Kaynak: TAR Lazio, Roma, Sezione V-quater, 11.06.2026, n. 10848, Başkan Arzillo, raportör Petroni. Karar metni. İlgili mevzuat: d.lgs. 286/1998 md. 30/6; d.lgs. 30/2007 md. 8; İdari Yargılama Kanunu md. 11.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı (Corte di Cassazione) önünde dava takip etmeye yetkili avukat
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline göç ve iltica alanında kayıtlı lobici, numara 280782895721-36
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Bu yazı, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında yapay zekâ araçlarının yardımıyla hazırlanmıştır.