İtalya’da çalışmak isteyen yabancılar için 2026 yılında giderek önem kazanan bir yol, klasik Decreto Flussi kotalarından bağımsız olarak işçi girişine imkân veren eğitim temelli sistemdir. Bu kanal, İtalya Çalışma Bakanlığı tarafından onaylanmış mesleki, yurttaşlık ve dil eğitimi programlarını yurt dışında başarıyla tamamlayan kişiler için öngörülmüştür. Ağustos 2026’dan itibaren bu kişilerin SIISL adlı işgücü platformuna kaydedilmesine ilişkin yeni uygulama da yürürlüğe girmiştir.
Bu sistem kimler için geçerlidir?
Hukuki temel, İtalya Göç Kanunu’nun 23. maddesidir. Düzenleme, Avrupa Birliği dışındaki ülkelerde yaşayan ve İtalya Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından onaylanmış bir mesleki eğitim ile yurttaşlık-dil programını tamamlayan yabancılara yöneliktir.
Türkiye de bu sistem bakımından üçüncü ülke sayıldığından, Türkiye’de yaşayan Türk vatandaşları da ilke olarak bu kanaldan yararlanabilir. Ancak burada önemli bir ayrım vardır: herhangi bir özel kursa, meslek okuluna veya dil kursuna katılmış olmak yeterli değildir. Eğitim programının özellikle 23. madde kapsamında hazırlanmış ve Bakanlık tarafından onaylanmış olması gerekir.
Decreto Flussi kotasına tabi değil
Bu kanalın en önemli avantajı, girişlerin yıllık Decreto Flussi kotalarının dışında gerçekleşmesidir. Dolayısıyla işverenin klasik click day gününü beklemesi veya başvurunun mevcut kontenjana girip girmeyeceği konusunda yarışması gerekmez.
Eğitimi başarıyla tamamlayan kişi için İtalya’daki bir işveren isim belirtilerek çalışma nulla osta’sı talep edebilir. Başvuru İçişleri Bakanlığı’nın çevrim içi sistemi üzerinden, yurt dışında eğitim alan işçiler için kullanılan özel LFE prosedürüyle yapılır.
2026’da SIISL kaydı neden önemli?
22 Haziran 2026 tarihli Bakanlıklararası Karar ile, bu programları tamamlayan yabancıların SIISL sistemine kaydedilmesinin usulleri belirlendi. Düzenleme Ağustos 2026’da uygulamaya girdi ve 18 Eylül 2026’da Bakanlık konuya ilişkin güncel açıklamalarını yayımladı.
SIISL, iş arayanlarla işverenleri buluşturmak amacıyla kullanılan ulusal bir platformdur. Yurt dışında eğitim alan yabancının kaydı doğrudan kendisi tarafından başlatılmaz. Kaydı, onaylanmış eğitim programını düzenleyen veya öneren yetkili kuruluş yürütür.
Kayıt tamamlandıktan sonra sistem, kişinin aldığı eğitime ilişkin bilgileri içeren bir özgeçmiş oluşturur. Bu profil, tamamlanan eğitimle uyumlu sektörlerde faaliyet gösteren işverenlerin erişimine açılabilir. Böylece eğitim ile gerçek bir iş teklifi arasında doğrudan bağlantı kurulması amaçlanmaktadır.
Dil ve mesleki eğitim şartları
Onaylanmış programlarda yalnızca teknik meslek eğitimi bulunmaz. Programın aynı zamanda İtalyanca dil eğitimi, temel yurttaşlık bilgileri, işçi hakları, iş sağlığı ve güvenliği ile İtalya’daki çalışma hayatına ilişkin unsurlar içermesi gerekir.
Resmî kurallara göre dil bölümünde en az A1 seviyesine ulaşılması öngörülmektedir. Mesleki eğitim ise hedeflenen meslek ve sektöre göre düzenlenir ve program sonunda kazanılan becerilerin belgelenmesi gerekir.
İşveren başvuruyu nasıl yapar?
İtalya’daki işveren, eğitimi tamamlayan belirli bir kişiyi işe almak istediğinde İçişleri Bakanlığı’nın Portale Servizi sistemi üzerinden LFE başvurusu yapar. Bu başvuru kota dışıdır.
