SIS Kayıtları ve Vize Reddi: İtalyan Mahkemeleri Otomatik Retlere Karşı Çıkıyor

 SIS Kayıtları ve Vize Reddi: İtalyan Mahkemeleri Otomatik Retlere Karşı Çıkıyor

Lazio Bölge İdare Mahkemesi tarafından verilen yeni bir karar, Schengen Bilgi Sistemi’ndeki SIS kayıtları ile Avrupa’daki giriş vizesi retleri arasındaki ilişkiyi önemli ölçüde değiştirebilir.

6 Mayıs 2026 tarihinde yayımlanan kararda mahkeme, Yunanistan tarafından SIS sistemine kaydedilmiş yabancı bir öğrenciye İstanbul’daki İtalya Konsolosluğu tarafından verilen öğrenci vizesi reddini iptal etti.

Uzun yıllar boyunca birçok Avrupa idaresi, SIS kayıtlarını neredeyse otomatik vize veya oturma izni reddi sebebi olarak değerlendirdi. Uygulamada, bir kişi Schengen sisteminde bir üye devlet tarafından kayıt altına alındığında, başka bir devletin konsolosluk makamları çoğu zaman ayrıntılı bireysel inceleme yapmadan başvuruyu reddediyordu.

Son İtalyan kararı bu yaklaşımın değişmeye başladığını göstermektedir.

Mahkeme, İtalyan makamlarının yalnızca SIS kaydının varlığına dayanarak vizeyi reddedemeyeceğini belirtti. Yetkililer, başvuru sahibinin gerçekten kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından güncel bir tehdit oluşturup oluşturmadığını somut şekilde değerlendirmek zorundadır.

Karar büyük ölçüde Schengen Bilgi Sistemi’nin işleyişini düzenleyen 2018 tarihli Avrupa Birliği 1861 sayılı Tüzüğüne dayanmaktadır. Özellikle tüzüğün 27. maddesi, SIS sisteminde kayıtlı kişiler hakkında uzun süreli vize veya oturma izni verilmeden ya da reddedilmeden önce üye devletler arasında danışma mekanizması öngörmektedir.

Mahkemeye göre Avrupa Birliği düzenlemesi otomatik ret zorunluluğu getirmemektedir. Tam tersine, yabancı kişinin durumunun somut ve bireysel olarak değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Karar ayrıca İtalya Anayasa Mahkemesi’nin 2026 tarihli 6 numaralı kararındaki yaklaşımı da benimsemektedir. Söz konusu kararda, SIS kayıtlarının göçmenlik belgelerinin verilmesini otomatik olarak engellemesi anlayışı eleştirilmiştir.

Anayasa Mahkemesi, Avrupa hukukunun giderek daha fazla orantılılık ve bireysel değerlendirme ilkelerine yöneldiğini, katı idari otomatik uygulamaların ise sınırlandırıldığını vurgulamıştır.

Bu gelişme yalnızca öğrenci vizeleri açısından değil, çalışma vizeleri, aile birleşimi prosedürleri, oturma izinleri ve genel olarak Schengen bölgesindeki göç politikaları açısından da önemli sonuçlar doğurabilir.

Karar özellikle önemlidir çünkü güvenlik temelli varsayımlara dayanan yerleşik idari anlayışı sorgulamaktadır. İtalyan içtihadında ortaya çıkmaya başlayan yeni yoruma göre, SIS kaydının varlığı artık tek başına yeterli değildir. Yetkililer kişinin neden gerçek ve güncel bir tehdit oluşturduğunu somut olarak açıklamak zorundadır.

Göç hukuku avukatları ve Avrupalı politika yapıcılar açısından bu dava, Schengen sistemi içerisinde sınır güvenliği ile bireysel haklar arasındaki dengenin yeniden tanımlanmasının başlangıcı olabilir.

Avv. Fabio Loscerbo
ORCID: https://orcid.org/0009-0004-7030-0428