İtalya’da öğrenci oturumundan çalışma oturumuna geçiş: kota yok, click day yok, başvuru sürerken çalışma mümkün

İtalya’da öğrenci oturumundan çalışma oturumuna geçiş: kota yok, click day yok, başvuru sürerken çalışma mümkün

İtalya’da eğitim amacıyla bulunan yabancılar için çalışma hayatına geçiş, son yıllarda önemli ölçüde kolaylaştırılmıştır. Öğrenci oturum izninin çalışma iznine çevrilmesi artık Decreto Flussi kotalarına bağlı değildir ve yılın belirli bir click day tarihini beklemek gerekmez. 2026 yılında ayrıca, dönüşüm başvurusu sonuçlanana kadar çalışma hakkının korunmasına ilişkin kurallar daha açık hale gelmiştir.

Öğrenci oturumuyla ne kadar çalışılabilir?

Geçerli bir öğrenci, staj veya mesleki eğitim oturum izniyle ücretli çalışma mümkündür; ancak süre haftada en fazla 20 saat ve yılda toplam 1.040 saat ile sınırlıdır. Bu sınırın üzerinde sürekli bir iş ilişkisine geçmek isteyen kişinin oturum iznini çalışma amacıyla dönüştürmesi gerekir.

Dönüşüm artık kotaya bağlı değil

2023 reformundan sonra öğrenci, staj veya mesleki eğitim oturum izinlerinin çalışma iznine dönüştürülmesi Decreto Flussi kapsamındaki yıllık sayısal kotalardan çıkarılmıştır. Bu nedenle başvuru, gerekli şartlar oluştuğu anda yıl boyunca yapılabilir. İşverenin click day beklemesine veya başvurunun bir giriş kotasına dahil edilmesine gerek yoktur.

Ücretli çalışma için hangi şartlar aranır?

Bağımlı çalışma iznine dönüşümde gerçek ve somut bir iş teklifi bulunmalıdır. Başvuruda işveren bilgileri, uygulanacak toplu iş sözleşmesi, görev, çalışma yeri, ücret ve haftalık çalışma süresi gibi unsurlar gösterilir. Dönüşüm amacıyla sunulan iş teklifindeki çalışma süresinin, öğrenci izninin izin verdiği 20 saatlik haftalık sınırın üzerinde olması gerekir.

Üniversite öğrencileri bakımından dönüşüm, eğitim programı bitmeden de mümkün olabilir. Buna karşılık yalnızca mesleki eğitim veya staj amacıyla verilen bazı izinlerde dönüşüm için ilgili eğitim veya staj sürecinin tamamlanması gerekir.

Başvuru nasıl yapılır?

Dönüşüm başvurusu İçişleri Bakanlığının Portale Servizi ALI sistemi üzerinden elektronik olarak yapılır ve öğrencinin ikamet ettiği ilin Sportello Unico per l’Immigrazione birimine yönlendirilir. Uygulamada ücretli çalışma için VA modeli, İtalya’da mezun olan veya belirli özel durumlara giren kişiler için V2 modeli; serbest çalışma için ise Z veya Z2 modelleri kullanılmaktadır.

Başvuru yapılmadan önce gerekli belgelerin eksiksiz hazırlanması önemlidir. Portale ALI üzerinden istenen belgelerin sisteme yüklenmesi gerekir ve eksik belgelerin daha sonra sistem dışından gönderilmesi her durumda mümkün değildir.

Dönüşüm başvurusu sürerken çalışılabilir mi?

Evet. 2026 yılında özellikle önemli olan nokta budur. Testo Unico Immigrazione’nin 5. maddesinin 9-bis fıkrası uyarınca, oturum izninin verilmesi, yenilenmesi veya dönüştürülmesi için usulüne uygun başvuru yapıldığını gösteren makbuz, işlem sonuçlanıncaya kadar yasal kalışın ve buna bağlı hakların korunmasına hizmet eder.

13 Mayıs 2026 tarihli resmi açıklamada da, dönüşüm başvurusu sonuçlanmamış olsa bile yabancının çalışma hakkının devam edebileceği açık biçimde belirtilmiştir. Bu nedenle işveren, yalnızca plastik oturum kartının henüz düzenlenmemiş olmasına dayanarak işe alımı reddetmemelidir; usulüne uygun başvuruyu gösteren makbuz önemli bir belgedir. Ancak başvurunun kesin olarak reddedilmesi halinde bu geçici çalışma imkanı da sona erer.

Oturum izni sona ermek üzereyse ne yapılmalı?

Genel kural, dönüşüm başvurusunun mevcut öğrenci oturum izni geçerliyken yapılmasıdır. Bu nedenle son güne kadar beklemek hukuken ve pratikte risklidir. Geçmişte Consiglio di Stato, özellikle iş ilişkisinin izin süresi dolmadan kurulmuş olduğu bazı durumlarda geç başvurunun otomatik olarak hakkı ortadan kaldırmayabileceğini kabul etmiştir. Ancak bu içtihat, süresi geçmiş bir izinle dönüşümün her durumda mümkün olduğu anlamına gelmez.

Bu nedenle çalışma teklifi hazır olduğunda başvurunun gecikmeden yapılması, Portale ALI’daki iletişimlerin düzenli olarak kontrol edilmesi ve Sportello Unico çağrısının kaçırılmaması gerekir.

Türk vatandaşları açısından pratik sonuç

İtalya’da üniversite, yüksek lisans, doktora, mesleki eğitim veya uygun bir staj programı kapsamında bulunan Türk vatandaşları için bu sistem önemli bir avantaj sağlar. İş bulunduktan sonra işverenin yeni bir Decreto Flussi kotası beklemesi gerekmez. Uygun şartlar varsa, öğrenci statüsünden çalışma statüsüne İtalya’dan ayrılmadan geçiş mümkündür.

Özellikle mezuniyet sonrasında iş bulan kişilerin, öğrenci oturum izninin süresi dolmadan dönüşüm sürecini başlatması; işverenin sözleşme teklifini doğru şekilde hazırlaması ve başvuru makbuzunun saklanması gerekir. Bürokratik işlemlerin uzun sürmesi, usulüne uygun başvuru yapılmışsa, tek başına yasal çalışma ilişkisinin kesilmesi anlamına gelmez.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.