İtalya’da çalışma amacıyla bulunan yabancılar için 2026 yılında yürürlüğe giren yeni kurallar, özellikle oturum izninin verilmesi ve yenilenmesi sırasında bekleme sürelerini yeniden düzenledi. En önemli nokta şu: belge henüz fiziksel olarak teslim edilmemiş olsa bile, başvurunun usulüne uygun yapıldığını gösteren makbuz birçok durumda yabancının İtalya’da yasal olarak kalmaya ve çalışmaya devam etmesini sağlar.
Tek çalışma izni için yeni 30 günlük süre
16 Nisan 2026 tarihli ve 83 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Avrupa Birliği’nin 2024/1233 sayılı Direktifini İtalyan hukukuna aktardı. Düzenleme 20 Mayıs 2026 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlandı ve 4 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe girdi.
Yeni sistemde, çalışma amacıyla İtalya’ya giriş yapan ve “permesso unico lavoro” kapsamına giren yabancı açısından önemli bir süre öngörülüyor: başvuru tamamlandıktan sonra Questura’nın tek çalışma iznini kural olarak 30 gün içinde düzenlemesi gerekiyor. Bu süre, çalışma için gerekli nulla osta prosedüründen sonraki oturum izni aşamasına ilişkindir.
Bu nedenle işverenin nulla osta başvurusu ile Questura’nın oturum izni işlemini birbirinden ayırmak gerekir. Çalışma izni sürecinde önce işveren tarafından yürütülen nulla osta aşaması, daha sonra ise yabancının İtalya’ya girişinden sonra oturum izninin düzenlenmesi aşaması vardır.
Yenilemelerde 90 günlük sistem
2026 reformu, genel oturum izinlerinin yenilenmesine ilişkin süreyi de değiştirdi. Daha önce 60 gün olarak öngörülen süre 90 güne çıkarıldı. Uygulamada bu değişiklik, hem idarenin işlem süresi hem de yenileme başvurusunun zamanında hazırlanması bakımından önemlidir.
Oturum izninin sona ermesini beklemek doğru değildir. Pasaportun geçerliliği, mevcut oturum kartı, çalışma sözleşmesi, gelir belgeleri, ikamet veya konaklama belgeleri ve ilgili izin türü için gerekli diğer evraklar önceden kontrol edilmelidir. Eksik belge, özellikle Questura tarafından ek evrak talep edilmesi halinde, işlemi ciddi biçimde uzatabilir.
Oturum kartını beklerken çalışmak mümkün mü?
Evet. İtalyan Göç Kanunu’nun 5. maddesinin 9-bis fıkrası, oturum izninin ilk verilmesi, yenilenmesi veya başka bir izin türüne dönüştürülmesi sırasında başvurunun usulüne uygun biçimde yapılmış olması halinde yabancının bekleme döneminde çalışabilmesini korur.
Bu noktada en önemli belge, başvurunun yapıldığını gösteren ricevuta, yani resmi başvuru makbuzudur. Fiziksel oturum kartının henüz hazır olmaması tek başına çalışma ilişkisinin kesilmesi gerektiği anlamına gelmez. Makbuz, başvurunun idareye sunulduğunu ispatlayan temel belgedir ve işverene de gösterilebilir.
Bu koruma özellikle yenileme veya çalışma iznine dönüştürme işlemlerinin aylar sürdüğü durumlarda önem taşır. İdari gecikmenin yabancıyı otomatik olarak düzensiz duruma düşürmemesi ve düzenli çalışmayı engellememesi amaçlanmaktadır.
İşveren açısından da önemli bir güvence
Yeni düzenleme yalnızca yabancı çalışanı değil, işvereni de ilgilendiriyor. Geçerli bir başvuru makbuzu bulunan kişinin çalıştırılması, sadece yeni kart henüz basılmadığı için hukuka aykırı hale gelmez. Bununla birlikte işverenin, çalışanın mevcut izin türünü ve devam eden başvurunun gerçekten çalışma hakkı verip vermediğini kontrol etmesi gerekir.
Tek çalışma izni prosedüründe işverenin ayrıca nulla osta sürecine ilişkin iletişimleri yabancı çalışana zamanında bildirme yükümlülüğü de bulunmaktadır. Bu nedenle işveren ile çalışan arasındaki iletişim, özellikle olumsuz bir karar veya ek belge talebi halinde önem kazanır.
Ret kararı gelirse durum değişir
Bekleme süresinde çalışma hakkı sınırsız değildir. Questura’nın başvuruyu reddetmesi ve kararın hukuki etkilerinin başlaması halinde, başvuru makbuzuna dayanarak çalışma imkânı devam etmeyebilir. Böyle bir durumda kararın gerekçesi, tebliğ tarihi ve varsa itiraz veya dava süresi derhal incelenmelidir.
Özellikle uzun süredir İtalya’da yaşayan, düzenli çalışan veya güçlü aile bağları bulunan yabancılar bakımından ret kararının sadece formel gerekçesi değil, kişinin aile hayatı, sosyal entegrasyonu ve mevcut çalışma ilişkisi de hukuki değerlendirmede önem taşıyabilir.
Pratik olarak ne yapılmalı?
Oturum izni başvurusu yapıldıktan sonra ricevuta mutlaka saklanmalı, bir kopyası işverene verilmeli ve Questura’dan gelen tüm çağrılar takip edilmelidir. Adres veya telefon numarası değişmişse ilgili makamların bilgilendirilmesi, kayıp tebligatların önüne geçebilir.
Başvuru uzun süre sonuçlanmıyorsa yalnızca beklemek her zaman en iyi çözüm değildir. Dosyanın durumunun yazılı olarak sorulması, gerektiğinde resmi bir sollecito gönderilmesi ve hukuken mümkün olan durumlarda idarenin hareketsizliğine karşı başvuru yollarının değerlendirilmesi mümkündür.
2026 reformlarının temel sonucu şudur: çalışma ve oturum süreçleri daha belirli sürelerle düzenlenmiş olsa da, yabancının haklarını koruyabilmesi için başvuru tarihini, ricevuta’yı, Questura yazışmalarını ve çalışma belgelerini düzenli biçimde muhafaza etmesi hâlâ belirleyicidir.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista registrato presso il Registro per la Trasparenza dell’UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Nessun commento:
Posta un commento