Ayrıca klasik bazı çalışma girişlerinde aranan, İtalya’da aynı işi yapabilecek uygun bir işçinin bulunup bulunmadığının önceden Centro per l’Impiego üzerinden araştırılması şartı bu prosedürde uygulanmaz.
Nulla osta ve vize süreleri
Mevcut resmî prosedüre göre, başvurudan itibaren 60 gün içinde engelleyici bir neden ortaya çıkmazsa çalışma nulla osta’sı otomatik olarak düzenlenebilir ve İtalya’nın ilgili diplomatik temsilciliğine elektronik olarak iletilir.
Daha sonra yabancı, çalışma vizesi için başvurur. Diplomatik temsilcilik bakımından öngörülen süre 30 gündür. Ancak burada özellikle dikkat edilmesi gereken bir kural vardır: vize başvurusu, eğitim programının tamamlanmasından itibaren altı ay içinde yapılmalıdır.
SIISL kaydı tek başına vize hakkı vermez
Yeni sistemin yanlış anlaşılmaması gerekir. SIISL’ye kayıt olmak tek başına İtalya’ya giriş, çalışma izni veya vize hakkı doğurmaz. Kayıt, işveren ile işçiyi buluşturan ve işçinin onaylanmış eğitim geçmişini görünür hâle getiren bir araçtır.
İtalya’ya yasal giriş için yine gerçek bir işverenin somut iş teklifi, nulla osta prosedürü ve ardından çalışma vizesinin alınması gerekir. Bu nedenle ücret karşılığında “garantili İtalya işi” veya “garantili kota dışı vize” vaat eden kişi ve aracılara karşı özellikle dikkatli olunmalıdır.
Türk vatandaşları açısından neden önemli?
Türk vatandaşları bakımından bu yol özellikle mesleki profili belirli olan kişiler için önemlidir. İnşaat, üretim, teknik işler, lojistik, bakım hizmetleri, turizm veya İtalya’da işgücü ihtiyacının bulunduğu başka sektörlere yönelik onaylı programlar oluşturulması hâlinde, kursu başarıyla tamamlayanların klasik kota sisteminin dışında işe alınabilmesi mümkündür.
Bu sistem aynı zamanda İtalya’ya gelmeden önce dil ve mesleki hazırlık yapılmasını esas aldığı için, işveren açısından da daha öngörülebilir bir işe alım mekanizması yaratmaktadır. 2026’da SIISL’nin devreye alınması, bu kanalın yalnızca teorik bir istisna olmaktan çıkarılıp daha düzenli bir işgücü eşleştirme sistemine dönüştürülmesi yönünde önemli bir adımdır.
Başvuru öncesinde ne kontrol edilmeli?
Bir kişi bu yoldan İtalya’ya gelmeyi planlıyorsa öncelikle katıldığı programın gerçekten Göç Kanunu’nun 23. maddesi kapsamında Bakanlık tarafından onaylanmış olup olmadığını kontrol etmelidir. Programı düzenleyen kuruluşun PIF ve SIISL işlemlerini yürütme yetkisi bulunmalı, eğitim sonunda kişinin başarılı şekilde tamamladığı resmî olarak kayda geçirilmelidir.
Ayrıca pasaport bilgilerinin eğitim ve platform kayıtlarıyla tamamen uyumlu olması önemlidir. İsim, soyisim, doğum tarihi veya pasaport numarasındaki hatalar daha sonraki güvenlik kontrolleri ile nulla osta ve vize işlemlerinde gecikmeye neden olabilir.
Sonuç olarak, 2026’da yurt dışında eğitim alan yabancı işçiler için oluşturulan SIISL sistemi, Türk vatandaşları açısından da klasik Decreto Flussi dışında yeni ve somut bir çalışma yolu sunabilir. Ancak bu yol, sıradan bir meslek kursuna kayıt olmakla değil; Bakanlıkça onaylanmış bir program, başarılı eğitim, gerçek bir işveren ve usulüne uygun nulla osta-vize süreciyle işler.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Camera dei deputati – Registro dei rappresentanti di interessi, materia: Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – materia: Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento