İtalya’da yüksek nitelikli bir işte çalışmak isteyen Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için AB Mavi Kartı (Carta blu UE), klasik Decreto Flussi kotalarından bağımsız bir giriş yoludur. 2026 itibarıyla bu prosedür hem yasal sürelerin kısalması hem de işlemlerin dijitalleştirilmesi nedeniyle özellikle mühendisler, bilişim uzmanları, yöneticiler, sağlık profesyonelleri ve diğer yüksek nitelikli çalışanlar açısından daha işlevsel hale gelmiştir.
AB Mavi Kartı nedir?
AB Mavi Kartı, İtalya Göç Kanunu’nun (D.Lgs. 286/1998) 27-quater maddesinde düzenlenen ve Avrupa Birliği dışındaki ülkelerin yüksek nitelikli vatandaşlarının İtalya’da çalışmasına imkân veren özel bir oturum ve çalışma sistemidir. En önemli özelliklerinden biri, bu giriş yolunun yıllık Decreto Flussi kotalarına bağlı olmamasıdır. Bu nedenle işverenin, normal kota sistemi kapsamında bir kontenjan açılmasını veya belirli bir “click day” tarihini beklemesi gerekmez.
Başvuruyu kural olarak İtalya’daki işveren, yetkili Sportello Unico per l’Immigrazione üzerinden yapar. İşverenin sunduğu iş sözleşmesi veya bağlayıcı iş teklifi en az altı aylık olmalı ve yapılacak iş, kanunun aradığı yüksek nitelik düzeyine uygun olmalıdır.
Hangi nitelikler kabul edilebilir?
Mevzuat artık yalnızca üniversite diplomasına dayanan dar bir sistem öngörmemektedir. Başvuru sahibinin durumuna göre farklı nitelik yolları kullanılabilir. En klasik yol, en az üç yıllık yükseköğrenimi belgeleyen üçüncül düzey bir diploma veya uygun bir yüksek mesleki yeterliliktir. Düzenlenmiş mesleklerde ise mesleki yeterliliğin İtalya’da tanınmasına ilişkin özel kurallar ayrıca uygulanır.
Bunun yanında, ilgili meslek veya sektörle bağlantılı en az beş yıllık üst düzey mesleki deneyim de belirli durumlarda yükseköğrenim niteliğine eşdeğer bir yeterlilik olarak değerlendirilebilir. Bilgi ve iletişim teknolojileri alanındaki belirli yönetici ve uzman profilleri bakımından ise başvurudan önceki yedi yıl içinde edinilmiş en az üç yıllık ilgili mesleki deneyim yeterli olabilir. Bu nedenle özellikle bilişim sektöründe çalışan Türk vatandaşları açısından, üniversite diploması bulunmaması her zaman başvurunun imkânsız olduğu anlamına gelmez.
Ücret şartı nasıl hesaplanır?
AB Mavi Kartı başvurusunda ücret yalnızca tarafların serbestçe belirlediği herhangi bir miktar olamaz. Yıllık brüt ücret, uygulanabilir ulusal toplu iş sözleşmesinde öngörülen ücretin altında olmamalı ve aynı zamanda ISTAT tarafından tespit edilen ortalama yıllık brüt ücret eşiğini de karşılamalıdır. Bu nedenle tek ve değişmez bir “Mavi Kart maaşı” rakamına güvenmek doğru değildir; başvuru hazırlanırken güncel ücret verileri ve uygulanacak toplu iş sözleşmesi birlikte kontrol edilmelidir.
2026’da önemli değişiklik: “nulla osta” için 30 günlük süre
2 Aralık 2025 tarihli 182 sayılı Kanun, yüksek nitelikli çalışanlara ilişkin prosedürde önemli bir hızlandırma getirdi. 18 Aralık 2025’ten itibaren yürürlükte olan düzenlemeye göre Sportello Unico per l’Immigrazione, AB Mavi Kartı için gerekli çalışma iznini, yani nulla osta al lavoro belgesini başvurunun sunulmasından itibaren en geç 30 gün içinde vermeli veya ret kararını bildirmelidir. Önceki yasal süre 90 gündü.
Bu süre, dosyanın eksiksiz hazırlanmasının önemini azaltmaz. Aksine, hızlandırılmış prosedürden yararlanabilmek için iş teklifinin, mesleki yeterliliğin, yabancı diploma veya deneyim belgelerinin ve ücret koşullarının baştan doğru biçimde belgelenmesi gerekir. Eksik veya çelişkili evrak, ek belge taleplerine ve sürecin fiilen uzamasına yol açabilir.
Türkiye’de bulunan çalışan için işlem nasıl ilerler?
Türkiye’de yaşayan ve İtalya’dan yüksek nitelikli bir iş teklifi alan kişi açısından ilk adımı çoğunlukla işveren atar. İşveren, BC modeli üzerinden yetkili Sportello Unico’ya başvurur. Gerekli incelemeler tamamlanıp nulla osta verildikten sonra çalışan, İtalya’ya uzun süreli çalışma amacıyla giriş yapabilmek için yetkili İtalyan diplomatik-konsolosluk makamında ulusal vize prosedürünü tamamlar.
İtalya’ya girişten sonra ise oturum izninin düzenlenmesine ilişkin işlemler başlar. 19 Haziran 2026’dan itibaren İçişleri Bakanlığı Portale Servizi sisteminde AB Mavi Kartı prosedürü bakımından da önemli bir dijital yenilik yürürlüğe girmiştir: işveren ile çalışan arasındaki contratto di soggiorno artık BC modeli için elektronik ortamda imzalanıp gönderilebilmektedir. Yabancı çalışanın el yazısıyla imza atması seçeneği de korunmuştur. İşveren ayrıca çalışanın İtalya’ya giriş bilgilerini portal üzerinden kaydetmeli ve PEC yoluyla alınan belgeleri sistem üzerinden iletmelidir.
İlk 12 ayda iş değişikliği tamamen serbest değildir
AB Mavi Kartı sahibinin İtalya’daki ilk 12 aylık yasal istihdam döneminde çalışma hayatı bakımından bazı sınırlamalar devam eder. Bu dönemde yapılan iş yüksek nitelikli nitelikte olmalıdır. İşveren değişikliği mümkündür; ancak ilk 12 ay içinde yeni iş sözleşmesinin yetkili Ispettorato Territoriale del Lavoro tarafından önceden değerlendirilmesi gerekir. Gerekli belgelerin alınmasından itibaren 15 gün geçmesine rağmen olumsuz bir görüş bildirilmezse, mevzuatta öngörülen şartlar çerçevesinde görüş alınmış sayılır.
Mavi Kart sahibi, yüksek nitelikli bağımlı çalışmasına paralel olarak, gerekiyorsa ilgili ruhsat ve mesleki izinleri almak şartıyla serbest meslek faaliyeti de yürütebilir.
İşin kaybedilmesi Mavi Kartın otomatik olarak iptal edilmesi anlamına gelmez
İş ilişkisinin sona ermesi halinde oturum hakkının aynı gün ortadan kalktığı düşüncesi doğru değildir. AB Mavi Kartı sahipleri bakımından da iş kaybına ilişkin koruyucu hükümler uygulanır. Çalışan, yeni bir iş aramak amacıyla istihdam sistemine kaydolabilir ve kanunun öngördüğü süre boyunca İtalya’da yasal kalışını sürdürebilir. Ancak yeni işin Mavi Kart rejiminin nitelik şartlarına uygunluğu ve özellikle ilk 12 ay içindeki iş değişikliğine ilişkin kurallar dikkatle kontrol edilmelidir.
Aile ve Avrupa içi hareketlilik açısından avantajlar
AB Mavi Kartı yalnızca çalışma açısından değil, aile birleşimi ve Avrupa Birliği içindeki hareketlilik bakımından da daha elverişli bir statü sunar. Mavi Kart sahibinin aile birleşimi, kartın süresinden bağımsız olarak mümkündür ve gerekli şartların gerçekleşmesi halinde aile üyelerine aile amaçlı oturum izni verilir.
Ayrıca başka bir AB üyesi devlet tarafından verilmiş geçerli bir Mavi Kartı bulunan kişiler için İtalya’ya kısa ve uzun süreli hareketlilik bakımından özel kurallar vardır. Bu nedenle hâlihazırda Almanya, Fransa, Hollanda veya başka bir üye devlette Mavi Kart sahibi olan bir Türk vatandaşı için İtalya’ya geçiş, Türkiye’den ilk kez yapılan bir çalışma başvurusundan farklı şekilde değerlendirilmelidir.
Pratik sonuç
2026’daki düzenlemeler, AB Mavi Kartını Türkiye’den İtalya’ya yüksek nitelikli iş için gelmek isteyen kişiler açısından daha güçlü bir seçenek haline getirmiştir. Kota dışı olması, nulla osta için yasal sürenin 30 güne indirilmesi ve sözleşme işlemlerinin dijitalleştirilmesi önemli avantajlardır. Buna karşılık başvurunun başarısı, işin gerçekten yüksek nitelikli sayılması, mesleki yeterliliğin doğru belgelenmesi, yabancı belgelerin usulüne uygun hazırlanması ve ücret şartının somut iş sözleşmesine göre doğru hesaplanmasına bağlıdır.
Özellikle Türkiye’de alınmış diploma veya mesleki deneyime dayanılan başvurularda, hangi yeterlilik yolunun kullanılacağı dosya hazırlanırken açıkça belirlenmelidir. Yanlış kategori üzerinden yapılan veya yalnızca iş unvanına dayanıp mesleki yeterliliği yeterince belgelemeyen başvurular, kota dışı ve hızlandırılmış bir sistem içinde olsa bile ret riski taşır.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento