Salerno İdare Mahkemesine göre SIS kaydı tek başına çalışma yoluyla oturum başvurusunu reddetmek için yeterli değildir

8 Kasım 2026 — İtalya'da göç hukuku ve Schengen Bilgi Sistemi üzerine uygulamalı inceleme. Bir yabancının adı Schengen Bilgi Sistemi'nde (SIS) bulunuyorsa, İtalyan makamlarının bu bilgiyi ciddiye alması doğaldır. Ancak kaydın varlığı ile kişinin hukuken oturum hakkından kesin olarak yoksun bırakılması aynı şey değildir. Campania Bölge İdare Mahkemesinin Salerno şubesi, Üçüncü Dairesi, 21 Mayıs 2026 tarihli ve 971 sayılı kararıyla İspanya kaynaklı bir SIS uyarısına dayanılarak reddedilen çalışma bağlantılı oturum başvurusunu inceledi. Karar, idarenin kayıt nedenlerini araştırma yükümlülüğünü ve kişisel durumun değerlendirilmesinin önemini ortaya koymaktadır.

Uyuşmazlık nasıl başladı?

Başvurucu, 19 Mayıs 2020 tarihli ve 34 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 103. maddesinde düzenlenen kayıt dışı çalışma ilişkilerinin ortaya çıkarılması ve belirli koşullarda düzenlenmesi prosedürüne başvurmuştu. Salerno Emniyet Müdürlüğü, İspanya tarafından SIS'e işlenen giriş veya kalışın reddine yönelik bir uyarı bulunduğunu belirterek oturum izni talebini geri çevirdi. İdareye göre söz konusu uyarı, anılan kanunun 103. maddesinin onuncu fıkrasındaki hüküm nedeniyle başvurunun olumlu sonuçlanmasına başlı başına engeldi.

Başvurucu, ret kararını idari yargıya taşıdı. İtirazında hem karar veren makamın yetkisini sorguladı hem de Schengen kaydının içeriği, gerekçesi ve kişi bakımından doğurduğu gerçek sonuçlar incelenmeden otomatik şekilde ret kararı verilmesini eleştirdi. Dava sırasında mahkeme, İspanyol makamlarının yaptığı bildirimin nedenlerini açıklayan belgelerin temini yönünde araştırma yapılmasını istedi.

Mahkeme neyi kabul etti, neyi reddetti?

TAR Salerno başvuruyu kabul etti ve itiraz konusu oturum ret işlemini iptal etti. Ancak başvurucunun bütün iddialarını kabul etmiş değildir. Özellikle yetki konusunda ileri sürülen itirazı reddetti; somut dosyanın yer ve işlem bağlantısı bakımından Questura di Salerno'nun karar verme yetkisini hukuka uygun buldu. Başvurunun başarılı olmasını sağlayan husus, SIS kaydının etkisinin otomatik değerlendirilmesi ve yeterli kişisel inceleme yapılmamasıydı.

Mahkeme, İtalya Anayasa Mahkemesinin 22 Ocak 2026 tarihinde yayımlanan 6 sayılı kararından hareketle, yalnızca başka bir Schengen ülkesinin giriş veya oturum kurallarının ihlal edilmiş olmasının söz konusu 2020 yılı düzenleme prosedürüne katılmayı mutlak şekilde engelleyemeyeceğini belirtti. Kişinin kamu düzeni veya güvenliğine gerçek bir tehdit oluşturup oluşturmadığı ve kayıt nedenlerinin ne olduğu, ilgili hukuk kuralları kapsamında ayrıca incelenmeliydi.

İspanya'dan gelen kaydın nedeni neden belirleyiciydi?

İşlemin gerekçesinde bir SIS uyarısı bulunduğu belirtiliyordu; buna karşılık İspanya'da yalnızca bir giriş veya ikamet kuralının mı ihlal edildiği, yoksa kamu güvenliğine ilişkin daha ağır başka olguların mı kayda dayanak oluşturduğu açıklığa kavuşturulmamıştı. Oysa bu iki durum, İtalyan makamının yapacağı değerlendirmede aynı hukuki ağırlığa sahip olmayabilir.

Mahkeme, Schengen kaydıyla ilgili ayrıntılı bilgi edinilmesi ve gerektiğinde kaydı oluşturan devletle işbirliği yapılması gerektiğine işaret etti. Özellikle Avrupa Birliği'nin 2018/1861 sayılı Tüzüğünün 27. maddesindeki istişare mekanizması önem taşıyordu. Bu mekanizmanın kapsamı, uygulanacağı oturum veya vize türü ve prosedürel şartlar somut olayın durumuna göre belirlenir. SIS sistemindeki tek satırlık bir uyarı, gerekli olduğu hallerde gerçek tehdit değerlendirmesinin yerine geçirilemez.

Kararın sonucu oturum izninin doğrudan verilmesi mi?

Hayır. Mahkeme ret işlemini iptal ederek idareye dosyayı yeniden ele alma yolunu açtı. Karar, başvurucu adına oturum belgesi düzenlenmesini doğrudan emreden bir hüküm değildir; İspanya'nın sisteme girdiği kaydı otomatik olarak silmemiştir. İdare, yeni işleminde hem başvurunun maddi şartlarını hem de SIS uyarısının gerçek dayanağını, gerektiğinde kamu düzeni ve güvenliği yönünden somut değerlendirmeyi dikkate almalıdır.

