Brescia İdare Mahkemesine göre: süresi bitmiş mevsimlik oturum izninin işe dönüştürülmesi neden reddedildi?

İtalya'da mevsimlik çalışma izniyle bulunan yabancılar, iş ilişkisini sürdürme olanağı doğduğunda bu izni mevsimlik olmayan bağımlı çalışma iznine (permesso di soggiorno per lavoro subordinato) dönüştürmek isteyebilir. Ancak bir işverenin hazır bulunması veya yeni bir iş teklifinin yapılması, başvurunun zamanında sunulması gereğini ortadan kaldırmaz. Lombardiya Bölge İdare Mahkemesinin Brescia şubesi, Birinci Daire, 20 Mayıs 2026 tarihli ve 701 sayılı kararı bu sorunun nasıl değerlendirildiğini gösteriyor.

Olay: izin sona erdikten 80 gün sonra dönüşüm başvurusu

Davacı yabancının mevsimlik çalışma amaçlı oturum izni 1 Kasım 2024 tarihinde sona ermişti. Kendisi, bir işverenin yanında mevsimlik olmayan işte çalışma amacıyla 20 Ocak 2025 tarihinde izin dönüştürme başvurusu yaptı. Başvuru sırasında eski iznin süresi dolalı 80 gün olmuştu.

Bergamo Valiliği, 30 Ocak 2025 tarihinde ret nedenlerini bildiren bir ön yazı (preavviso di rigetto) gönderdi. Yazıda hem başvurunun izin sona erdikten sonra yapılmış olduğu hem de önceki mevsimlik istihdamın bildirimi, yeni iş sözleşmesi önerisi, işverenin vergi ve sosyal güvenlik durumu, konut belgeleri gibi çeşitli evrakların eksikliği belirtildi. Yazı, başvuruda işçinin kendisinin gösterdiği e-posta adresine gönderildi. İşçi cevap vermedi; Valilik 5 Ağustos 2025'te başvuruyu reddetti.

Davacı, İtalyanca bilmemesi ve elektronik işlemleri yeterince anlayamaması sebebiyle belgeleri zamanında sunamadığını ileri sürdü. Ayrıca daha sonra Valiliğin kısa süreyle dönüşüm izni düzenlediğini, ancak bunun yanlışlıkla verildiği gerekçesiyle geri alındığını belirtti. Mahkeme, başvurunun gerçek niteliğini, izin süresini ve ön ret bildirimine cevap verilmemesini ayrı ayrı değerlendirdi.

Mahkeme hangi sonuca vardı?

TAR Brescia davayı reddetti. Gerekçenin merkezinde, dönüşüm işleminin hukuken dönüştürülebilecek bir oturum izninin varlığını gerektirmesi yer alıyordu. Mahkemeye göre mevsimlik izin sona erdikten uzun süre sonra dönüşüm talebi ileri sürülmesi, dönüşüm kurumunun mantığıyla bağdaşmıyordu. İtalya Göç Kanunu'nun 24. maddesindeki mevsimlik çalışma sistemi, izin sona erdiğinde ülkeye dönüş veya koşulları gerçekleşmiş başka bir ikamet statüsü edinilmesi esasına dayanmaktadır.

Mahkeme, yasada mevsimlik çalışma izninin dönüştürülmesine ilişkin açık ve bağımsız bir hak düşürücü sürenin yazılı olmamasına da değindi. Bununla birlikte, dönüşümün izin yürürlükteyken istenmesinin kurumun doğasından kaynaklandığını belirtti; en fazla, yenilemelerde tartışılan sona ermeden sonraki 60 günlük süreye benzer bir yaklaşım kabul edilse bile somut başvurunun 80 gün sonra yapıldığına işaret etti. Bu, bütün izin türleri için mahkemenin yeni bir genel 60 günlük kural koyduğu anlamına gelmez.

İdarenin karar süresi ile başvuru süresi karıştırılmamalıdır

Davacı, 286/1998 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinin 9-bis fıkrasındaki 60 günlük süreye dayanmıştı. TAR ise bu sürenin, idarenin izin verme, yenileme veya dönüştürme talepleri hakkında işlem yapma yükümlülüğüyle ilgili olduğunu; yabancının dönüşüm talebini ne zamana kadar yapabileceğini doğrudan düzenlemediğini açıkladı.

Bu ayrım son derece pratiktir: bir makamın başvuruya geç cevap vermesiyle kişinin başvuruyu geç sunması aynı hukuki mesele değildir. Başvuru süresi değerlendirilirken eski iznin türü ve geçerlilik tarihleri, ilgili özel hükümler ve varsa geçiş düzenlemeleri incelenmelidir.

Ön ret bildirimine neden cevap verilmelidir?

Kararın ikinci önemli konusu eksik evraktı. İşçi, Valiliğin hangi belgeleri istediğini anlamadığını ileri sürmüştü. Mahkeme ise bildirimin kendisinin seçtiği adrese ulaştığının tartışılmadığını, ayrıca işçinin bir patronato tarafından desteklendiğini ve eksik evrakın hem başvuru sırasında hem de ön ret sonrasında sunulmadığını vurguladı.

Yargıçlar, 5. maddenin 5. fıkrasına göre idarenin lehine ortaya çıkan yeni unsurları değerlendirmesi gerektiğini kabul etmekle birlikte, bunların karar verilmeden önce idareye sunulmuş veya idarece biliniyor olması gerektiğini hatırlattı. Ancak ret kararından sonra düzenlenmiş veya hiç ibraz edilmemiş belgeler, geçmişte verilen ret kararını her durumda kendiliğinden hukuka aykırı hâle getirmez.

Başvuru yapacak işçiler için kontrol listesi

İlk adım: mevsimlik oturum izninizin son geçerlilik tarihini kontrol edin. Başvuru hazırlığını sürenin sonuna bırakmayın; geçici veya belirsiz iş teklifleriyle zaman kaybetmeyin.

İkinci adım: işverenle beraber eski istihdam kayıtlarını, yeni sözleşme teklifini, zorunlu işe giriş bildirimlerini, işverenin mali ve sosyal güvenlik bilgilerini ve konut koşullarına ilişkin belgeleri hazırlayın. Bir belge yetersizse nedenini kayıtlı biçimde açıklayın.

Üçüncü adım: başvuruya yazdığınız e-posta adresini düzenli kontrol edin. Bir ön ret bildirimi gelirse tercüme desteği ve hukuki yardım alarak zamanında, belgeli cevap verin. Başvuru numarasını ve gönderim kanıtlarını saklayın.

Dördüncü adım: ret kararı alınırsa hangi unsurun belirleyici olduğunu ayırın: süre sorunu mu, gerekli belgelerin bulunmaması mı, yoksa başka bir yasal engel mi? Dava ve yeniden başvuru imkânları bu tespitten sonra değerlendirilmelidir.

Kararın sınırları

701/2026 sayılı karar, süresi geçmiş her izin hakkında aynı sonucun zorunlu olduğunu söyleyen evrensel bir hüküm değildir. Mevsimlik çalışma, mevsimlik olmayan çalışma, yenileme, dönüşüm ve işsiz kalma durumları farklı kurallara tabi olabilir. Ayrıca mevcut diğer yasal ikamet imkânları, somut olaya göre ayrı değerlendirilmelidir. Bu davada mahkeme hem ciddi başvuru gecikmesini hem de uyarılmasına rağmen giderilmeyen eksiklikleri belirleyici bulmuştur.

Doğrulanabilir yargı kaynağı: TAR Lombardia, Brescia, Sezione I, 20 Mayıs 2026, karar no. 701, dosya no. 1220/2025. İtalyan İdari Yargısı resmî karar metni (PDF).

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı (Corte di Cassazione) önünde avukatlık yapma yetkisine sahip avukat
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Sicilinde göç ve iltica alanında 280782895721-36 numarasıyla kayıtlı lobici
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Bu makale, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında yapay zekâ araçlarının yardımıyla hazırlanmıştır.