İtalya’da oturum izninin verilmesini, yenilenmesini veya başka bir izin türüne dönüştürülmesini bekleyen yabancılar için en önemli pratik sorunlardan biri, fiziki kart henüz çıkmamışken çalışmaya devam edilip edilemeyeceğidir. 2026’da yürürlükte olan kurallar, usulüne uygun başvuru yapıldığını gösteren makbuzun yalnızca idari bir belge olmadığını; belirli şartlarda düzenli ikametin ve çalışma hakkının devamını ispatlayan temel belge olduğunu açıkça ortaya koymaktadır.
Başvuru makbuzu neden önemlidir?
İtalya Göç Kanunu’nun 5. maddesinin 9-bis fıkrası, 2025 yılında yapılan değişikliklerden sonra, oturum izninin ilk verilmesi, yenilenmesi veya dönüştürülmesi süresince yabancının hukuki konumunun korunmasını daha açık hale getirmiştir. Kuralın amacı, idarenin işlem süresi nedeniyle kişinin işini kaybetmesini veya kayıt dışı çalışmaya itilmesini önlemektir.
Bu nedenle, oturum izni başvurusunun usulüne uygun şekilde yapıldığını gösteren makbuz, işlemin devam ettiğini kanıtlar. Kanun belirli tek bir makbuz türünü zorunlu kılmaz; önemli olan belgenin başvurunun gerçekten sunulduğunu göstermesidir.
Makbuz üzerinde yazan süre dolarsa çalışma sona erer mi?
Hayır, sadece makbuz üzerinde belirtilen tarihin dolmuş olması iş ilişkisinin otomatik olarak sona erdiği anlamına gelmez. 11 Kasım 2024’ten itibaren elektronik oturum izni başvurularına ilişkin bazı makbuzlarda işlemin azami dokuz aylık bir süresi gösterilmektedir. Ancak bu tarih, idari işlemin fiilen sonuçlandırılmamış olması halinde kişinin kendi kusuru olmaksızın çalışma hakkını ortadan kaldırmaz.
Başvuru halen karara bağlanmamışsa çalışma ilişkisi düzenli şekilde devam edebilir. Yabancının, Questura tarafından yapılabilecek çağrılar için ulaşılabilir olması ve nihai oturum kartı verildiğinde bunu işverene sunması gerekir.
Yeni bir işveren kişiyi makbuzla işe alabilir mi?
Evet. İzin başvurusunun hukuken çalışmaya imkân veren bir prosedür kapsamında olması halinde, işveren başvuru makbuzuna dayanarak işe alım işlemini yapabilir. İşveren veya yetkili aracı, normal işe alımda olduğu gibi UNILAV bildirimini çalışma gününden önce yetkili istihdam merkezine elektronik olarak göndermelidir.
UNILAV formunda oturum belgesinin durumu, somut olaya göre “izin verilmesini bekliyor” veya “yenileme aşamasında” şeklinde gösterilebilir. Ev hizmetlerinde ise gerekli bildirim INPS üzerinden yapılır.
Dönüşüm başvurusu sırasında yeni işe başlanabilir mi?
2026 bakımından özellikle önemli yeniliklerden biri, korumanın oturum izni dönüşüm işlemlerini de açıkça kapsamasıdır. Örneğin mevsimlik çalışma iznini normal süreli veya süresiz çalışma iznine dönüştürmek için başvuran bir kişi, idarenin kararını beklerken şartları mevcutsa yeni ve mevsimlik olmayan işine başlayabilir. Bunun için işverenin gerekli UNILAV bildirimini yapması gerekir.
Bu düzenleme, uzun idari bekleme sürelerinin işçi ile işveren arasındaki yeni iş ilişkisini fiilen engellemesini önlemeyi amaçlamaktadır.
Başvuru reddedilirse ne olur?
Makbuz, başvurunun olumlu sonuçlanacağını garanti etmez. Oturum izninin verilmesi, yenilenmesi veya dönüştürülmesi talebi reddedildiğinde, bu geçici çalışma dayanağı da kural olarak sona erer. Ret kararına karşı yargı yoluna başvurulması halinde ise, çalışma ve ikamet durumunun devam edip etmediği somut davada verilen tedbir veya askıya alma kararına göre ayrıca değerlendirilmelidir.
Pratik olarak hangi belgeler saklanmalıdır?
Başvuru sahibi, pasaportunu, varsa süresi dolan önceki oturum kartını, posta veya Questura makbuzunu, başvuruya ilişkin diğer belgeleri ve iş sözleşmesiyle ilgili evrakı birlikte muhafaza etmelidir. Özellikle uzun süren işlemlerde, yalnızca makbuzdaki son tarihe bakılarak kişinin artık çalışamayacağı sonucuna varılması doğru değildir.
Sonuç olarak, İtalya’da oturum izninin fiziksel kart olarak henüz verilmemiş olması tek başına çalışmanın durması anlamına gelmez. 2026’da yürürlükte olan sistem, başvurunun usulüne uygun şekilde yapılmış olması ve işlemin halen devam etmesi halinde, verilme, yenileme ve dönüşüm aşamalarında çalışma sürekliliğini korumayı amaçlamaktadır. Ancak makbuz geçici bir belgedir; başvurunun hukuki niteliği ve sonradan verilecek karar her zaman ayrıca kontrol edilmelidir.
Avv. Fabio Loscerbo – Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati in materia di Immigrazione
Lobbista Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 in materia di Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428
Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.
Nessun commento:
Posta un commento