İtalyan vatandaşıyla evlilikten sonra vatandaşlık: Türkiye’de yaşayan eşler için 2026 şartları

İtalyan vatandaşıyla evlilikten sonra vatandaşlık: Türkiye’de yaşayan eşler için 2026 şartları

İtalyan vatandaşıyla evlilik, İtalyan vatandaşlığını otomatik olarak kazandırmaz. Başvuru için belirli sürelerin dolması, evliliğin İtalyan nüfus kayıtlarına işlenmiş olması, B1 düzeyinde İtalyanca bilgisinin bulunması ve ceza geçmişi ile güvenlik bakımından engel bulunmaması gerekir. Türkiye’de yaşayan başvuru sahipleri bakımından konsolosluk prosedürü ayrıca özel önem taşır.

Başvuru ne zaman yapılabilir?

Türkiye’de veya başka bir ülkede yaşayan yabancı eş, İtalyan vatandaşıyla evliliğin üzerinden üç yıl geçtikten sonra vatandaşlık başvurusunda bulunabilir. Eşlerin ortak doğmuş veya evlat edinilmiş çocukları varsa bu süre yarıya iner ve bir yıl altı aya düşer. İtalya’da yasal olarak ikamet eden yabancı eş için ise süre iki yıldır; ortak çocuk varsa bir yıla iner.

İtalyan eş vatandaşlığı evlilikten sonra kazanmışsa, süre evlilik tarihinden değil, eşin İtalyan vatandaşlığını kazandığı tarihten itibaren hesaplanır.

Evliliğin İtalya’da kayıtlı olması şarttır

Evlilik Türkiye’de yapılmışsa, vatandaşlık başvurusundan önce evlilik kaydının yetkili İtalyan belediyesinin medeni hâl kayıtlarına geçirilmiş olması gerekir. Bu nedenle yalnızca Türk makamlarınca düzenlenmiş evlilik belgesine sahip olmak yeterli değildir.

Evlilik bağının başvuru sırasında mevcut olması da yetmez. Evlilik veya medeni birlik, vatandaşlık kararının verildiği tarihe kadar devam etmelidir. Karardan önce boşanma, evliliğin iptali veya kişisel ayrılık meydana gelirse başvuru olumsuz sonuçlanabilir. Buna karşılık, başvuru yapıldıktan sonra İtalyan eşin ölmesi, tek başına vatandaşlığın kazanılmasına engel oluşturmaz.

B1 düzeyinde İtalyanca şartı

Başvuru sahibi, kural olarak, Avrupa Ortak Dil Referans Çerçevesine göre en az B1 düzeyinde İtalyanca bildiğini belgelemelidir. Kabul edilen belgeler arasında PLIDA, CILS, CELI, CertIt ve yetkili kurumlarca verilen diğer tanınmış sertifikalar yer alır.

Bazı kişiler ayrıca B1 sertifikası sunmak zorunda değildir. İtalya tarafından verilmiş AB uzun dönem ikamet iznine sahip olanlar, entegrasyon anlaşması kapsamındaki şartları yerine getirmiş olanlar veya mevzuatın kabul ettiği bir İtalyan eğitim kurumundan diploma sahibi olanlar bakımından istisnalar uygulanabilir. Yabancı bir ülkeden alınmış herhangi bir dil kursu belgesi ise otomatik olarak yeterli sayılmaz.

Türkiye’den hangi belgeler hazırlanmalıdır?

Başvuruda kimlik belgesinin yanı sıra doğum kayıt belgesi, gerekli ceza kayıtları, evlilik kaydı ve dil yeterliliğini gösteren belge gibi evraklar sunulur. İtalya’nın İstanbul Başkonsolosluğunun güncel açıklamasına göre Türkiye’de doğan başvuru sahipleri bakımından çok dilli Formul A doğum belgesi kullanılabilir ve bu belge için apostil aranmaz. Türkiye ile İtalya’nın çok dilli medeni hâl belgelerine ilişkin uluslararası sözleşmeye taraf olması bu kolaylığın temelidir.

Ceza kaydı bakımından ise yalnızca Türkiye’deki sabıka kaydı her durumda yeterli olmayabilir. Başvuru sahibinin on dört yaşından sonra ikamet ettiği bazı üçüncü ülkelerden ve sahip olduğu diğer vatandaşlıklara ilişkin ülkelerden de belge istenebilir. Belgelerin düzenlenme tarihi, apostil ve tercüme şartları ayrıca kontrol edilmelidir; özellikle ceza kayıtlarının başvurudan önceki altı ay içinde düzenlenmiş olması önem taşır.

Başvuru nasıl yapılır?

Türkiye’de yaşayan kişi başvuruyu, ikamet ettiği yer bakımından yetkili İtalyan diplomatik-konsolosluk makamına yönelik olarak İçişleri Bakanlığının çevrim içi vatandaşlık portalından sunar. Yurt dışında yaşayan başvuru sahibinin SPID kullanması zorunlu değildir; portal kaydı kendi e-posta adresiyle yapılabilir.

Başvuruda kullanılan e-posta adresi çok önemlidir. Belge tamamlama talepleri, randevular, kabul veya ret bildirimleri ve nihai karar dâhil olmak üzere işlemin önemli aşamaları elektronik olarak bildirilebilir. Bu nedenle başvurudan sonra e-posta ve portal hesabının düzenli olarak kontrol edilmesi gerekir.

Ücret ve işlem süresi

Vatandaşlık başvurusu için 250 avro tutarında katkı payı ödenir. Başvuru eksiksiz şekilde yapıldıktan sonra karar süresi kural olarak 24 aydır; bu süre en fazla 36 aya kadar uzatılabilir.

Olumlu karar verilmesi vatandaşlığı hemen doğurmaz. Kararın tebliğinden sonra başvuru sahibinin altı ay içinde İtalyan Cumhuriyeti’ne ve kanunlarına sadakat yemini etmesi gerekir. Bu süre kesin niteliktedir. Vatandaşlık, yemin tarihini takip eden günden itibaren kazanılır.

Pratik açıdan en sık yapılan hata

Türkiye’de yaşayan başvuru sahipleri açısından en sık karşılaşılan sorunlardan biri, evliliğin İtalya’da henüz tescil edilmemiş olması veya Türk belgelerindeki ad, soyad, doğum yeri ve tarih bilgilerinin İtalyan kayıtlarıyla uyuşmamasıdır. Başvuru yapılmadan önce bu bilgilerin karşılaştırılması, varsa isim veya soyisim değişikliklerinin belgelenmesi ve konsolosluk yetki alanının doğru belirlenmesi, uzun gecikmelerin ve belge tamamlama taleplerinin önüne geçebilir.

---

Avv. Fabio Loscerbo
Avvocato Cassazionista
Iscritto nel Registro dei rappresentanti di interessi della Camera dei deputati – materia: Immigrazione
Registro per la Trasparenza UE n. 280782895721-36 – Migrazione e Asilo
ORCID: 0009-0004-7030-0428

Articolo redatto con l’ausilio di strumenti di AI, sotto la direzione, revisione e responsabilità editoriale dell’autore.