Venedik İdare Mahkemesine göre, işçi çağrılmadan çalışma amaçlı giriş onayı iptal edilemez: bildirim ve savunma hakkının önemi

İtalya’ya iş amacıyla girişte alınan nulla osta al lavoro, yalnızca işverenin takip ettiği teknik bir dosya değildir. Onaydan, giriş vizesinden ve sözleşmenin imzalanmasından doğrudan etkilenen yabancı işçi de idari işlemin muhatabıdır. Veneto Bölge İdare Mahkemesi (TAR Veneto), Üçüncü Daire, 3 Şubat 2026 tarih ve 278 sayılı kararında, bu basit ancak uygulamada çok önemli ayrımın altını çizdi: idare, işçiyi usulüne uygun biçimde çağırmadan sözleşmenin imzalanmamasını ona yükleyemez; giriş onayının geri alınmasına ilişkin işlemleri de işçiden saklı tutamaz.

Somut olay: vize alındı, fakat davet işçiye ulaşmadı

Bir işveren, 27 Mart 2023’te işçi için 2022 yılı işçi alım kotaları kapsamında çalışma amaçlı giriş başvurusu yaptı. Venedik Valiliği bünyesindeki Sportello unico per l'immigrazione 26 Nisan 2023’te giriş onayını verdi. İşçi vizesini alarak 11 Ekim 2023’te İtalya’ya girdi. Buna rağmen işverenle temas kuramadı ve oturum izni verilmesi sürecinin temel adımlarından biri olan contratto di soggiorno imzalanamadı.

İşçi, avukatı aracılığıyla idareden randevu istemişti. Daha sonra yaptığı belgelere erişim başvurusu sonucunda, 2 Temmuz 2024 için işverenin çağrılmış olduğunu, kendisinin ise çağrılmadığını öğrendi. Üstelik idare, 8 Kasım 2024’te giriş onayını geri alma sürecinin başladığını bildirmiş, 27 Kasım 2024’te de onayı geri almıştı; ancak bu bildirimler de işçiye tebliğ edilmemişti. Önceden belirtilen avukat adresi üzerinden iletişim kurmak mümkündü.

Mahkeme neye karar verdi?

TAR Veneto, işçinin açtığı davayı kabul ederek geri alma işlemini iptal etti. Mahkeme, İtalyan Göç Kanunu’nun (25 Temmuz 1998 tarihli 286 sayılı Kanun Hükmünde Kararname) 2. maddesinin 5. fıkrasını ve idari usule ilişkin 241/1990 sayılı Kanun’un özellikle 7. maddesini uyguladı. İşçi, başvuruyu teknik olarak işveren yapmış olsa da, işlemin sonuçları kendi hukuki durumunu etkilediği için idari sürece katılma ve aleyhindeki prosedürden haberdar olma hakkına sahipti.

Kararda iki ihlal belirleyici görüldü. Birincisi, giriş onayının geri alınması işlemi başlamadan işçiye bilgi verilmemesiydi. İkincisi, sözleşmenin imzalanacağı randevunun işçiyle birlikte işverene de etkili şekilde bildirilmesi gerektiği hâlde sadece işverenin çağrılmış olmasıydı. Bu eksiklik yüzünden ortaya çıkan imzasız sözleşme, olayda işçinin kusuru olarak değerlendirilemezdi. İdare, işçinin ve işverenin yeniden çağrılması imkânını da gereği gibi kullanmamıştı.

Mahkeme ayrıca, idarenin işlemlerin çevrim içi portalda bulunduğunu söylemesinin tek başına yeterli olmadığını belirtti. Dosyaya erişimi fiilen yalnızca işverenin hesap bilgilerine bağlı olan bir sistem, işçinin kanundan doğan katılım ve savunma haklarını ortadan kaldıramaz. Dijitalleşme, hukuki bildirimin yerine geçen bir varsayım değil, o bildirimi gerçekleştiren güvenilir bir yöntem olmalıdır.

Bu karar neyi sağlamaz?

