İtalya’da uzun süredir yaşayan Türk vatandaşları için İtalyan vatandaşlığına başvuru, yalnızca “10 yıl doldu” denilerek sonuçlanan otomatik bir işlem değildir. Yasal ikametin süresi, gelir yeterliliği, İtalyanca bilgisi, adli sicil, kesintisiz kayıt ve başvuru boyunca devam eden entegrasyon koşulları birlikte değerlendirilir.
Türk vatandaşları için temel süre: 10 yıl yasal ikamet
İtalyan Vatandaşlık Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca, Avrupa Birliği vatandaşı olmayan kişiler için genel kural, İtalya’da en az 10 yıl yasal ikamettir. Türk vatandaşları bakımından da ana kural budur.
Ancak bu sürenin yalnızca fiilen İtalya’da bulunmakla değil, düzenli ve kesintisiz yasal ikametle tamamlanması gerekir. Anagrafe kayıtlarındaki kesintiler, uzun süreli yurtdışı dönemleri veya ikamet statüsündeki düzensizlikler başvurunun değerlendirilmesinde sorun yaratabilir. Bu nedenle başvuru öncesinde ikamet geçmişinin dikkatle kontrol edilmesi önemlidir.
Vatandaşlık otomatik bir hak değildir
10 yıllık süreyi tamamlamak başvuru yapma imkânı verir; vatandaşlığın mutlaka verileceği anlamına gelmez. İkamet yoluyla vatandaşlık, idarenin kişinin genel durumunu değerlendirdiği bir “concessione” işlemidir. Gelir durumu, vergi yükümlülüklerinin yerine getirilmesi, adli sicil, güvenlik değerlendirmeleri ve entegrasyon düzeyi dikkate alınabilir.
Gelir şartı nasıl değerlendiriliyor?
İdare, başvurudan önceki son üç yıldaki gelirleri inceler ve ekonomik yeterliliğin başvuru sonrasında da devam etmesini bekler. Uygulamada tek kişi için yaklaşık 8.263,31 avro yıllık vergilendirilebilir gelir; eşin bakmakla yükümlü olunan kişi olması halinde yaklaşık 11.362,05 avro; her bakmakla yükümlü çocuk için ise ayrıca 516 avro artış referans alınmaktadır.
Değerlendirmede yalnızca başvuru sahibinin değil, belirli koşullarda aynı aile birimindeki yakınların gelirleri de dikkate alınabilir. Bununla birlikte gelirlerin İtalya’da beyan edilmiş ve vergisel açıdan belgelenebilir olması önem taşır.
B1 düzeyinde İtalyanca
Genel kural olarak, vatandaşlık başvurusunda bulunan kişinin en az B1 düzeyinde İtalyanca bildiğini belgelemesi gerekir. Bu şart, kabul edilen bir dil sertifikası veya mevzuatın tanıdığı başka bir belge ile kanıtlanabilir.
AB uzun dönem oturum izni sahibi olanlar ile entegrasyon anlaşması kapsamında kanunda belirtilen koşulları yerine getiren bazı kişiler bakımından ayrıca B1 belgesi sunulması gerekmeyebilir. Bu nedenle mevcut oturum türü başvurudan önce kontrol edilmelidir.
Türkiye’den hangi belgeler gerekir?
Başvuruda kural olarak doğum belgesi ve Türkiye’den adli sicil belgesi gerekir. Yabancı belgelerin İtalya’da kullanılabilmesi için usulüne uygun biçimde apostil veya gerekli tasdik işlemlerinin yapılması ve gerektiğinde İtalyancaya çevrilmesi gerekir.
Türk makamlarınca düzenlenen çok dilli nüfus kayıt belgeleri bakımından ise İtalya’nın Türkiye’deki konsolosluk makamları bazı çok dilli formların ayrıca tercüme ve apostil gerektirmediğini belirtmektedir. Belgenin başvuru için gerçekten yeterli olup olmadığı, içeriğine ve vatandaşlık başvurusunun türüne göre önceden kontrol edilmelidir.
Adli sicil belgesinin güncel olması özellikle önemlidir. İtalyan makamları, yabancı ceza belgeleri için genellikle altı aylık geçerlilik süresini esas almaktadır.
Başvuru nasıl yapılıyor?
İtalya’da ikamet eden kişiler başvuruyu İçişleri Bakanlığı’nın vatandaşlık portalı üzerinden çevrimiçi olarak yapar. Sisteme SPID veya CIE ile giriş yapılır. Başvuruda kimlik belgesi, yabancı doğum ve adli sicil belgeleri, gelir bilgileri ve dil yeterliliğine ilişkin belgeler yüklenir.
Başvuru için 250 avro katkı payı ve 16 avro damga vergisi ödenir. Başvuru kabul edildiğinde dosyaya bir K10 numarası atanır. Bu numara, daha sonra Prefettura ve İçişleri Bakanlığı ile yapılacak yazışmalarda önemlidir.
İşlem süresi ve gecikme
Mevzuata göre 20 Aralık 2020’den sonra yapılan vatandaşlık başvuruları için işlem süresi 24 aydır ve gerekçeli olarak en fazla 36 aya kadar uzatılabilir. Bu sürelerin aşılması halinde, özellikle ikamet yoluyla vatandaşlık dosyalarında, idareye resmi ihtar ve gerektiğinde yargısal başvuru seçenekleri değerlendirilebilir.
Başvurunun portalda yapılmış olması, dosyanın pasif biçimde beklenmesi gerektiği anlamına gelmez. Adres, medeni durum, pasaport, oturum kartı veya aile durumundaki değişikliklerin dosyaya zamanında bildirilmesi; portal bildirimlerinin ve e-postaların düzenli kontrol edilmesi gerekir.
Başvuru öncesi en önemli kontrol
En sık karşılaşılan sorunlar 10 yıllık ikamet süresindeki boşluklar, gelir yetersizliği, yabancı belgelerde isim veya soyisim farklılıkları, süresi geçmiş adli sicil belgeleri ve usulüne uygun yapılmamış apostil ya da tercüme işlemleridir.
Bu nedenle vatandaşlık başvurusu, yalnızca çevrimiçi form doldurma işlemi olarak görülmemelidir. Özellikle Türk vatandaşları açısından Türkiye’deki nüfus kayıtları ile İtalya’daki anagrafe, pasaport ve oturum belgelerindeki kişisel bilgilerin birbiriyle tamamen uyumlu olması başvurunun sağlıklı ilerlemesi açısından belirleyicidir.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati – materia Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – materia Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento