İtalya’ya click day beklemeden çalışma: yurt dışında eğitim alanlar için 2026’da SIISL ve kota dışı giriş

İtalya’ya click day beklemeden çalışma: yurt dışında eğitim alanlar için 2026’da SIISL ve kota dışı giriş

İtalya’da çalışmak isteyen yabancılar için en önemli sorunlardan biri Decreto Flussi kapsamındaki kontenjanlar ve “click day” sistemidir. Ancak İtalyan Göç Kanunu’nun 23. maddesi, yurt dışında İtalya tarafından onaylanmış mesleki ve yurttaşlık-dil eğitim programlarını başarıyla tamamlayan kişiler için farklı bir yol öngörmektedir. Bu kişiler, gerekli şartlar sağlandığında, yıllık göç kotalarını ve click day tarihlerini beklemeden çalışma amacıyla İtalya’ya giriş yapabilir. 2026 yılında bu sistem SIISL platformuna kayıt ve yeni dijital işlemlerle daha da yapılandırılmıştır.

Bu yol kimler için geçerlidir?

Bu prosedür, İtalya dışında ikamet eden ve İtalyan makamlarınca onaylanmış bir mesleki eğitim ile yurttaşlık-dil eğitimi programını tamamlayan üçüncü ülke vatandaşlarına yöneliktir. Programların yalnızca belirli ülkelerde düzenlenmesi zorunlu değildir: Avrupa Birliği üyesi olmayan üçüncü ülkelerde, Avrupa Birliği’ne aday ülkeler de dahil olmak üzere, gerçekleştirilebilir. Bu nedenle Türkiye’de ikamet eden Türk vatandaşları da, onaylanmış bir programa dahil olmaları halinde, bu kanaldan yararlanabilir.

Önemli nokta şudur: Herhangi bir özel kursa katılmak bu hakkı doğurmaz. Eğitim programının İtalya Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından, Göç Kanunu’nun 23. maddesi çerçevesinde onaylanmış olması gerekir. Programı teklif eden ve yöneten kuruluşlar, mevzuatta belirtilen kamu kurumları, işveren örgütleri, üniversiteler, araştırma kuruluşları, akredite eğitim ve istihdam kurumları veya uygun sivil toplum kuruluşları arasından olmalıdır.

2026’da yeni SIISL sistemi ne getiriyor?

2026 yılında yürürlüğe giren yeni düzenleme, bu programları başarıyla tamamlayan yabancıların Sistema Informativo per l’Inclusione Sociale e Lavorativa (SIISL) sistemine kaydedilmesini öngörmektedir. Kayıt işlemi, kursu tamamlayan kişinin tek başına yaptığı bağımsız bir başvuru değildir. Programı yürüten kuruluş, eğitimi başarıyla bitiren kişilerin bilgilerini ilgili platformlar üzerinden SIISL sistemine aktarır ve profilin tamamlanmasını sağlar.

Profil etkinleştirildiğinde sistem, kişinin tamamladığı eğitime ilişkin bilgileri içeren önceden doldurulmuş bir özgeçmiş oluşturur. Bu profil, eğitimin niteliğiyle uyumlu sektörlerde faaliyet gösteren işverenler tarafından görülebilir. Amaç, eğitim alan yabancıyı doğrudan İtalya’daki işgücü talebiyle buluşturmaktır. Bu nedenle sistem yalnızca göç hukuku açısından değil, işe yerleştirme bakımından da önem taşımaktadır.

İşveren ne yapmalıdır?

Bir İtalyan işveren, onaylı programı tamamlayan yabancıyı işe almak istediğinde Sportello Unico per l’Immigrazione nezdinde kişiye özel çalışma nulla osta başvurusu yapar. Başvuru, İçişleri Bakanlığı’nın Portale Servizi sistemi üzerinden LFE modeli kullanılarak gerçekleştirilir.

Bu başvurunun en önemli avantajı, Decreto Flussi kotalarının dışında olmasıdır. Başka bir ifadeyle işverenin belirli bir click day gününü beklemesi veya yıllık kontenjanın dolmamış olmasını kontrol etmesi gerekmez. Başvuru yıl içinde yapılabilir. Ayrıca mevzuatta yapılan son değişikliklerle, bu kategorideki çalışanlar için çalışma nulla osta’sının verilmesine ilişkin azami süre 30 güne indirilmiştir.

Vize için süre 12 aya kadar uzatıldı

Önceki sistemde, eğitimin tamamlanmasından sonra giriş vizesi başvurusunun altı ay içinde yapılması gerekiyordu. 2025 sonunda yapılan yasal değişiklikle bu süre, deneysel olarak 31 Aralık 2027’ye kadar, 12 aya çıkarılmıştır. Dolayısıyla 2026 yılında programı başarıyla tamamlayan bir kişi bakımından, vize işlemlerinin hazırlanması için daha geniş bir zaman aralığı bulunmaktadır.

Bununla birlikte bu süre, otomatik olarak vize verileceği anlamına gelmez. İşverenin somut işe alım iradesi, nulla osta prosedürü, konsolosluk incelemesi ve diğer giriş şartları yine yerine getirilmelidir. Bu kanalın avantajı, esas olarak kotadan bağımsız olması ve kişinin önceden tanımlanmış, kamu makamlarınca onaylanmış bir eğitim sürecinden geçmiş bulunmasıdır.

Eğitimin içeriği neden önemlidir?

Programlar yalnızca teknik meslek eğitimi vermeyi amaçlamaz. Mesleki bölüm, kişinin belirli bir iş veya mesleği yapabilmesi için gerekli becerileri, iş sağlığı ve güvenliği bilgilerini de içerebilir. Yurttaşlık ve dil eğitimi ise İtalya’daki sosyal ve çalışma hayatına uyumu kolaylaştırmayı amaçlar. Program sonunda dil eğitimi bakımından en az A1 düzeyinin belgelendirilmesi öngörülmektedir.

Bu sistemin mantığı, İtalya’ya geldikten sonra iş arayan bir kişiden farklıdır: burada mesleki hazırlık, temel dil bilgisi ve işverenle eşleşme mümkün olduğunca girişten önce gerçekleştirilir. Dolayısıyla prosedür, düzenli işgücü göçünü doğrudan mesleki ihtiyaçlarla ilişkilendirmeyi hedeflemektedir.

Ücret talep eden “garantili giriş” tekliflerine dikkat

Bu alanda özellikle dikkat edilmesi gereken bir husus vardır. Resmî kurallara göre programı yürüten kuruluşların, eğitim faaliyetlerinin yararlanıcılarından doğrudan veya dolaylı şekilde ücret talep etmesi yasaktır. Bu nedenle “para karşılığında kesin İtalya vizesi”, “garantili iş ve oturum” veya “kontenjansız giriş paketi” gibi teklifler ciddi biçimde sorgulanmalıdır.

Gerçek bir 23. madde programında programın onaylı olması, katılımcının resmî listelerde yer alması, eğitimi başarıyla tamamlaması ve sonrasında İtalya’daki bir işveren tarafından nominatif çalışma nulla osta başvurusu yapılması gerekir. Sadece özel bir kurs sertifikası veya aracı bir şirketle yapılan sözleşme bu prosedür için yeterli değildir.

Türkiye’den başvurmayı düşünenler için pratik sonuç

Türkiye’de yaşayan ve İtalya’da çalışmak isteyen bir kişi açısından bu kanal, klasik Decreto Flussi prosedürüne önemli bir alternatif oluşturabilir. Ancak ilk adım doğrudan konsolosluğa vize başvurusu yapmak değildir. Öncelikle gerçekten onaylı bir eğitim programına dahil olunması, programın tamamlanması, kişinin SIISL sistemine kaydedilmesi ve İtalya’daki bir işverenin LFE prosedürüyle çalışma nulla osta talep etmesi gerekir.

Bu nedenle başvuru hazırlığında programın resmî niteliği, katılımcının sistemde kayıtlı olup olmadığı, işverenin hangi prosedürü kullanacağı ve vize için öngörülen süre birlikte kontrol edilmelidir. 2026’daki yeni SIISL düzenlemesi bu kanalı daha görünür ve daha yapılandırılmış hale getirmiştir; fakat prosedür yine de birbirine bağlı birkaç idari aşamadan oluşmaktadır ve her dosyanın somut şartlarına göre değerlendirilmesi gerekir.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.