Karar, her yabancıya iş ilişkisi kurulmaksızın otomatik olarak çalışma amaçlı oturum izni verileceği anlamına gelmiyor. Mahkeme, idarenin yeniden işlem yapma yetkisini saklı tutarak geri alma kararını iptal etti; sonraki incelemede usule uygun iletişim kurulması, işçinin kusursuzluğunun hesaba katılması ve işverenin işe alma isteğinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. İşverenin beyanları, güncel yasal koşullar ve diğer kontroller ayrı önem taşımaya devam eder.

Aynı şekilde, başka bir işverene kendiliğinden geçiş hakkı veya attesa occupazione izni doğduğu sonucunu bu karara atfetmek doğru değildir. Bunlar, somut vize türüne ve mevzuattaki koşullara göre ayrıca ele alınması gereken konulardır. Mahkemenin esas hükmü usul güvencelerine ve kusurun doğru belirlenmesine ilişkindir.

İtalya’ya işçi olarak gelen kişi hangi belgeleri saklamalı?

Birinci adım: işverenin başvuru bilgilerini, giriş onayını, konsolosluğun verdiği vizeyi ve İtalya’ya giriş tarihini gösteren kayıtları bir arada saklayın. İşe alım sürecinin başladığı tarih ile fiili girişin tarihi birbirinden farklı olabilir; ileride bu ayrım önem kazanır.

İkinci adım: Sportello unico tarafından yapılacak sözleşme randevusunun size de doğru kanaldan iletilip iletilmediğini izleyin. İşverenin çevrim içi hesabında bulunan her işlemden kendiliğinizden haberdar olduğunuz varsayılmamalıdır. Bir avukata veya yetkili temsilciye başvurduysanız iletişim adresini kuruma yazılı ve kanıtlanabilir şekilde bildirin.

Üçüncü adım: işveren ulaşılamıyorsa veya randevu yapılmıyorsa yalnızca sözlü açıklamalarla yetinmeyin. Tarihleri belirtip Valilikteki ilgili birime yazılı bilgi ve randevu talebi gönderin. Gönderinin kabul edildiğini gösteren PEC teslim kayıtlarını, protokol numaralarını ve gelen cevapları saklayın.

Dördüncü adım: giriş onayının geri alındığını ya da dosyanın kapatıldığını öğrendiğinizde, işlemin bir örneğini ve önceki bildirimlerin gönderim kanıtlarını talep edin. İtiraz süresi, yetkili yargı mercii ve varsa acil koruma ihtiyacı kararın somut tebliğ durumuna göre bir hukukçu tarafından değerlendirilmelidir. Belgeye erişim talebi tek başına her dava süresini durdurmaz.

İşverenlere ve danışmanlara da bir uyarı

Çalışma göçü başvurusunda asıl usuli muhatabın yalnızca şirket olduğu düşüncesi eksiktir. İşverenin dijital portalı takip etmesi gerekir; fakat işçinin randevuyu bilmesi, katılabilmesi ve kendisine ilişkin aleyhte işlemleri öğrenmesi ayrı bir güvencedir. İşveren ile işçinin düzenli iletişimi ve bütün yazışmaların tarihlendirilmesi, hukuken geçerli bir istihdam ilişkisi kurulmasının ön koşullarından biridir.

Bu davanın pratik dersi, idari sürecin iki öznesi arasında bilgi eşitsizliği yaratılmamasıdır. İşçi, sadece adının yazıldığı bir giriş onayının nesnesi değil; sürece katılabilen, dinlenebilen ve hukuki durumunu savunabilen kişidir.

Doğrulanmış yargı kararı: Tribunale Amministrativo Regionale per il Veneto, Sezione III, 3 Şubat 2026, karar no. 278, Başkan Polidori, raportör De Piazzi. Kararın tam İtalyanca metni.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı (Corte di Cassazione) nezdinde avukatlık yapma yetkisine sahip avukat
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki çıkar temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Siciline göç ve iltica alanında 280782895721-36 numarasıyla kayıtlı lobici
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Bu makale, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında yapay zekâ araçlarının yardımıyla hazırlanmıştır.