İtalya’da uluslararası koruma başvurusu yapanlar için 2026 yılı önemli bir geçiş dönemidir. 12 Haziran 2026’dan itibaren yürürlüğe giren yeni kurallar, başvurunun kaydedilmesi ile resmîleştirilmesi arasındaki ilişkiyi değiştirdi. Özellikle 31 Ekim 2026’ya kadar Questura veya sınır polisi tarafından yapılan kayıt, yalnızca idari bir ön işlem değil, başvurunun hukuken resmîleştirilmesi bakımından da doğrudan sonuç doğuruyor.
Bu değişiklik, İtalya’da bulunan ve uluslararası koruma talep etmek isteyen Türk vatandaşları ile diğer Türkçe konuşan kişiler açısından son derece pratiktir. Başvurunun hangi tarihte yapıldığının ispatı, kişinin başvuru sahibi statüsünün belirlenmesi, belge düzenlenmesi ve daha sonraki işlemlerin başlangıç tarihinin tespiti bakımından kayıt günü merkezi bir önem taşımaktadır.
12 Haziran 2026’dan sonra ne değişti?
12 Haziran 2026 tarihli 100 sayılı Kanun Hükmünde Kararname, Avrupa Birliği’nin yeni Göç ve İltica Paktı’nın uygulanması amacıyla İtalya’daki uluslararası koruma prosedürünü yeniden düzenledi. Bu düzenleme daha sonra 7 Ağustos 2026 tarihli 145 sayılı Kanun ile yasalaştırıldı.
Yeni sistem, başvurunun yapılmasını üç ayrı aşama üzerinden ele alıyor: kişinin uluslararası koruma talep etme iradesini açıklaması, başvurunun kaydedilmesi ve başvurunun resmîleştirilmesi. Ancak kanun koyucu, yeni sistemin ilk uygulama döneminde idari yapının hazırlanabilmesi için özel bir geçiş kuralı öngördü.
Bu nedenle 31 Ekim 2026’ya kadar, uluslararası koruma talep etme iradesinin alınması, başvurunun kaydedilmesi ve resmîleştirilmesi bakımından Questure ile sınır polisi büroları yetkili olmaya devam ediyor.
Geçiş döneminde kayıt tarihi neden çok önemli?
En önemli yeniliklerden biri şudur: 12 Haziran 2026’dan itibaren ve geçiş rejimi süresince, Questura veya yetkili sınır polisi tarafından yapılan kayıt anında başvuru, başvuru sahibi tarafından şahsen resmîleştirilmiş sayılıyor.
Bu nedenle kişi yalnızca sözlü olarak koruma talebinde bulunduğunu söylemekle yetinmemeli; talebinin gerçekten sisteme kaydedildiğini ve kayıt tarihini gösteren belgenin kendisine verildiğini kontrol etmelidir. Uygulamada bu tarih, daha sonraki birçok hukuki işlemin başlangıç noktasını oluşturabilir.
Kanun, kayıt işlemi tamamlandığında Questura’nın başvuru sahibine kişiye özel bir belge vermesini öngörüyor. Bu belgede kişinin kimlik kodu, fotoğrafı, beyan edilen kişisel bilgileri ve başvurunun kayıt tarihi yer alır. Belge, başvurunun sisteme kaydedildiğini kanıtlar ve daha sonraki aşamada düzenlenecek belgeye kadar kişinin tanınmasına hizmet eder.
Belgeyi saklamak neden gerekir?
Uluslararası koruma prosedüründe tarihlerin ispatı son derece önemlidir. Kayıt belgesinin kaybedilmesi veya kişinin elinde kayıt tarihini gösteren hiçbir evrak bulunmaması, özellikle daha sonraki bir idari uyuşmazlıkta gereksiz sorun yaratabilir.
Bu nedenle başvuru sahibi, Questura tarafından verilen belgenin aslını dikkatle saklamalı, ayrıca okunaklı bir dijital kopyasını oluşturmalıdır. Belgede ad, soyad, doğum tarihi veya diğer kimlik bilgilerinde hata bulunuyorsa, bu hatanın mümkün olduğunca erken bildirilmesi gerekir. Yanlış kişisel veriler daha sonra oturum belgesi, sağlık kaydı, vergi numarası veya başka idari işlemlerde sorunlara yol açabilir.
Adres ve iletişim bilgileri de ihmal edilmemelidir
Başvurunun kaydedilmesinden sonra kişinin iletişim bilgilerinin güncel tutulması da büyük önem taşır. Komisyon tarafından gönderilecek görüşme çağrısı veya karar gibi işlemler, bildirilen adrese veya usulüne uygun seçilmiş tebligat adresine yöneltilebilir.
Başvuru sahibi taşınırsa, adres değişikliğini yalnızca belediyede bildirmiş olmasının her zaman yeterli olacağını düşünmemelidir. Uluslararası koruma dosyasını takip eden Questura ve gerektiğinde yetkili Bölgesel Komisyon nezdinde de iletişim bilgilerinin güncel olduğundan emin olunmalıdır. Bir avukat aracılığıyla takip edilen dosyalarda ayrıca avukatın bürosunda tebligat adresi seçilmesi, işlemlerin daha düzenli takip edilmesini sağlayabilir.
31 Ekim 2026’dan sonra sistem nasıl değişecek?
Mevcut mevzuata göre geçiş dönemi 31 Ekim 2026’da sona eriyor. Yeni sistem tam olarak uygulanmaya başladığında, Questure ve sınır polisi başvurunun kaydı bakımından önemli bir rol oynamaya devam edecek; ancak başvurunun resmîleştirilmesi, genel olarak Bölgesel Komisyonlar adına hareket eden yetkilendirilmiş dış birimler veya kabul merkezlerinin yöneticileri aracılığıyla gerçekleştirilebilecek. Gözaltında veya idari gözetim altında bulunan kişiler bakımından ise Questura’nın rolü devam edecek.
Bu nedenle özellikle Ekim 2026 sonuna doğru başvuru yapacak kişilerin, işlemi hangi makamın tamamlayacağını ve kendilerine verilen belgenin hangi aşamayı kanıtladığını dikkatle kontrol etmeleri gerekir. İdari uygulamada geçiş dönemleri, mevzuatın değiştiği tarihler kadar önemlidir; çünkü eski ve yeni prosedürlerin aynı anda farklı dosyalara uygulanması mümkündür.
12 Haziran 2026’dan önce yapılan başvurular
Kanun ayrıca açık bir geçiş hükmü öngörüyor. 12 Haziran 2026’dan önce yapılmış uluslararası koruma başvuruları nedeniyle başlamış idari veya yargısal işlemler, kural olarak önceki mevzuata göre sonuçlandırılmaya devam eder. Bu nedenle iki başvuru sahibi benzer durumda görünse bile, yalnızca başvuruların farklı tarihlerde yapılmış olması nedeniyle farklı usul kurallarıyla karşılaşabilir.
Pratik sonuç
Bugün İtalya’da uluslararası koruma başvurusu yapacak bir kişi açısından en önemli nokta, koruma talebini yalnızca sözlü olarak ifade etmek değil, başvurunun gerçekten kaydedildiğinden emin olmaktır. 12 Haziran-31 Ekim 2026 arasındaki geçiş döneminde kayıt, başvurunun resmîleştirilmesi bakımından doğrudan hukuki sonuç doğurur.
Bu nedenle kayıt tarihini gösteren belge alınmalı ve saklanmalı, kişisel bilgiler kontrol edilmeli, adres değişiklikleri zamanında bildirilmelidir. Prosedürde gecikme, çağrıların ulaşmaması veya dosyanın hangi aşamada bulunduğunun belirsiz olması halinde, özellikle tebligat ve süre kaybı riski doğmadan önce hukuki yardım alınması önem taşır.
Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
İtalya Temsilciler Meclisi (Camera dei deputati) nezdinde Göç alanında Menfaat Temsilcileri Siciline kayıtlıdır.
Avrupa Birliği Şeffaflık Sicili (Registro per la Trasparenza UE) n. 280782895721-36 – Göç ve İltica alanı.
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento