Roma İdare Mahkemesine göre SIS kaydının silinmesi ve çalışma vizesi: konsolosluk ret gerekçesini açıklamak zorundadır

Roma İdare Mahkemesine göre SIS kaydının silinmesi ve çalışma vizesi: konsolosluk ret gerekçesini açıklamak zorundadır

İtalya'da bir işverenin yanında çalışmak üzere ulusal çalışma vizesine başvuran kişi, başka bir Schengen devletinin girdiği SIS kaydı yüzünden ret alabilir. Ancak böyle bir kararın yalnızca “Schengen Bilgi Sistemi'nde kayıt var” ifadesine dayanması yeterli midir? Kayıt sonradan silinirse kişi hangi belgeleri toplamalı ve hangi makama başvurmalıdır? Roma'daki Lazio Bölge İdare Mahkemesi'nin 9 Haziran 2026 tarihli, 10641/2026 sayılı, Beşinci Quater Dairesi kararı bu sorulara somut bir dosya üzerinden ışık tutuyor.

Olay: Avusturya'nın SIS kaydı nedeniyle reddedilen çalışma vizesi

Başvurucu, Fas'ın Kazablanka kentindeki İtalyan Konsolosluğundan bağımlı çalışma amacıyla giriş vizesi istemişti. Konsolosluk 8 Temmuz 2025 tarihinde, Avusturya makamlarınca Schengen Bilgi Sistemi'ne (SIS) girilmiş bir kaydı gerekçe göstererek talebi reddetti. Başvurucu, Avusturya makamlarına girişimde bulunarak 19 Ağustos 2025 tarihinde söz konusu kaydın silinmesini sağladığını belgeledi. Ardından İtalyan konsolosluğundan ret kararını idari yoldan yeniden incelemesini istedi.

Konsolosluk, dosyadaki bilgisayar sistemi ve çalışma iznine ilişkin askıya alma düzenlemeleri nedeniyle önceki işleme dönülemediğini bildirdi. Bunun üzerine ret kararına karşı idari dava açıldı. Mahkemenin incelediği konu, çalışma ilişkisinin tüm şartlarının mevcut olup olmadığının nihai olarak karara bağlanması değil, vize reddinin yeterince araştırılmış ve gerekçelendirilmiş olup olmadığıydı.

Mahkemenin gerçekten benimsediği ilke

Mahkeme, Avrupa Birliği Adalet Divanının 24 Kasım 2020 tarihli, birleştirilmiş C-225/19 ve C-226/19 sayılı davalardaki kararına atıf yaptı. Bu içtihada göre başka bir üye devletin itirazı nedeniyle Schengen vizesi reddedildiğinde, ilgili devletin kimliği ve ret sebebi başvurucuya, savunma ve etkili başvuru hakkını kullanabileceği şekilde bildirilmelidir. Roma Mahkemesi, bu güvencelerin İtalya'nın ulusal çalışma vizeleri bakımından da uygulanmasının makul olduğunu belirtti.

Somut olayda konsolosluk, Avusturya'nın kaydının altında yatan özgül nedeni açıklamamıştı. Ayrıca Avusturya makamlarıyla araştırma yürütmemiş ve başvurucunun açıklamalarını alarak durumu aydınlatmamıştı. Üstelik başvurucunun SIS kaydının silindiğini gösteren belgelerine de karşı tarafça somut bir itiraz yöneltilmemişti.

Mahkeme, İtalya Anayasa Mahkemesinin 6/2026 sayılı kararını da anarak, 2018/1861 sayılı AB Tüzüğü kapsamında SIS bilgisinin, başka bir devletin her somut olaydaki bireysel incelemesini ortadan kaldıran mutlak bir mekanizma olarak görülemeyeceğine dikkat çekti. Bununla birlikte, SIS'teki her kaydın önemsiz olduğu veya vizenin mutlaka verilmesi gerektiği gibi bir sonuç çıkarmadı.

Davanın sonucu: Lazio Bölge İdare Mahkemesi başvuruyu kabul ederek 8 Temmuz 2025 tarihli vize reddini iptal etti ve yargılama giderlerine hükmetti. Mahkeme, konsolosluğu vizeyi doğrudan düzenlemeye mahkûm etmedi; idare, gerekçedeki hukuki ölçütlere uyarak yeniden değerlendirme yapmak durumundadır. Dosyada çalışma iznine ilişkin ayrı idari askı meselesi de bulunduğundan, vize ret kararının iptali diğer işlemlerin otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez.

SIS kaydı olan bir kişi hangi pratik adımları izlemeli?

1. Ret kararını ve bildirim tarihini saklayın. Vize türü, başvuru dosya numarası, ret gerekçesi ve bildirimin ne zaman yapıldığı, kullanılabilecek hukuki yolların belirlenmesinde önemlidir. Ret kararını sözlü açıklamayla yetinerek değerlendirmeyin.

2. Kaydı hangi devletin oluşturduğunu belirleyin. SIS, farklı devletlerin bilgi paylaştığı bir sistemdir. Kaydın doğruluğu, dayanak kararı, süresi ve ilgili kişiye gerçekten ait olup olmadığı araştırılmalıdır. Özellikle isim benzerliği ve eski bir sınır dışı işlemi ihtimallerinde kimlik ve tarih bilgilerini karşılaştırın.

3. Kayıtla ilgili erişim, düzeltme ve silme haklarını kullanın. AB'nin SIS ve veri koruma kurallarının öngördüğü usuller çerçevesinde veri erişimi, yanlış bilginin düzeltilmesi veya hukuka aykırı kaydın silinmesi talep edilebilir. Kaydı koyan devletin yetkili makamlarıyla işlem yürütülmesi çoğu kez belirleyicidir. Bir İtalyan konsolosluğunun, başka ülkenin SIS kaydını tek başına silme yetkisine sahip olduğu varsayılmamalıdır.

4. Silme kararı ile İtalya'daki vize dosyasını birbirine bağlayın. Kayıt silinmişse tarihli resmî yazıyı, sistem verilerine ilişkin cevabı veya diğer güvenilir belgeyi İtalyan makamlarına iletin. Yeniden inceleme talebinde hem ilk ret gerekçesini hem sonraki değişikliği açıkça gösterin. Başvurucunun sadece “artık kaydım yok” demesi yerine belge sunması, olguların doğrulanmasına yardımcı olur.

5. Yargısal başvuruyu geciktirmeyin. İdari yeniden inceleme talebi her durumda dava açma süresini durdurmaz. Somut ret kararına uygulanacak dava yolu ve süreler ayrıca değerlendirilmelidir. Çalışma vizesi, kısa süreli Schengen vizesi ve oturma izni işlemlerinin farklı kuralları olabileceği unutulmamalıdır.

Oturma izni, giriş ve kaydın silinmesi: birbirinden farklı sonuçlar

SIS kayıtları yalnızca çalışma vizesi başvurularında değil, ülkeye giriş, kalış hakkı ve oturma izni dosyalarında da önem taşıyabilir. Ancak bir kararın sonucu başka bir işlem türüne hiçbir değerlendirme yapılmadan taşınamaz. Örneğin bir kaydın silinmesi, giriş veya ikamet için aranan diğer koşulları ortadan kaldırmaz; aynı şekilde İtalya'nın yeni bir oturma izni başvurusunda somut olguları araştırma sorumluluğu da sırf SIS uyarısı nedeniyle görmezden gelinemez.

Bu kararın temel dersi, uluslararası veri paylaşımı ile bireyin savunma hakkının birlikte korunması gerektiğidir. İdare SIS sistemini kullanabilir ve kullanmalıdır; fakat işlem muhatabının kendisine karşı hangi somut nedenle karar verildiğini anlayabilmesi, yanlış bir kaydı düzeltebilmesi ve gerektiğinde yargıya etkili biçimde başvurabilmesi de hukuk devletinin gereğidir.

Karar ve doğrulanabilir kaynak: TAR Lazio – Roma, Sezione Quinta Quater, 9 Haziran 2026, karar no. 10641/2026, dava no. 13541/2025. Kararın tam metni. Her somut işlem için güncel mevzuat ve bireysel dosya ayrıca incelenmelidir.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı nezdinde dava takip etme yetkisine sahip avukat;
İtalya Temsilciler Meclisinin Göç alanındaki Çıkar Temsilcileri Siciline kayıtlı;
Avrupa Birliği Şeffaflık Sicilinde Göç ve İltica alanında 280782895721-36 numarasıyla kayıtlı çıkar temsilcisi;
ORCID: 0009-0004-7030-0428.
Bu makale, yazarın yönlendirmesi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında yapay zekâ araçlarının yardımıyla hazırlanmıştır.