Bu farkı gözden kaçırmak tehlikelidir: Her SIS kayıtlı kişi için otomatik oturum hakkı oluştuğu söylenemez. Hukuki sonuçlar, kaydın gerekçesine, başvurunun türüne, kişinin durumuna ve ilgili mevzuata bağlıdır. Anayasa Mahkemesinin 6/2026 sayılı kararı, 2020 yılı düzenleme prosedürünün belirli bir otomatik ret kuralını anayasaya aykırı bulmuştur. Bu, bütün Schengen uyarılarını geçersiz kılan genel bir karar değildir.

SIS kaydı vize, giriş ve oturum işlemlerini nasıl etkileyebilir?

SIS, Schengen ülkelerinin yetkili makamlarının farklı amaçlarla oluşturdukları uyarıları paylaşmasını sağlar. Girişin veya kalışın reddi, geri dönüş kararı ve diğer kayıt kategorileri aynı hukuki sonuçlara sahip değildir. Bir yabancı, vize başvurusunda, sınır kontrolünde, oturum izninin verilmesinde veya yenilenmesinde SIS kaydının etkisiyle karşılaşabilir. Ancak her aşamanın uygulanacak mevzuatı, yetkili makamı ve yargısal başvuru yolu farklı olabilir.

Başvuru sahibi öncelikle hangi devlete ait bir uyarı bulunduğunu, kaydın kategorisini, mümkün olduğunda hukuki dayanağını, güncelliğini ve kendi kimlik bilgileriyle eşleşmesini açıklığa kavuşturmalıdır. Kişinin İspanya'ya gittiğini veya orada belirli bir ihlal yaptığını varsaymak da, böyle bir kayıt varsa mutlaka hatalı olduğunu iddia etmek de doğru değildir. İnceleme belge ve doğrulanabilir bilgilere dayanmalıdır.

Yanlış veya hukuka aykırı SIS kaydı nasıl düzelttirilir?

Avrupa ve ilgili ulusal kurallar, şartlarına göre kişisel verilere erişim, hatalı verilerin düzeltilmesini isteme ve hukuka aykırı işlenen verilerin silinmesini talep etme hakları tanır. Bu hakların kullanılması sırasında kaydın hangi üye devlet tarafından oluşturulduğu, başvurunun hangi makama yapılacağı ve olası hukuki sınırlamalar dikkate alınmalıdır. İtalyan Questura'nın başka bir devlet tarafından oluşturulmuş kaydı tek başına değiştirebileceği varsayılmamalıdır.

Örneğin uyarı İspanya kaynaklıysa, verilerin doğruluğunun incelenmesi için uygun SIS başvuru ve işbirliği kanalları kullanılabilir. Kimlik karışıklığını, eski veya sona ermiş bir kararın etkisini ya da kayıtla ilgili başka bir hatayı ortaya koyan resmi belgeler, İtalyan makamına da sunulabilir. Bununla birlikte bir erişim veya düzeltme talebi, oturum veya vize ret kararını kendiliğinden geçersiz kılmaz.

Olumsuz karar alan kişi pratikte nasıl hareket etmeli?

Öncelikle ret kararının tamamı, tebliğ tarihi, başvurunun türü, mevcut oturum veya vize evrakı, çalışma belgeleri ve idari dosya kayıtları saklanmalıdır. Ardından kararın yalnızca bir SIS uyarısına mı dayandığı, yoksa ayrıca açıklanmış başka engeller bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Aile, iş ve ikamet hayatına ilişkin koşullar da ancak ilgili hukuk düzenlemesi gerektiriyorsa ve belgelerle desteklenebiliyorsa değerlendirmeye dahil edilmelidir.

İdari makamlara yazılı açıklama ve belge sunulması önemli olsa da yargısal başvuru süreleri ayrıca kontrol edilmelidir. SIS verilerine erişim talebi yapılması veya idareden yeniden inceleme istenmesi, her durumda mahkemeye başvuru süresini durdurmaz. Olumsuz işlemin türüne göre yetkili mahkeme ve dava usulü de değişebilir.

Sonuç: kayıt önemlidir, ancak hukukî değerlendirme kaydın ötesine geçmelidir

TAR Campania, Salerno, Üçüncü Dairesinin 971/2026 sayılı kararı, idarenin Schengen kaydını görmezden gelmesini değil, onun gerçek anlamını araştırmasını gerektirir. Kaydın yalnızca düzensiz giriş veya kalıştan mı kaynaklandığı, yoksa kişi hakkında başka güvenlik gerekçeleri bulunup bulunmadığı açıkça ortaya konmadan otomatik ret yaklaşımı hukuken sorunludur. Yabancı kişi de kendi dosyasını doğrulanabilir belgelerle desteklemeli ve kanuni koşulları yerine getirmelidir. Bu dengeli yaklaşım, etkili hukuki koruma ile göç işlemlerinin güvenilirliğini birlikte korur.

İncelenen karar ve doğrulama kaynakları: TAR Campania, Salerno şubesi, Üçüncü Daire, 21 Mayıs 2026, karar no. 971/2026, dava no. 1814/2025. Kararın kayıt ve değerlendirmesi; yargı kararının metni. Anayasal çerçeve: İtalya Anayasa Mahkemesi, karar no. 6/2026.

---

Avv. Fabio Loscerbo
İtalya Yargıtayı (Corte di Cassazione) önünde temsil yetkisine sahip avukat
İtalya Temsilciler Meclisinin göç alanındaki menfaat temsilcileri siciline kayıtlı
Avrupa Birliği Şeffaflık Sicilinde göç ve iltica alanında 280782895721-36 numarasıyla kayıtlı menfaat temsilcisi
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Bu makale yapay zekâ araçlarının yardımıyla, yazarın yönetimi, incelemesi ve editoryal sorumluluğu altında hazırlanmıştır.