Mevsimlik çalışma ve oturum izni: İtalyan idare mahkemesi “iş bekleme” izninin sınırlarını teyit etti

 Mevsimlik çalışma ve oturum izni: İtalyan idare mahkemesi “iş bekleme” izninin sınırlarını teyit etti

İtalya’da göç hukuku alanında önemli bir açıklık getiren son bir kararla, Emilia-Romagna Bölgesel İdare Mahkemesi, mevsimlik çalışma vizesiyle ülkeye giriş yapan yabancıların “iş bekleme” amaçlı oturum izni alamayacağını bir kez daha ortaya koydu. Mahkemeye göre, mevsimlik iş ilişkisinin kurulamaması ya da sona ermesi hâlinde bu tür bir oturum izni hukuken mümkün değildir.

5 Şubat 2026 tarihli ve 217 sayılı kararda, mevsimlik çalışma iznine dayanarak İtalya’ya yasal yollardan giriş yapan bir üçüncü ülke vatandaşı tarafından açılan dava incelendi. İlgili kişi, mevsimlik iş sözleşmesinin fiilen tamamlanamaması üzerine, ülkede kalmaya devam edebilmek ve yeni bir iş aramak amacıyla “iş bekleme” oturum izni talebinde bulunmuştu. Ancak idare bu talebi reddetmiş, uyuşmazlık idare mahkemesine taşınmıştı.

Mahkeme, idarenin kararını hukuka uygun bularak, İtalyan mevzuatının normal bağımlı çalışma ile mevsimlik çalışma arasında açık bir ayrım yaptığını vurguladı. Normal çalışma hâlinde işin kaybedilmesi, belirli şartlar altında iş arama amacıyla geçici bir oturum iznine imkân tanıyabilirken, mevsimlik çalışma açısından bu ihtimal kanun tarafından açıkça dışlanmaktadır. Mahkemeye göre bu istisna, mevsimlik çalışmanın doğasından kaynaklanmaktadır; zira bu çalışma türü geçici, döngüsel ve belirli ekonomik sektörlerle sınırlıdır.

Kararda ayrıca, mevsimlik iş sözleşmesinin usulüne uygun şekilde sonuçlandırılamamasının, giriş vizesi ve çalışma izninin hukuki geçerliliğini ortadan kaldırdığı belirtilmiştir. Bu durumda, mevsimlik statünün başka bir oturum iznine dönüştürülmesi için herhangi bir yasal dayanak bulunmamaktadır. “İş bekleme” izni, başarısız olmuş ya da tamamlanmamış idari prosedürleri telafi eden bir araç olarak değil, yalnızca kanunda açıkça öngörülen sınırlar içinde uygulanabilen istisnai bir mekanizma olarak değerlendirilmelidir.

Mahkemenin özellikle dikkat çektiği bir diğer husus ise bakanlık genelgelerinin rolüdür. Kararda, idari genelgelerin açık ve net kanun hükümlerini değiştiremeyeceği veya genişletemeyeceği bir kez daha hatırlatılmıştır. Göç hukuku alanında, ülkeye giriş ve ülkede kalma koşulları sıkı kurallara bağlı olduğundan, hukuki belirlilik ve usule uygunluk ilkeleri genişletici yorumların önünde gelmektedir.

Bu karar, mevsimlik çalışmanın dolaylı bir şekilde uzun süreli ikamete dönüşmesini reddeden yerleşik yargı içtihadının bir parçası olarak değerlendirilmektedir. Mevsimlik çalışma çerçevesinin ötesinde İtalya’da kalabilme imkânları ancak kanunda açıkça düzenlenen hâllerde, örneğin oturum izninin dönüştürülmesine ilişkin hükümler kapsamında söz konusu olabilir.

Somut davanın ötesinde, Emilia-Romagna Bölgesel İdare Mahkemesi’nin bu kararı, çalışma amaçlı göçün yönetiminde usul kurallarına sıkı sıkıya bağlı kalınmasının önemini bir kez daha ortaya koymaktadır. Avrupa genelinde göç tartışmalarının yoğunlaştığı bir dönemde, karar farklı çalışma göçü biçimleri arasındaki sınırların korunmasının gerekliliğini vurgulamaktadır.

Kararın tam metni Calaméo’da yayımlanan yayında yer almaktadır:
Tıklanabilir bağlantı: https://www.calameo.com/books/008079775493de16d3a2d
Düz metin bağlantı: https://www.calameo.com/books/008079775493de16d3a2d

Avv. Fabio Loscerbo