İtalya’da yaşayan bir İtalyan veya Avrupa Birliği vatandaşının Türk vatandaşı olan eşi, çocuğu ya da bakmakla yükümlü olduğu ebeveyni, aile birleşimi amacıyla İtalya’ya yerleşmek istediğinde normal turist vizesiyle hareket etmemelidir. Mevcut sistemde, kalıcı aile birleşimi amacı taşıyan başvurular için ulusal D tipi “aile nedenleri” vizesi öngörülmektedir. Bu ayrım özellikle Türkiye’den yapılacak başvurularda önemlidir; çünkü kısa süreli ziyaret ile İtalya’da aile hayatını sürekli olarak kurma amacı hukuken farklı prosedürlere tabidir.
Kimler bu aile vizesinden yararlanabilir?
İtalya’da uygulanan temel düzenleme 6 Şubat 2007 tarihli ve 30 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’dir. Bu düzenlemenin 2. maddesinde, İtalyan veya Avrupa Birliği vatandaşının belirli aile bireyleri açıkça sayılmıştır.
Bunlar öncelikle eş; İtalyan hukukunca evliliğe eşdeğer kabul edilen kayıtlı birliktelikteki partner; 21 yaşından küçük doğrudan çocuklar ile yaşı ne olursa olsun ekonomik olarak bağımlı çocuklar; ayrıca ekonomik olarak bağımlı anne ve babadır. Aynı kurallar, gerekli koşullarda eşin veya kayıtlı partnerin çocukları ve üst soyu bakımından da uygulanabilir.
Bu nedenle her akrabalık ilişkisi otomatik olarak bu özel rejime girmez. Örneğin yetişkin bir çocuk 21 yaşını geçmişse, çoğu durumda ekonomik bağımlılığın somut biçimde gösterilmesi gerekir. Benzer şekilde anne veya babanın da yalnızca akrabalık bağını değil, gerçek ve süreklilik taşıyan ekonomik bağımlılığı ortaya koyması gerekebilir.
Uzun süreli yerleşme için turist vizesi yeterli değildir
1 Haziran 2024’ten itibaren İtalya’da yerleşik bir İtalyan veya AB vatandaşının aile bireyi, İtalya’ya aile birleşimi amacıyla geliyorsa ulusal D tipi “motivi familiari” vizesine başvurmalıdır. Bu düzenleme 2026 yılında da yürürlüktedir ve İstanbul’daki İtalya Başkonsolosluğunun güncel vize kategorileri arasında da “Motivi familiari – congiunti cittadini UE” başlığıyla yer almaktadır.
Buradaki temel ölçüt seyahatin gerçek amacıdır. Kişi yalnızca birkaç haftalık veya kısa süreli bir aile ziyareti yapacaksa, Schengen C tipi kısa süreli vize rejimi uygulanmaya devam eder. Ancak amaç İtalya’ya taşınmak, eşle veya aile bireyiyle sürekli birlikte yaşamak ve İtalya’da ikamet kurmak ise doğru kategori ulusal D tipi aile vizesidir.
Sportello Unico’dan “nulla osta” alınması gerekir mi?
Hayır. Bu prosedürü, üçüncü ülke vatandaşı olan bir yabancının kendi yabancı eşini veya ailesini İtalya’ya getirmesi için kullanılan klasik ricongiungimento familiare prosedürüyle karıştırmamak gerekir.
İtalyan veya AB vatandaşının, 30/2007 sayılı düzenlemenin 2. maddesinde yer alan aile bireyleri bakımından Sportello Unico per l’Immigrazione tarafından verilen klasik aile birleşimi nulla osta’sı aranmaz. Vize başvurusu doğrudan yetkili İtalyan konsolosluk makamı önünde yürütülür.
Bu fark pratik açıdan önemlidir. Normal yabancı-yabancı aile birleşiminde gelir, konut uygunluğu ve Prefettura nezdindeki nulla osta süreci merkezi öneme sahipken, İtalyan veya AB vatandaşının aile bireyi için hukuki dayanak ve prosedür farklıdır.
Başvuruda hangi belgeler önemlidir?
Başvuruda geçerli seyahat belgesi, vize başvuru formu, fotoğraf ve aile bağını kanıtlayan medeni hâl belgeleri temel unsurlardır. İtalyan veya AB vatandaşı olan aile bireyinin de İtalya’daki ikametini, vatandaşlığını ve başvuru sahibiyle olan aile bağını gösteren bir beyanı ve kimlik belgesini sunması gerekir.
Ekonomik bağımlılığın kanunen gerekli olduğu durumlarda, yalnızca soy bağının ispatlanması yeterli olmayabilir. Düzenli para transferleri, ekonomik destek, başvuru sahibinin kendi gelir durumu ve bu desteğin temel ihtiyaçların karşılanması bakımından gerçek önem taşıdığını gösteren belgeler belirleyici olabilir.
Türkiye’de düzenlenen nüfus ve medeni hâl belgelerinin İtalya’da kullanılabilmesi için, belgenin türüne göre apostil, tercüme ve konsolosluk tarafından talep edilen diğer şekil şartlarının dikkatle kontrol edilmesi gerekir. Başvuru öncesinde İstanbul Başkonsolosluğu veya yetkili İtalyan temsilciliğinin güncel belge listesinin esas alınması özellikle önemlidir.
Vize alındıktan sonra İtalya’da ne yapılır?
Ulusal aile vizesi İtalya’ya giriş hakkı sağlar; ancak uzun süreli hukuki statünün tamamlanması için İtalya’daki oturum işlemlerinin de yapılması gerekir.
İtalyan vatandaşının “statik” aile bireyi ile AB serbest dolaşım hakkını kullanmış bir İtalyan ya da başka bir AB vatandaşının aile bireyi aynı belgeye tabi olmayabilir. Uygulamada, İtalyan vatandaşının serbest dolaşım hakkını kullanmadığı durumlarda beş yıllık elektronik aile oturum izni; AB serbest dolaşım rejiminin uygulandığı durumlarda ise AB vatandaşı aile bireyi için beş yıllık elektronik ikamet kartı söz konusu olabilir.
Başvurunun hangi kanaldan yapılacağı da yerel Questura uygulamasına göre kontrol edilmelidir. Nitekim 2026 yılında bazı Questure, İtalyan vatandaşlarının ve AB vatandaşlarının aile bireylerine ilişkin ilk başvuru ve yenileme işlemlerinde posta kiti kullanımına yönelik yeni operasyonel düzenlemeler yayımlamıştır. Bu nedenle vize alınmış olması, İtalya’ya geldikten sonraki idari işlemlerin otomatik olarak tamamlandığı anlamına gelmez.
Kısa ziyaret ile aile birleşimini baştan ayırmak gerekir
Türk vatandaşları açısından en sık yapılan hatalardan biri, İtalya’da yaşayan İtalyan eşin veya AB vatandaşı aile bireyinin yanına yerleşme planı olduğu hâlde başvuruyu sıradan turistik ziyaret gibi kurgulamaktır. Oysa kısa ziyaret ile kalıcı aile birleşimi farklı hukuki amaçlara ve farklı vize kategorilerine dayanır.
Başvurunun en başında gerçek amacın doğru belirlenmesi, hem vize aşamasında hem de İtalya’ya girişten sonraki oturum işlemlerinde gereksiz gecikme ve uyuşmazlıkların önlenmesi bakımından belirleyicidir. Özellikle evlilik, çocuk bağı veya ekonomik bağımlılık gibi unsurların yalnızca mevcut olması değil, gerektiğinde doğru ve tutarlı belgelerle ispatlanabilmesi gerekir.
Avv. Fabio Loscerbo – Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento